Omdat Rusland sinds de inval in Oekraïne van deelname aan het Eurovisie Songfestival uitgesloten is, vond dit jaar het alternatieve Intervision plaats. De Vietnamese Duc Phuc won, de artiest die uitkwam voor de VS deed op het laatste moment toch niet mee
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
‘Shaman is liefde!’ Luidkeels scandeert een groepje vrouwen voor de trappen van de Live Arena de naam van hun idool. Velen hebben de Russische driekleur op hun wangen geverfd. De stemming zit er goed in. Ze laten zich maar wat graag filmen door een Russische televisieploeg.
Shaman neemt namens Rusland deel aan het Intervision Songfestival en is volgens de peilingen veruit Ruslands populairste zanger. De afgelopen jaren maakte de 33-jarige Jaroslav Dronov, zoals hij echt heet, furore met patriottische hits als ‘Ik ben een Rus’ en ‘Laten we opstaan’, een eerbetuiging aan gevallen soldaten.
Het is druk rond de Arena, net buiten de ringweg van Moskou, maar het loopt geen storm. Sommigen zijn zonder kaartje gekomen, in de hoop dat hier buiten de concertzaal alsnog te kunnen bemachtigen. ‘Maar dat is nog niet gelukt’, zegt Natalja, die met een vriendin onder aan de trappen staat. Ze willen dolgraag de hele show zien, zonder specifieke voorkeur. ‘Ik keek vroeger ook altijd naar Eurovisie’, zegt ze. ‘Maar dat was de laatste tijd al niet meer om aan te zien. Daar ging het om landen en niet om de deelnemers, en dat is niet juist. Ik vind dat hier voor politiek geen plaats is.’
Rusland is vanwege de inval in Oekraïne in 2022 uitgesloten van deelname aan het Eurovisie Songfestival. Daarop ontstond het idee van een alternatieve competitie, als tegenhanger van het door het Westen gedomineerde Eurovisie. President Poetin gelastte in februari per decreet de terugkeer van Intervision, dat nog dateert uit de Sovjettijd.
Ook Aleksej, een zestiger uit Sint-Petersburg, was ooit fan van het Eurovisie Songfestival en denkt niet zonder weemoed terug aan de tijd dat Rusland deelnam – én won, in 2008. ‘Maar dat is alweer zo lang geleden. Ik herinner het me nog goed, dat was toen in het Olympisch stadion.’
‘We missen dat soort evenementen zeer’, zegt Irina, een leeftijdgenote met lange, geblondeerde haren, die met hem en enkele vriendinnen is meegereisd. Onder hen de hoogbejaarde Vera, die als klein kind het beleg van Leningrad overleefde. ‘Wij hebben het beste voor met iedereen. Het is jammer dat ze ons niet toelaten.’
Binnen klinken Russische volksliedjes en is de opwarming al enkele uren in volle gang. De centrale dansvloer is gevuld met meer dan zeshonderd mensen van alle leeftijden die de komende uren onafgebroken moeten juichen, hossen en zwaaien met de vlaggetjes van de belangrijkste sponsoren, waaronder de Russische bank VTB en het cultuurministerie van de Verenigde Arabische Emiraten.
Als de show is begonnen gaan ze bij iedere aankondiging van een nieuwe artiest luidruchtig uit hun dak, ook als Poetin de aanwezigen toespreekt via een videoboodschap. Hij onderstreept het belang van ‘respect voor traditionele waarden en verscheidenheid in cultuur’ als leitmotiv van Intervision.
Niet alle tribunes zijn vol. De show zelf is een kleinere variant van het Eurovisie Songfestival, met veel technische foefjes, op en neer bewegende platforms en artiesten die aan kabels bungelen, dat alles gelardeerd met korte interviews met de deelnemers.
De acts zijn vooral een mengeling van traditionele muziekstijlen, vaak tegen de achtergrond van kleurrijke motieven die verwijzen naar het deelnemende land. Een van de uitzonderingen is het flitsende rapnummer van de 28-jarige Vietnamese Duc Phuc, naast Shaman hoorbaar een van de publiekslievelingen. Naar eigen zeggen is hij een groot fan van Russische ijsjes.
Shamans optreden eindigt voor de toegestroomde fans in een anticlimax, als hij na afloop de jury vraagt hem uit te sluiten van de competitie, omdat hij als vertegenwoordiger van Rusland ‘volgens de wetten van de gastvrijheid’ niet het recht heeft mee te dingen. ‘Rusland heeft al gewonnen, omdat u allemaal vandaag bij ons te gast bent.’ Hij eindigt met een luidkeels gezongen ‘Ik ben een Rus!’ alvorens door een haag van fans het podium te verlaten.
Nog een onverwachte wending is het wegblijven van Vassy, de in de Verenigde Staten woonachtige Grieks-Australische zangeres die voor de VS zou uitkomen, nadat de Amerikaan B. Howard zich had teruggetrokken ‘om persoonlijke redenen’. Al na haar aankondiging melden de merkbaar verbaasde presentatoren dat Vassy toch niet kan optreden ‘om redenen die niet afhangen van de organisatoren en de delegatie van de VS’. Die redenen zijn ‘het gevolg van ongekende politieke druk van de Australische regering’.
Met Shaman aan de zijlijn krijgt de competitie een meer open karakter. In de slotfase liggen Vietnam en Kirgizië aan kop, maar tot blijdschap van de zaal trekt Duc Phuc toch aan het langste eind. ‘Het is een mooi gebaar van Shaman’, zegt Inessa, een bedrukt ogende twintiger na afloop in de foyer. ‘Maar wij zijn teleurgesteld, we wilden dat hij zou winnen. We zijn speciaal gekomen om hem te steunen.’
‘Wij komen uit Sint-Petersburg, maar er zijn hier ook meisjes uit Rostov en uit Koersk’, vult haar vriendin Tatjana aan. ‘Vietnam was ook heel goed, zeker. Iedereen heeft hier goed gepresteerd. Rusland was de gastvrouw en heeft laten zien dat het meer is dan alleen een groot land met de beste wapens. Het is ook een land van cultuur.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant