Donald Trump gebruikte zijn toespraak bij de Verenigde Naties om technische haperingen – een kapotte roltrap en een autocue die uitviel – op te blazen tot bewijs dat de VN niet functioneert. Volgens de Amerikaanse president staat de organisatie symbool voor "lege woorden" die geen oorlogen beëindigen. Zijn boodschap: veel potentie, maar nul daadkracht. Toch viel op dat hij geen concrete maatregelen aankondigde, ondanks de gespannen verwachtingen vooraf. Wereldleiders hielden hun adem in, bang dat de VS verdere steun zou intrekken, maar dat gebeurde niet. Achteraf stelde Trump in een gesprek met VN-baas António Guterres dat zijn land "100 procent" achter de VN staat, al blijft onduidelijk of dat ook betekent dat openstaande rekeningen van miljarden dollars betaald worden.
Bericht gaat verder onder de video
Het financiële plaatje blijft een heet hangijzer. De VS is met 22 procent de grootste geldschieter van de VN, maar heeft bijdragen vertraagd of zelfs geweigerd te voldoen. Volgens Bloomberg staat er nog ruim 3 miljard dollar open. Zonder dat geld dreigen programma’s stil te vallen en moet de VN drastisch besparen. Dat speelt de organisatie parten nu grootmachten steeds minder willen samenwerken, waardoor de Veiligheidsraad vaak geblokkeerd is door vetorechten.
Trump beperkte zich niet tot kritiek op de werking van de VN zelf. In een fel betoog haalde hij ook hard uit naar Europa, dat volgens hem "wordt geruïneerd door illegale migratie". Hij prees zijn eigen aanpak aan de zuidgrens, waar volgens hem de instroom volledig tot stilstand kwam. Andere landen zouden volgens hem te "politiek correct" zijn en nalaten hun grenzen te sluiten. Met name Londen moest het ontgelden: Trump noemde de burgemeester "rampzalig" en stelde dat er plannen bestaan om shariawetgeving in te voeren.
Ook klimaatbeleid kwam ter sprake. Volgens Trump is de term "klimaatverandering" een dekmantel, omdat de aarde juist afkoelt. Hij waarschuwde Europa dat strenge klimaatdoelen de economie kapotmaken en claimde: "Succes draait om gesloten grenzen en sterke energiebronnen." Tegelijkertijd viel hij Europese landen aan omdat zij nog steeds olie en gas kopen van Rusland. Daarmee zouden ze niet alleen Poetin steunen, maar ook hun eigen ondergang financieren.
Zijn opmerkingen over Rusland waren opvallend mild. Hoewel hij Poetin "vriend" noemde, koos hij ervoor geen nieuwe sancties aan te kondigen. In plaats daarvan wees hij naar landen die energie blijven importeren en zo volgens hem de oorlog in Oekraïne bekostigen. Europa moest zijn handelstarieven tegen Rusland en China aanscherpen, maar volgens Trump ontbreekt daar de wil.
Guterres hield eerder op de dag een eigen toespraak waarin hij de Amerikaanse bezuinigingen fel bekritiseerde. Hij zei dat het schrappen van internationale humanitaire hulp "voor miljoenen mensen een doodsvonnis" kan betekenen en waarschuwde dat een multipolaire wereld zonder samenwerking tot chaos leidt. De secretaris-generaal benadrukte dat de VN wel degelijk onmisbaar blijft, al gaf hij toe dat verdeeldheid en bureaucratie de slagkracht ernstig beperken.
Binnen de VN leeft frustratie, maar ook vastberadenheid. Medewerkers zeggen dat ze zich sterk verbonden voelen met de missie van de organisatie en zich niet laten ontmoedigen door Amerikaanse druk. Toch zijn veel diplomaten realistisch: hervormingen kosten tijd en zonder stabiele Amerikaanse steun is het moeilijk koers te zetten. VN-kenners zien Guterres’ hervormingsplannen dan ook eerder als lapmiddel dan als oplossing.
Voor veel VN-functionarissen was er opluchting dat Trump zijn dreigementen niet verder doorvoerde. Hij kondigde geen nieuwe terugtrekking uit hulporganisaties aan en sloeg minder hard toe dan sommigen vreesden. Maar de verwachting dat Washington snel de portemonnee trekt, is laag. Zoals een analist het verwoordde: "Ik heb niets gehoord dat erop wijst dat de cheque onderweg is."
Source: Fok frontpage