De Raad van State heeft een wetsvoorstel van demissionair minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting gekraakt. Bij de verdeling van sociale huurwoningen wil zij het verlenen van voorrang aan statushouders verbieden. Het voorstel leidt tot ongelijke behandeling en is daardoor in strijd met de grondwet, aldus de Raad.
is chef van de politieke redactie.
Het wetsvoorstel werd voor de zomer ingediend bij de Raad, de belangrijkste adviseur van het kabinet als het gaat om nieuwe wetgeving. BBB-bewindsvrouw Keijzer wil een einde maken aan de praktijk dat statushouders – mensen die hier met succes asiel hebben aangevraagd – in veel gemeenten behoren bij de groepen die voorrang (kunnen) krijgen bij de verdeling van sociale huurwoningen.
Die voorrang geldt bijvoorbeeld ook voor andere groepen die met spoed woonruimte zoeken, omdat zij anders geen dak boven hun hoofd hebben. Dat gaat bijvoorbeeld om kwetsbare gezinnen met jonge kinderen, ex-gedetineerden, mensen die uit een blijf-van-mijn-lijfhuis komen, mensen met medische beperkingen en mensen wier huis is afgebrand.
Statushouders horen in veel gemeenten ook bij de voorrangsgroepen, al is het maar omdat gemeenten van het Rijk voortdurend verzoeken krijgen om meer woonruimte voor statushouders te vinden. Vanwege het gebrek daaraan zitten veel asielzoekerscentra overvol met mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen, maar nergens naartoe kunnen.
Keijzer wil niettemin dat statushouders uit dat doelgroepenbeleid worden gehaald. Ze mogen geen voorrang meer krijgen, althans niet om het enkele feit dat ze statushouder zijn. Als hun huis is afgebrand of er is een andere bijzondere situatie, komen ze wel in aanmerking. Keijzer voert daarmee een afspraak uit die in het Hoofdlijnenakkoord van het demissionaire kabinet vorig jaar werd gemaakt.
De minister vindt het voorrangsbeleid, vanwege de woningnood, moeilijk te verkopen aan de kiezers. ‘Nederlandse twintigers en dertigers wonen bij hun ouders op zolder of delen met twee of drie een appartement’, zei ze in augustus op de EO-radio. Ze snapt niet waarom statushouders voor zouden moeten gaan.
Het wetsvoorstel stuit op grote bezwaren, maakte de Raad van State maandag duidelijk. Statushouders behoren tot de mensen met een achterstandspositie op de woningmarkt.
‘Dit wetsvoorstel ontneemt gemeenten de mogelijkheid om deze achterstand met een voorrangsregeling te compenseren. Als een instrument voor ongelijkheidscompensatie voor één bepaalde groep wordt ingetrokken, terwijl die groep zich niet in een gelijke uitgangssituatie bevindt, leidt dit tot ongelijke behandeling (...) Hierdoor komt het wetsvoorstel in strijd met het door de Grondwet gewaarborgde recht op gelijke behandeling.’
In haar toelichting op het wetsvoorstel benadrukt Keijzer dat het niet haar bedoeling is om statushouders het recht op woonruimte te ontzeggen. Ze dringt er bij gemeenten juist op aan snel veel meer speciale woonruimte voor hen te bouwen, bijvoorbeeld door het ombouwen van leegstaande overheidsgebouwen en het bouwen van tijdelijke woningen.
Dat is de Raad van State niet ontgaan, maar die vindt het ‘onrealistisch’ om te verwachten dat dit snel effect zal hebben. Bouw- en vergunningprocedures duren vaak lang in Nederland. ‘Statushouders blijven daardoor op achterstand staan.’
De Raad adviseert de bewindsvrouw het voorstel niet in te dienen bij de Tweede Kamer, maar in een korte eerste reactie laat Keijzer maandag weten dat zij dat toch gaat doen. ‘Het is van groot belang om de positie van statushouders te normaliseren. Zij moeten uiteindelijk op dezelfde manier een woning vinden als alle andere mensen in Nederland.’
Het kabinet hoeft adviezen van de Raad van State niet over te nemen, maar nu dit wetsvoorstel het stempel ongrondwettelijk heeft gekregen, slinken de kansen om het door de Eerste Kamer te krijgen. Die hecht over het algemeen grote waarde aan de oordelen van de Raad.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant