Vanuit alle windstreken trokken 200 duizend Amerikanen – en alle prominente Republikeinen – naar Arizona voor de uitvaart van politiek activist Charlie Kirk. Hij blijkt voor velen een martelaar te zijn, en voor anderen een politiek wapen.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Verslag vanuit Glendale, Arizona.
Natuurlijk was het geloof. Michael (30) en Nicole Michaelson (33), broer en zus, hebben net heus niet 650 kilometer gereden, tijdens een nacht zonder slaap, en vervolgens de zon zien opkomen boven een parkeerplaats in de zinderende woestijn van Arizona vanwege alléén politiek. ‘Charlie Kirks geloof was belangrijker voor ons’, zegt Michael. ‘Hij was een soort profeet. En nu is hij een martelaar.’
Die termen klinken vandaag vaker. Een ongekende 200 duizend Amerikanen, afkomstig uit elke windstreek, zijn deze zondag naar Glendale getogen voor het afscheid van de politiek activist. Het sportstadion is binnen uitgedost als een van Arizona’s befaamde megakerken.
Door de reusachtige zaal echoën Bijbelverzen en religieuze liederen, crucifixen schitteren op de schermen. Op t-shirts zie je hoe Kirk door Jezus zelf in de hemel wordt verwelkomd. ‘Dit is geen begrafenis, maar een wederopstanding’, prevelt vicepresident JD Vance op het podium. ‘Hij is een martelaar van het christelijk geloof.’
Hier wordt vandaag, letterlijk, gebeden aan het altaar van Charlie Kirk. Maar het doel is politiek.
Bij leven stond de 31-jarige Kirk, die twee weken terug in Utah werd doodgeschoten, bekend als een zeldzaam effectieve Republikeinse boodschapper. Met zijn organisatie Turning Point en talloze online kanalen sleet hij conservatieve en streng-christelijke ideeën aan een opvallend jong publiek.
Zelfs Donald Trump, zelden geneigd eer te delen, erkende ruiterlijk dat Kirk voor zijn verkiezingswinst onmisbaar was geweest. ‘We hadden hier zonder hem niet gestaan’, zegt ook vicepresident JD Vance.
Met Kirks liquidatie verloor de rechtse beweging dus een belangrijke stem. Maar uit tragedie, zo blijkt in Arizona, kan een machtig wapen worden geschapen: Kirk de martelaar, gestorven voor de christelijke – en dus Republikeinse – zaak.
‘Hij heeft zijn leven voor ons gegeven’, brult de Republikeinse activist Jack Posobiec op het podium, zwiepend met een crucifix aan een ketting. ‘Charlie is niet vermoord, hij heeft zich opgeofferd.’
Uit het publiek, in een oorverdovend salvo, klinkt ‘Amen! Amen! Amen!’.
Tussen de tienduizenden stadionbezoekers ziet kapster Michelle Vanarsdol (39) vandaag een gevoel bevestigd waarmee ze al langer rondliep. ‘Charlie Kirk is gewoon een profeet’, zegt ze. ‘Er is niemand die meer deed om het geloof in Amerika te verspreiden. Al mijn kinderen keken zijn video’s.’ Dochter Oakley (20) knikt stellig: ‘Hij heeft mij Jezus gebracht.’
‘En nu is hij ook een martelaar’, zegt Michelle. ‘Net als Jezus.’
Vanarsdol is met haar drie kinderen vanuit Utah overgevlogen. Moeder liet voor het hele gezin T-shirts maken met ‘Freedom’ erop. Vanaf drie uur ’s nachts stonden ze in de rij om binnen te komen. ‘Charlie wordt hier vereeuwigd’, zegt Vanarsdol, nu met tranen in haar ogen. ‘Geloof me, zijn christelijke waarden zullen alleen maar een groter publiek vinden nu.’
Zo klinkt het ook vanaf het podium, urenlang. Het is de taal van God, geloof en vergeving die domineert. Voor de cheeseburgerstand wordt gebeden. Een liveband speelt ‘Amazing Grace’. Maar dan komt het keerpunt.
Met ferme passen betreedt Trumps radicaal-rechtse beleidsadviseur Stephen Miller (40) het podium. ‘Engelen weenden op de dag dat Charlie stierf’, predikt hij, voor zijn verhaal een duistere afslag neemt. ‘Maar die tranen veranderen binnen onze harten in vuur.’ Zijn stem slaat over. ‘Met een intensiteit die onze vijanden niet kunnen begrijpen.’
Geen martelaarschap zonder daders. Bij goed hoort immers kwaad. En uit de mond van Miller en de andere politieke sprekers – haast elke prominente Republikein krijgt zondag een beurt – klinkt steeds weer diezelfde boodschap: dat kwaad wordt doelbewust verspreid door de andere, progressieve helft van het land.
‘Zij doden en terroriseren hun tegenstanders en hopen hen de mond te snoeren’, waarschuwt inlichtingendirecteur Tulsi Gabbard. ‘Ze hebben hem vermoord omdat hij de waarheid vertelde’, zegt tv-presentator Tucker Carlson. En dat zou hem dan weer doen denken ‘aan iemand tweeduizend jaar geleden’.
‘Charlie zou willen dat ik eerlijk ben’, aldus vicepresident JD Vance. ‘Hij zou geen nep Kumbaya-momentje willen. Het Kwaad wandelt nog altijd onder ons.’
Op het podium in Arizona raken religieuze en politieke retoriek zo steeds verder met elkaar verweven. ‘We hadden altijd al minder overheid nodig’, zegt Defensieminister Pete Hegseth. ‘Maar wat Charlie begreep en met zijn beweging aanwakkerde, was dat we ook méér God nodig hadden.’
Ten slotte betreedt Trump het podium. Kirk, zegt de president, ‘knielt nu in de hemel voor de troon van God’. Ook hij huldigt de vermoorde activist als martelaar, maar niet van het christendom: ‘Hij is een martelaar voor de vrijheid van Amerika.’
Vanaf dat punt verandert zijn afscheidsrede in, gewoon, een politiek betoog: over migranten die de grenzen overspoelen, handelstarieven, oud-president Joe Biden, de vergevorderde plannen om progressieve steden als Memphis en Chicago met militaire macht te bezetten. ‘En in Chicago zal ik denken aan Charlie’, voegt Trump daar nog wel aan toe.
Volgens de president bestaat er één groot verschil tussen hemzelf en de diepgelovige activist. ‘Charlie haatte zijn tegenstanders niet, hij wenste ze het beste’, zegt Trump, en grijnst. ‘Maar ik haat mijn tegenstanders. Ik wens ze niet het beste. Ik haat ze echt.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant