Erik Siebert, de door Donald Trump benoemde speciale openbare aanklager in gevoelige zaken, is zijn baan kwijt onder druk van de Amerikaanse president. Trump is ontevreden over Siebert omdat die na drie maanden onderzoek erkende dat hij geen zaak had tegen de New Yorkse procureur-generaal Letitia James.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
James stond hoog op Trumps lijstje van mensen met wie hij nog een appeltje te schillen had. Zij had leiding gegeven aan een succesvol New Yorks onderzoek tegen Trump, dat uitmondde in een civuele rechtszaak en een veroordeling. De in mei benoemde Siebert had James op haar beurt voor de rechter moeten slepen, vond Trump. Dat is hem niet gelukt. Siebert vond geen bewijs dat James zich, zoals door Trump werd beweerd, had schuldig gemaakt aan ‘hypotheekfraude’, en Siebert bleek niet bereid haar desondanks toch aan te klagen. De president zei daarop: ‘Ik wil hem weg hebben.’
In zijn Oval Office zei hij tegen journalisten dat hij wilde dat Siebert uit zijn functie zou worden gezet omdat zijn benoeming was gesteund door twee Democratische, en daarom slechte senatoren. ‘Toen ik zag dat hij was goedgekeurd door die twee mannen, zei ik: haal hem daar weg, die man kan niet deugen.’ Op de vraag of hij Siebert zou ontslaan, zei Trump: ‘Ja, ik wil hem weg hebben.’ Enkele uren later maakte Siebert bekend dat hij ontslag had genomen. Zelfs daarover ontstak Trump in woede: ‘Hij heeft niet zelf ontslag genomen, ík heb hem ontslagen.’
Abbe Lowell, een van de advocaten van Letitia James, noemt Trumps bemoeienis met het Openbaar Ministerie (OM) ‘een schaamteloze aanval op de rechtsorde. Mensen ontslaan tot hij iemand vindt die de wet wil buigen om zijn wraak uit te voeren is steeds het patroon van Trump geweest, en het is onwettig.’ Het is gebruikelijk dat mensen met een functie als Siebert door de president worden benoemd, maar ze worden zelden ontslagen.
Het ontslag van Siebert volgde kort nadat hij hooggeplaatste ambtenaren van Justitie had verteld dat het onderzoek naar Letitia James’ vermeende fraude geen enkel bewijs had opgeleverd dat stand zou houden in een rechtszaak. Daarom weigerde hij een aanklacht tegen haar voor de rechter te brengen. Trump eiste echter resultaat, en wil nu Siebert vervangen door iemand die bereid is James wel aan te klagen.
Sieberts ontslag wordt gezien als een rechtstreekse aanslag op de onafhankelijkheid van justitie. Persbureau AP stelt dat de regering-Trump al meer dan eens ‘normen en tradities’ heeft genegeerd ‘die bedoeld zijn om aanklagers te beschermen tegen politieke invloed van het Witte Huis’. Volgens The New York Times was Siebert een alom geliefd en gerespecteerd officier van justitie, ook in Republikeinse kringen.
Uit die kringen klinkt toenemende kritiek. Toen Jimmy Kimmel, de zeer populaire presentator van de avondshow Jimmy Kimmel Live!, opmerkte dat de regering een slaatje sloeg uit het doodschieten van het rechtse mediafenomeen Charlie Kirk, werd zijn show onmiddellijk uit de lucht gehaald door de directie van het mediaconcern dat de show uitzond. Die had zich onder druk laten zetten door de baas van de omroeptoezichthouder FCC, Brendan Carr, die ook gaat over het verlenen van omroeplicenties.
De Republikeinse senator Ted Cruz, doorgaans een trouwe steunpilaar van de regering-Trump, zei daarover dat Carr zich gedroeg als ‘een mafioso’: het was ‘levensgevaarlijk’. Cruz noemde het gedrag van Carr ‘regelrecht uit de film Goodfella’s’. In een podcast deed hij voor hoe Carr zonder het te zeggen had gedreigd de omroeplicentie te zullen intrekken: ‘Een mafioso komt een bar binnen en zegt: mooie bar heb je hier. Het zou doodzonde zijn als daar iets mee gebeurde...’ Kimmels ‘ontslag’ heeft geleid tot een veel breder protest, omdat de ingreep links en rechts wordt beschouwd als regelrechte censuur.
Het ontslag van Erik Siebert raakt aan de basis van de rechtsstaat. Siebert werkte vijftien jaar bij het OM, waar hij opklom tot de hoogste officier van justitie van het oostelijk district van Virginia. Deze afdeling stond bekend als een ‘elite-eenheid van het landelijke OM’: het was de afdeling die de ingewikkeldste en gevoeligste strafzaken en zaken van nationale veiligheid behandelde. De afdeling voerde onder andere het onderzoek uit naar de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016, toen Trump voor het eerst tot president werd gekozen.
Ook deed de afdeling maandenlang vergeefs onderzoek naar de in ongenade gevallen FBI-directeur James Comey. De fraudezaak tegen Letitia James was voor Trump de meest recente zaak van levensbelang: haar veroordeling zou volgens advocaat Lowell Trumps persoonlijke wraak zijn voor zijn verloren rechtszaak.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant