De Italiaanse actrice Claudia Cardinale is dinsdag op 87-jarige leeftijd overleden. Dat meldt haar agent aan het Franse persbureau AFP. De Italiaanse minister van Cultuur Alessandro Giuli heeft het nieuws bevestigd.
Claudia Cardinale gold in de jaren zestig en zeventig als ‘het Italiaanse antwoord’ op de Française Brigitte Bardot. Ze groeide in die jaren uit tot een icoon van de cinema en speelde in tientallen Franse en Italiaanse films.
Haar eerste grote rol was in La ragazza con la valigia van Valerio Zurlini uit 1961. Een jaar later acteerde ze aan de zijde van Jean-Paul Belmondo in Cartouche van Philippe de Broca, haar eerste internationale succes. Haar grote doorbraak kwam in 1963 met 8½ van Federico Fellini, The Pink Panther van Blake Edwards en Il gattopardo van Luchino Visconti, met wie ze in 1960 ook al Rocco e i suoi fratelli had gemaakt en uiteindelijk vier keer zou samenwerken.
‘Ik had het geluk om mijn carrière te beginnen toen de Italiaanse cinema de beste in de wereld was’, zei Cardinale in 2014 in een interview met het Slowaakse filmfestival IFF Art Film. ‘Ik heb met geweldige Italiaanse regisseurs gewerkt: Federico Fellini en Luchino Visconti. Zij hebben mij alles geleerd. Maar als regisseurs waren ze heel verschillend van elkaar. Il gattopardo maken met Visconti was als een theaterperformance. Maar 8½ maken met Fellini, dat was pure improvisatie.’
Ook in Hollywood maakte ze naam, onder meer met de westerns The Professionals van Richard Brooks uit 1966 en Once upon a time in the West van Sergio Leone uit 1968. In de epische spaghettiwestern speelde Cardinale als weduwe Jill McBain onder anderen met Charles Bronson (de wreker met de mondharmonica) en Henry Fonda (de blauwogige badguy). Het werd een van haar populairste films en ook een van haar persoonlijke favorieten.
‘Ik hou heel erg van de scène waarin ik arriveer met de trein. Pure filmmagie: het ene shot is opgenomen in Spanje en in het volgende sta ik midden in Arizona! En dan moet je je voorstellen dat Leone al tijdens de opnames die prachtige muziek draaide die Ennio Morricone ervoor schreef. Dat hielp me ontzettend bij mijn spel’, zei ze in 2016 in een interview met de Volkskrant.
Cardinale werd op 15 april 1938 geboren in de Tunesische hoofdstad Tunis, als dochter van Siciliaanse immigranten. Ze groeide op in de wijk La Goulette en leerde Frans, Tunesisch-Arabisch en Siciliaans. Op haar 19de won ze in haar geboorteland een missverkiezing en werd ze gekroond tot het ‘Mooiste Italiaanse meisje in Tunesië’. De prijs was een reis naar het filmfestival van Venetië. Daar werd Cardinale ontdekt en onder de hoede genomen door de veertien jaar oudere Italiaanse filmproducent Franco Cristaldi, met wie ze later ook een aantal jaren getrouwd was.
Aanvankelijk zag Cardinale niets in een acteerloopbaan. ‘Maar ik heb ontdekt dat ik het heerlijk vind om verschillende levens te leiden in plaats van één. Bovendien wilde ik als meisje niets liever dan reizen en de wereld zien, en dat is me op die manier gelukt. Op de set van Fitzcarraldo (1982), in het Amazonewoud, niets te eten, overal apen: dat was echt het grootste avontuur van mijn leven. Ik hou ervan als het gevaarlijk is. Weet je wat ik deed tijdens de opnamen van het Hollywood-circusdrama Circus World (1964, red.)? Ik ging naar de leeuwen en kuste ze. De regisseur bestierf het.’
In totaal speelde Cardinale meer dan honderdvijftig rollen, of in haar eigen woorden, leefde ze meer dan honderdvijftig levens. Ze werd overladen met tientallen prijzen en erkenningen, onder meer met een Gouden Leeuw voor lifetime achievement op het Filmfestival van Venetië in 1993 en een Gouden Erebeer op de Berlinale in 2002. In 2017 was ze de grote ster van de zeventigste editie van het Filmfestival van Cannes.
In haar eerste films werd haar stem nog nagesynchroniseerd. Omdat ze alleen Siciliaans en nauwelijks Italiaans sprak, maar ook om een andere reden: ‘Ik heb de stem van een man’, aldus Cardinale tegen de Volkskrant. Ook in Once Upon a Time in the West werd de stem van iemand anders gebruikt. Ze vond dat niet per se jammer, zei ze in 2016. ‘Ach, ik ben de enige vrouw in die film. Dat compenseert een boel.’
Bovendien was er dat belangrijke advies dat Luchino Visconti, een van haar eerste regisseurs, haar ooit gaf: ‘Vergeet nooit, zei hij, dat de ogen moeten zeggen wat de mond verzwijgt.’ Pas toen ze in 1963 de hoofdrol speelde in 8½, en regisseur Fellini erop stond dat ze haar eigen stem gebruikte, leerde ze goed Italiaans.
Na haar scheiding van Cristaldi, met wie Cardinale tien jaar was getrouwd, was ze jarenlang samen met de Italiaanse regisseur en scenarioschrijver Pasquale Squitieri, vanaf 1975 tot diens dood in 2017. Met hem kreeg ze een dochter, Claudia. Op haar 19de kreeg ze al een zoon, Patrick, die later werd geadopteerd door Cristaldi.
Cardinale overleed dinsdag in het bijzijn van haar kinderen in haar woonplaats Nemours, nabij Parijs.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant