Vroeg in het seizoen bouwen de trainers van PSV en Ajax aan een ander elftal, terwijl het kritiek regent. Wie beperkt zondag in Eindhoven de pijn?
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Zie ze als bouwers, de ervaren, bijna volleerde Peter Bosz (61) en zijn veel jongere, nog wat druistige collega John Heitinga (41). Of liever: zie ze als herbouwers, als verbouwers desnoods. De een van het oude, mooie, prijswinnende ontwerp van hemzelf in Eindhoven. Peter Bosz tracht het succes met PSV te prolongeren met andere materialen op de bouwplaats.
John Heitinga is bij Ajax vooral bezig met de restauratie van het vorige bouwsel. Dat was van de andersdenkende architect Francesco Farioli uit Italië, die de werkplaats alweer verliet toen het fundament net lag. Welke klus is moeilijker, die in Eindhoven of in Amsterdam? Wie van de twee is verder, nu de topper PSV - Ajax (zondag) aanstaande is?
Ze hebben tijd nodig die ontbreekt, want het regent kritiek op de bouwplaats. Is de een, Bosz, de juiste man om de reconstructie van zijn eigen werk te leiden? Ziet hij de gevaren nog? Is de ander, Heitinga, de aangewezen persoon om een deel van het monnikenwerk van Farioli af te breken en naar eigen inzichten te herbouwen, in de stijl van de club die zich gaarne vergaapt aan ornamenten uit het verre verleden?
PSV - Ajax is altijd apart, als strijd tussen de clubs met de meeste landstitels. Deze keer is het duel nog een tikkeltje specialer, vanwege de pijn van de kansloze nederlaag in de ouverture van de Champions League. PSV is aangeslagen door de afgang tegen Union uit Brussel (1-3), terwijl dat duel juist was bedoeld om alvast punten te vergaren op de loodzware weg door Europa. Ajax is minder onder de indruk na de nederlaag tegen Internazionale (0-2), die al bijna was geboekt op de verlies- en winstrekening van Europese roem.
Maar er is meer. PSV kreeg al acht doelpunten tegen in de competitie, verloor thuis van Telstar en stond NEC drie treffers toe, waar het er ook zes hadden kunnen zijn. De speelwijze van Bosz luistert nauw, vanwege het aanvallende, kwetsbare karakter. Bosz is gelouterd en vanwege twee titels op rij tegenwoordig ook gelauwerd.
Heitinga is net begonnen, na een recent tussenjaar op de hogeschool van Arne Slot in Liverpool. Slot oordeelde dat zijn pupil zich stormachtig heeft ontwikkeld, al voegde hij daar snel aan toe dat hij hem niet kan beoordelen op bepaalde aspecten van het vak, zoals het motiveren van het team, het neerzetten van een elftal en de gemaakte keuzes. Zaken die een assistent niet hoeft te beheersen. Juist over dat soort vaardigheden bestaan twijfels omtrent hoofdtrainer Heitinga.
Bosz was na Union dus vooral chagrijnig, omdat PSV niet speelde zoals hij had verwacht, zoals het is uitgedokterd door hem en zijn staf. Heitinga oogde opgelucht, omdat 0-2 tegen Inter ongeveer was wat hij vooraf had gedacht. Ja, het mag niet gebeuren, erkende Heitinga, al die fatale spelhervattingen incasseren. Waarom iemand van 1,79 (Klaassen) iemand van 1,92 (Thuram) dekte, daarover praatten ze in de evaluatie. Zij zijn groot en wij zijn klein, stelde Heitinga. Letterlijk. Figuurlijk ook. Zo zijn de verhoudingen nu eenmaal.
Heitinga krijgt ook kritiek omdat hij zijn werk niet gepaard laat gaan met ronkende volzinnen, in de geest van Slot of Farioli. Hij mist de gave van het woord, om het graatmagere spel van Ajax van een speklaagje te voorzien waarop hij in gure tijden kan teren. Terwijl het vorig seizoen ook matig was, zeker in het begin, maar Farioli spiegelde fraaie vergezichten voor. Hij nam spelers en waarnemers mee op reis.
In dat hele spel van snelle kritiek zijn de mores van de normale maatschappij tot in de vezels van de voetbalwereld doorgedrongen, al was het voetbal met zijn miljoenen kenners eerder een voorloper in de afzeikcultuur. In bepaalde podcasts, om een dwarsstraat te noemen van het uitgedijde legioen aan media, smeken sommige deelnemers om het ontslag van Heitinga. Zonder empathisch vermogen eisen ze zijn scalp.
Sommige zaken zijn ook vreemd, afgezien van het dorre spel. Bij het voor de verandering relatief armlastige Ajax zit voor meer dan vijftig miljoen aan verse aankopen op de bank, van transfers die van Ajax weer iets meer Ajax moeten maken.
Als Ajax dan toch weer op de Ajax-toer wil na Farioli, dan maar met klaroengeschal, met kleine, technisch begaafde pingelaars als Oscar Gloukh en Raúl Moro. Heitinga voelt de spagaat: de keuze om te willen lijken op het oude Ajax en het nieuwe Ajax ontwikkelen, iets dat voor buitenstaander Farioli makkelijker was dan voor ras-Ajacied Heitinga.
Bij PSV vonden ze met Bosz juist een trainer die de huisstijl compleet veranderde, van een club met een gemiddeld wat voorzichtige speelwijze naar het bijna totale offensief. Met twee titels op rij is hij rijkelijk beloond voor de cultuurverandering in Brabant. Er is veel geld verdiend voor en door de club, in de wetenschap dat de allerbesten telkens vertrekken: Malik Tillman en Noa Lang deze zomer, mannen die het beeld van een wedstrijd konden laten kantelen.
Minder meetbaar dan de waarde van in- en uitgaande transfers is het gevoel in het hoofd. De beoogde speelwijze vergt scherpte, loopvermogen, de absolute wil om duels te winnen. Vorig seizoen leidde kortsluiting in de meterkast van de ideeën tot een zelden vertoonde ineenstorting. Toch riepen collega’s Bosz uit tot trainer van het jaar, omdat ze meer onder de indruk waren van het ultieme herstel van PSV dan van het falen van Ajax, of van de opmars van Go Ahead.
Jerdy Schouten rent tegen Union dus amechtig achter Anouar Ait El Hadj aan, na balverlies van Ricardo Pepi. Zonder het gif dat een defensieve middenvelder hoort te hebben. Armando Obispo stapt in met een naïviteit die je zelfs bij de amateurs nauwelijks ziet. Het verloop van het duel was ongelukkig, zei Bosz, en dat was ook zo, al is het de vraag of dat ongeluk niet een structureel karakter krijgt, waardoor het geen ongeluk meer is.
Bosz is veel ervarener dan Heitinga, die in zijn eerste periode als trainer van Ajax weinig indruk maakte, als opvolger van Maurice Steijn. Ajax kreeg woensdag slechts één echte kans tegen Internazionale, dat na de 0-2 op lauweren naar het eindsignaal dreef. Heitinga antwoordde deze week, op de vraag of hij sommige zaken niet zou willen regelen zoals Farioli dat deed, met simpele woorden: Farioli is weg. Het is Heitinga-tijd.
Farioli wees Ajax de weg terug naar de Champions League, waar de club zijn verleden kan ruiken. De geur biedt alleen geen enkele garantie op succes. Wat dat aangaat is PSV verder. Hoewel? We zullen het zien, zondag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant