is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
Mail van een lezer: ‘Met verbazing heb ik kennis genomen van het artikel ‘Omstreden Britse rapper Bob Vylan roept opnieuw ‘Dood aan IDF’ tijdens optreden in Paradiso’. De kop en inhoud zijn extreem gekleurd.’
De lezer vermoedt dat de redactie zich vooral heeft laten voeden door de onlinereacties op het optreden. ‘Alles aan het artikel maakt duidelijk dat De Volkskrant niet bij het optreden aanwezig was en dat dit artikel geschreven is op basis van social media posts en uitspraken van een lobby-organisatie.’
Bij de reacties op het optreden van Bob Vylan staan twee reacties lijnrecht tegenover elkaar. Het ene kamp is ervan overtuigd dat zanger Bobby Vylan opriep tot een ‘Jodenjacht’, vooral bij joods Nederland kwam dat enorm hard aan. Het andere kamp zag punkers die in een rauwe taal hun ongenoegen uiten over het geweld van het Israëlische leger, zoals punkers dat nu eenmaal doen.
In deze rubriek schrijft de hoofdredacteur wekelijks over de journalistieke werkwijze van de Volkskrant en de dilemma’s die de redactie daarbij tegenkomt, meestal naar aanleiding van een klacht of vraag van een lezer.
Bart van Dijk van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) vatte de gebeurtenis in een ingezonden stuk dat we uiteindelijk niet hebben geplaatst, als volgt samen. ‘Het Britse duo Bob Vylan roept op zionisten te vinden in de straten. Niet om er een goed gesprek mee te voeren, maar om een trap in het gezicht te geven. De verwijzing naar de Jodenjacht van november vorig jaar had niet explicieter kunnen zijn. Die bewuste nacht zit bij de Joodse gemeenschap in Nederland nog vers in het geheugen gegrift.’
De meeste aanwezigen hoorden iets anders. De muziekrecensent van de Volkskrant had ook geen opruiende sfeer ervaren. ‘Er was geen moment sprake van de vaak aan punkmuziek toegedichte agressie of grimmigheid’, schreef hij later in zijn recensie.
Net als op 7 november na de Maccabi-rellen was het in het begin lastig om door alle heftige emoties en reacties heen de feiten te zien, om feiten van interpretaties te scheiden. Wat had hij nu precies gezegd? Wat was er nu precies gebeurd?
Op maandagmiddag konden we een goede reconstructie maken. Dit had Bobby Vylan geroepen:
‘Fuck the fascists, fuck the zionists. Get out there and find them, get out there and meet them in the street, get out there and make them know that you do not fucking stand by them.’
De belangrijkste reden voor de twee totaal verschillende werkelijkheden lijkt te schuilen in het woord ‘zionist’. Dat is in de oorspronkelijke betekenis bedoeld voor iedereen die vindt dat joden recht hebben op hun eigen staat in Palestina. In deze betekenis zou Vylan doelen op de meeste joden in Nederland.
De lezer waarmee dit stuk begon, wijst erop dat Vylan expliciet heeft gezegd dat hij geen antisemiet is, hij is niet tegen de joden, wel tegen degenen die Israël blijven steunen bij de genocidale oorlog in Gaza. Dat zijn in dit vocabulaire ‘de zionisten’.
Het woord ‘find’ werd ook verschillend geïnterpreteerd. Bedoelde hij ‘zoek ze op, organiseer tegendemonstraties’ of ‘vind ze en pak ze’?
De beste verhalen van de week, getipt door Pieter Klok
Elke zondag praat hoofdredacteur Pieter Klok u in de nieuwsbrief Beste van de week bij over de afgelopen (nieuws)week. Welke verhalen, columns, podcasts en speciale producties mag u echt niet missen? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief.
Hoe het is bedoeld en hoe het is ervaren, is journalistiek even relevant. In de reconstructie worden beiden dus evenveel gewicht toegekend. ‘Ik vind dat eng’, zegt een joodse vrouw onder meer, die tegelijkertijd laat weten dat ze ‘faliekant’ tegen de vreselijke oorlog van de Israëlische regering is.
De conclusie moet vooral luiden dat door de enorme verontwaardiging die tegenwoordig direct opsteekt, het bijna onmogelijk wordt om de twee werkelijkheden nog bij elkaar te brengen, zoals we als Volkskrant in principe graag doen.
Daarvoor moeten de gemoederen eerst wat kalmeren. Bobby Vylan probeerde daar in zijn volgende optreden in het Nijmeegse Doornroosje in ieder geval een bijdrage aan te leveren, zoals Toine Heijmans donderdag beschreef. ‘Let’s slow this down a bit.’
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Luister ook naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts zijn te vinden op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant