De door ‘Els Rechts’ georganiseerde demonstratie tegen immigratie is zaterdagmiddag uitgelopen op ernstige ongeregeldheden. Volkskrant-lezers reageren.
Ik stond zaterdagmiddag naar de beelden te kijken en voelde iets knappen, niet alleen in ruiten, maar in het weefsel van ons openbare leven. Wat begon als een protest tegen het asielbeleid op het Malieveld is uitgelopen op rellen, brandjes, traangas en het ingooien van ruiten van het D66-partijkantoor. De politie zette waterkanon en traangas in; onderweg naar huis zag ik het beeld van een gebroken ruit en een verbrandde container op mijn netvlies.
Als veteraan heb ik geleerd wat ontwrichting doet met mensen: het maakt scherp, het maakt soms hard, het verandert zorg in wanhoop en wanhoop in daadkracht, soms in de verkeerde richting. Als lokaal politicus zie ik dezelfde dynamiek, maar dan gefragmenteerd: mensen die zich niet gehoord voelen, instanties die zich machteloos tonen en woordvoerders die elkaar de schuld geven. Dat is een ongunstige cocktail. De escalatie in Den Haag is geen geïsoleerd incident; het is symptoom van iets veel groters.
Laten we eerlijk zijn: het politieke klimaat van de afgelopen jaren, met breuklijnen over immigratie, Romantiek rond harde oplossingen, en kabinetten die in de ogen van veel burgers te weinig richting en empathie lieten zien, heeft een voedingsbodem gecreëerd voor dit soort explosies. De woede van de straat richt zich nu niet alleen tegen beleid, maar tegen een politiek die door velen als laf en onverschillig wordt ervaren. Dat verklaart niet alles, maar het helpt wel begrijpen waarom een smeulend onderwerp plotseling kan ontvlammen.
Toch is veroordeling van geweld eenvoudig en noodzakelijk: wie ruiten ingooit, wie voertuigen in brand steekt, ondermijnt de democratie waarvan hij zogenaamd verandering verlangt. Daders moeten worden gevonden en verantwoordelijk gehouden. Maar zuiver strafrechtelijk optreden alleen pakt de wortel van het probleem niet aan; het haalt de woede niet uit de hoofden van de mensen van wie de zorgen worden geuit. Daarom pleit ik voor een dubbelspoor: resoluut handhaven én radicaal vernieuwen.
Ik weet dat dit ambitieus klinkt. Maar ambitie is precies wat we nodig hebben: niet meer van hetzelfde, niet alleen reactief, niet alleen repressief. We moeten de democratie versterken door te luisteren en te handelen tegelijk. Als we blijven doen wat we al deden, krijgen we wat we al kregen: smeulende spanning die af en toe tot open vuur leidt.
Ten slotte dit: politici die met schuim op de mond elkaar de maat nemen op televisie hebben weinig invloed op de man of vrouw bij de busstop die zich vergeten voelt. Als we serieus zijn, beginnen we op straat, in de buurthuizen, en aan de vergadertafel met mensen die het echt raakt. Als veteraan en raadslid roep ik mijn collega’s op, linksen, rechtse, middenmoot, om te stoppen met winnen van punten en te beginnen met winnen van vertrouwen.
De ruit kan hersteld worden. Maar de kloof die vandaag zichtbaar werd, vraagt om reparatie van veel groter formaat. Laten we die klus samen klaren, met lef, eerlijkheid en verbeelding.
Als we nu niet durven vernieuwen, zullen de ruiten die we vandaag vervangen morgen opnieuw verbrijzeld worden.
Wilbert Linders, Helmond
Den Haag was zaterdag getuige van heftige rellen nadat radicaal rechts onder leiding van zelfverklaard PVV-aanhangster Els Rechts daar een demonstratie organiseerde. Eerder dit jaar zwichtte Coevorden onder gepleegd geweld voor demonstranten/ Toen daar tien minderjarige meiden met een verblijfstatus opgevangen zouden worden, werden raadsleden en wethouders van Montferland bedreigd (en de burgemeester op de achterbank van een politieauto weggevoerd).
In Best werd met zwaar vuurwerk gegooid en ook in talloze andere gemeentes als Roosendaal, Sint Michelsgestel, Geldermalsen, Heerlen, Berdicum, Bussum, Bedum, Zwolle en Uden (die de rug recht hielden) zijn democratisch gekozen besturen die zich aan de wet wilden houden geconfronteerd met geweld.
De Kamer heeft weliswaar vorige week in een motie het kabinet opgeroepen om ‘antifa’ als terroristische organisatie te bestempelen, maar de afgelopen jaren kwam het geweld toch veel en veel vaker van rechts. Als dit rechtse kabinet het demonstratierecht in wil perken - en dat wil het - dan raakt het vooral de eigen geradicaliseerde achterban.
Niek van Dijk, Amsterdam
Keer op keer houdt Geert Wilders de verbale lont bij het extreemrechtse kruitvat. Hoe geloofwaardig is het dan dat hij het geweld in Den Haag veroordeelt? Niet dus. Wie wind zaait, zal storm oogsten.
Gerard Mensink, Zeist
Na de rellen die volgden op een anti-asiel demonstratie stelt de gemeente Den Haag dat voetbalhooligans verantwoordelijk zijn voor het geweld. Ik zou zeggen dat extreemrechtse fascisten verantwoordelijk zijn voor deze geweldsexplosie.
De geschiedenis leert ons dat extreemrechts en fascisten enkel de boodschap van haat, geweld en verdeeldheid kennen en zich door niemand zonder slag of stoot de mond laten snoeren. Wat wel blijkt nadat ze met waterkanon de A12 af gedwongen werden, om vervolgens de gewelddadigheden in het centrum van de stad voort te zetten.
Hoewel ik besef dat het aan dovemansoren is gesteld: wees vreedzaam, samenwerkend en respectvol tegen je medemens. Daarmee leeft letterlijk iedereen een gelukkiger bestaan.
Sjoerd Campschroer, Etten-Leur
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant