Een cocktail van ongenoegen kwam tot een explosie zaterdag op en rond het Malieveld. Asielbeleid, ‘onze waarden en normen’ en de dood van Lisa en Charlie Kirk brachten extreemrechts op de been. Een nepaccount dat van Antifa Nederland zou zijn, was de lont in het kruitvat, zo blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant.
Door Rik Kuiper, Pieter Sabel en Erik Verwiel
‘Dit is nooit de bedoeling geweest. Ik wilde een vreedzaam protest. En helaas is dat niet goed afgelopen.’
In de video die Els Noort zaterdagavond rond 19 uur op X plaatste, oogt ze aangeslagen. En dat is niet verwonderlijk, want zij was de organisator van de demonstratie tegen immigratie die eerder die dag volledig uit de hand was gelopen. Er werden extreemrechtse slogans geroepen, politieauto’s in brand gestoken en journalisten lastig gevallen. Ook vloog er een steen door de ruiten van het partijkantoor van D66.
‘Het geweld tegenover de politie is echt not done’, zei Noort. ‘Ik vind het echt vreselijk, ik hoop dat alle politieagenten ongedeerd zijn.’
Niet veel later wees ze de schuldigen aan. ‘Ik heb begrepen dat hooligans zich echt onbehoorlijk hebben gedragen. Dat is niet oké. En ik heb ook begrepen dat Antifa undercover was, en dat is gewoon echt smerig.’
Vooral die bewering over Antifa maakt nieuwsgierig. Waar baseert ze zich op? En heeft ze een punt? Dat laatste lijkt niet het geval. Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat extreemrechts zich heeft laten ophitsen door een nepaccount op Facebook. Hoe kwam het zover?
Het plan ontstond deze zomer. ‘Ik wil een demonstratie organiseren op het Malieveld op zaterdag 20 september 2025’, schreef Els Noort op 19 juli op X. Het doel: protesteren tegen asielimmigratie, en vóór veiligheid, leefbaarheid en woningzekerheid. ‘Iedereen is uitgenodigd die Timmermans niet wil als Minister-President!’
Noort is een 26-jarige vrouw uit Zoetermeer, die zich online ‘Els Rechts’ noemt. Ze is een uitgesproken fan van Geert Wilders en de PVV, blijkt uit haar berichten op de sociale media. Eerder flirtte ze met Baudet en zijn FvD.
Noort had toen al een aanvraag ingediend bij de gemeente Den Haag, en een mail gestuurd naar burgemeester Jan van Zanen. ‘Het allerbelangrijkste is respect voor alle aanwezigen en voor de politie en hulpdiensten!’, schreef ze op X.
In de dagen daarna vroeg Noort haar volgers om hulp. Ze had met de politie over de demonstratie gesproken en meldde op X wat ze nodig had: toiletvoorzieningen, EHBO’ers en ‘1000 mensen die erop toezien dat iedereen zich gedraagt’. Ook vroeg ze Farmers Defence Force om hulp. ‘Helpen jullie mij met het voorzien van een podium?’
Els
@Els_rechts
Ik ben gebeld door de politie!
Er is hoogstwaarschijnlijk een goedkeuring voor de demonstratie op 20 september 2025!!
Alleen heb ik nu iedereen z'n hulp nodig die mij wilt helpen om dit een succes te maken!
Op 21 juli verzocht Noort sympathisanten een financiële bijdrage te leveren. Op donatiesite GoFundMe schreef ze: ‘Mijn naam is Els, ik strijd voor het behoud van ons mooie Nederland. Voor minder immigratie, eerlijk woningbeleid en transparantie richting de bevolking. Kom je mij steunen?’ Ze hoopte 17.500 euro op te halen, wat uiteindelijk ruimschoots zou lukken.
Het initiatief bleef niet onopgemerkt. Zo besteedde GeenStijl aandacht aan de demonstratie. ‘De boomers hadden Woodstock, wij krijgen Elsfest’, schreef het blog. Een week later mocht ze ook op televisie vertellen over haar initiatief, bij PowNews.
En toen werd Lisa vermoord. Ze fietste in de nacht van 20 augustus vanuit Amsterdam naar haar woonplaats Abcoude. Haar dood leidde tot protesten van vrouwen die veilig over straat willen kunnen.
Toen de verdachte een asielzoeker bleek, kwam ook een ander protest op: dat tegen immigratie. Els Noort verspreidde een bericht van Wilders en zocht naar schuldigen: ‘Links is het grootste gevaar wat wij hebben, want die staan pal achter de asielzoekers.’
Bloemenzee bij de plek waar de 17-jarige Lisa werd vermoord.
Veerle Haan
Al snel weerklonk de afschuw over de dood van Lisa ook in de voetbalstadions. Tijdens een thuiswedstrijd van Ajax applaudisseerden spelers en publiek in de zeventiende minuut voor het vermoorde meisje van 17. Op een spandoek in het stadion stond: ‘RIP Lisa’. Supporters vormden met Nederlandse vlaggen een kruis.
Een weekend later was ook in andere stadions vlagvertoon te zien, vooral in de vakken met de harde kern. Supporters zwaaiden met de Nederlandse driekleur en her en der met de prinsenvlag, het oranje-blanje-bleu dat bij NSB’ers wapperde. Soms stond er een VOC-logo op. De aanhang van Feyenoord scandeerde gedurende een halve minuut: ‘Azc, weg ermee!’
Amsterdam
ProShots
Rotterdam
ANP
Zwolle
ProShots
Op Facebook en TikTok deelden hooligans een foto van het spandoek dat in het stadion van ADO hing: ‘Veel te jong, veel te vroeg. Nederland sta op, genoeg is genoeg.’ Daarbij ook een oproep om op 20 september naar de demonstratie te komen. Hetzelfde spandoek zou later op het Malieveld te zien zijn.
Het spandoek in het ADO-stadion bij ADO tegen Helmond Sport eind augustus, en hetzelfde spandoek op het Malieveld enkele weken later.
Er gebeurde ook iets anders. Eind augustus begon het gerucht rond te zingen dat antifascistische demonstranten óók naar het Malieveld zouden komen. Op een Facebookpagina met de naam Antifa Nederland verscheen een aankondiging van een linkse tegendemonstratie door onder meer ‘de LGBTQIAP-gemeenschap, de kraakbeweging (antifascisten), studentenbewegingen en tevens personen/stemmers vanuit linkse partijen’.
Al snel deelde ook Els Noort het bericht over de tegendemonstratie. ‘Er zijn signalen dat Antifa op 20 september het Malieveld wil verstoren en rellen wil schoppen’, schreef ze. ‘Antifa kiest altijd voor chaos en haat, maar ik laat mij niet intimideren – wij gaan door!’ Het bericht werd bijna 450 keer gerepost. Ook nieuwssite NieuwRechts maakte er een bericht over.
Els
@Els_rechts
Er zijn signalen dat Antifa op 20 september het Malieveld wil verstoren en rellen wil schoppen. De politie is ingelicht en Staatsbosbeheer laat dit niet toe. Antifa kiest altijd voor chaos en haat, maar ik laat mij niet intimideren – wij gaan door!
De aangekondigde tegendemonstratie lijkt te hebben gewerkt als een rode lap op een stier. Vanaf dat moment verschenen ook in extremere groepen oproepen om naar Elsfest te komen.
‘We are soldiers Nederland’ riep op Facebook op tot een ‘eenmalige grote Corteo’, een processie met supporters van verschillende clubs. ‘Linkse Antifa wilt deze demo verstoren daarom zoeken wij nog veel mensen die ook rechts zijn en tegen het asielbeleid zijn’, zo staat in een screenshot van de inmiddels verwijderde pagina die onderzoeksgroep Kafka met de Volkskrant deelde. De tekst van de pagina is door de krant geverifieerd.
Relschoppers met de van de NSB bekende prinsenvlag, voorzien van VOC-logo.
Arie Kievit
‘Save the date’, schreef Defend Netherlands op 28 augustus op Instagram. ‘24 uur van te voren wordt alles vrijgegeven: Verzamelpunt, Ons plan, Tijd en worden alle voorbereidingen die wij hebben gedaan gedeeld. Voor onze toekomst, Onze mensen, Onze cultuur en Onze normen en waarden.’
Defend Netherlands manifesteert zich sinds afgelopen zomer op sociale media, en dan voornamelijk op Instagram (ruim 11 duizend volgers) en Telegram (ruim 1.200 volgers). De groep predikt ‘remigratie’.
Op het Telegram-kanaal van de groep ging het er harder aan toe. Toen de beheerder de komst van Antifa aankondigde, schreef ene John:
Username
@user_name
‘Lekker matten.’
Later noteerde iemand bij een aankondiging van de demonstratie:
Username
@user_name
‘Kanker migranten! Laten we er een puinhoop van maken 20 september.’
Iemand reageerde:
Username
@user_name
‘Heil Hitler broeder!!’
Ondertussen ontstond in de antifascistische gemeenschap onrust over de oproep tot een tegendemonstratie op de Facebookpagina van Antifa Nederland. Zo meldde de website van AFA Utrecht, een lokale afdeling van Antifa, op 12 september dat ‘werkelijk niemand in de actieve Antifa-beweging’ deze groep kende. Het vermoeden bestond dat de site in handen is van extreem-rechts.
‘De meeste reacties bevatten dreigementen’, schreef AFA Utrecht. ‘Zo werd er geroepen dat er hooligans komen van dertig verschillende clubs, MMA groepen, dat links wel even weg geslagen zou worden. We waren een beetje verbaasd, want we hadden geen idee waar dit allemaal over ging.’
In een reactie per mail bevestigt AFA Utrecht dit nog eens tegenover de Volkskrant. Ook AFA Nederland, het landelijke netwerk van antifascistische groepen, stelt dat de Facebookpagina Antifa Nederland in handen is van extreemrechts. In juli waarschuwde de groepering daar al voor via Instagram. ‘Er zijn momenteel verschillende nepaccounts actief op Facebook en andere platforms die zich voordoen als AFA/Antifa-groepen.’
Onderzoeker Willemijn Kadijk van onderzoeksbureau NTA noemt de pagina van Antifa Nederland desgevraagd ‘een atypische pagina’. Dat heeft onder meer te maken met de gekozen bewoordingen. Ze wijst er ook op dat sommige berichten op de pagina een slecht beeld schetsen van de antifascistische beweging.
‘Het lijkt vaak een karikatuur. Zo schetsen ze meermaals een beeld van linkse activisten als verslaafde, werkloze mensen met een uitkering. En er wordt de draak gestoken met transgender mensen op een manier die niet geaccepteerd zou worden in echte linkse netwerken.’
Toch verspreidde de waarschijnlijk valse oproep van Antifa zich gestaag in rechtse en extreemrechtse kringen. Zo meldde de Defend-groep ‘We are soldiers Nederland’ op Facebook dat ‘linkse Antifa’ ook zou komen. Er moesten zo veel mogelijk mensen komen: ‘rechtse burgers, vaders, moeders, hele gezinnen voetbalsupporters, hooligans’.
De woede in zulke groepen werd verder aangewakkerd door gebeurtenissen in het nieuws, zoals de dood van de Oekraïense Iryna Zaroetska, die in de Verenigde Staten uit het niets werd neergestoken door een zwarte man met een crimineel en psychiatrisch verleden. Ook de moord op de conservatieve activist Charlie Kirk kwam hard aan.
Spandoek met de vermoorde Pim Fortuyn (in 2002) en Charlie Kirk.
Charles M Vella / Getty Images
‘Charlie Kirk will be forever in our heart’, schreef de beheerder van de Defend Netherlands-groep.
Een ander: ‘Ik wil hier simpelweg antifa koppen voor zien rollen.’
Daarop schreef de beheerder dat hij een hoop mensen van Antifa bij de demonstratie verwachtte: ‘200 man. Als het niet meer word’.
Ondertussen riep de Amerikaanse president Donald Trump op zijn eigen platform Truth Social dat hij Antifa ziet als ‘A SICK, DANGEROUS, RADICAL LEFT DISASTER’ en een ‘MAJOR TERRORIST ORGANIZATION’.
Het Nederlandse parlement bracht daags voor de demonstratie een motie in stemming om Antifa te bestempelen als terroristische organisatie. De motie werd met steun van FvD, PVV, BBB, JA21, SGP en de VVD aangenomen.
Een dag voor de demonstratie plaatste Facebookpagina ‘Dutch Hooligan Scene’ een foto van een spandoek met de tekst ‘Genoeg is genoeg’. ‘Tot morgen’, schreven ze erbij. Els Noort antwoordde op het bericht met vier hartjes.
Els Noort, oftewel 'Els Rechts' op het podium.
Arie Kievit
Toen was het zover. Op zaterdag 20 september toog een bont gezelschap van verontruste burgers, hooligans van verschillende voetbalclubs en extreemrechtse groeperingen als Voorpost en White Lives Matter naar het Malieveld. Daar liep het uit de hand.
Defend Netherlands deelde na afloop op Telegram foto’s en noemde de ‘deelname en vastberadenheid’ van iedereen ‘indrukwekkend’. Tegelijkertijd wilde de groep ‘op geen enkele manier verantwoordelijkheid nemen of dragen voor ieder individu die onze naam of logo heeft gedragen tijdens de demonstratie’.
De Volkskrant heeft op beelden van de demonstratie geen vertegenwoordigers van Antifa kunnen ontdekken. Volgens een woordvoerder van AFA Nederland bezoekt de beweging geregeld zulke demonstraties, omdat ze het gevaarlijk vinden ‘als extreemrechtse knokploegen hun gang kunnen gaan’, maar was ditmaal niets georganiseerd. ‘Er waren misschien een handjevol antifascistische mensen, voor zover wij weten. Wat die precies wilden, weten wij niet.’
En Els? Die zei in het filmpje na afloop dat ze nooit meer een demonstratie zal organiseren.
Drie dagen na de ontwrichtende rellen in Den Haag moesten de eerste veertien verdachten zich dinsdag melden in de rechtbank. De rechter legde in vrijwel alle zaken celstraffen van enkele weken op en taakstraffen. ‘U heeft zich laten meeslepen.’
Gemeenten willen dat het demissionaire kabinet stappen zet om de vastlopende opvang van asielzoekers aan te pakken. De situatie loopt volgens de gemeentekoepel VNG uit de hand. Zij roepen premier Schoof op tot spoedoverleg, structurele steun voor lokale bestuurders en duidelijke oplossingen.
Het demissionaire kabinet en politici van links tot rechts veroordelen het geweld zaterdag in Den Haag. Daar liep een demonstratie voor een strenger asielbeleid flink uit de hand. De politie werd belaagd en ruiten van het partijkantoor van D66 werden ingegooid.
Source: Volkskrant