Stephan van Baarle Na een heftige ruzie met het partijbestuur keerde Stephan van Baarle toch terug als lijsttrekker van Denk. De partij wil zich „richten op álle Nederlanders”, maar Van Baarle ziet zichzelf niet snel meelopen in een Pride. „Ik denk dat dat symboolpolitiek is.”
FOTO FRANK RUITER
Het had weinig gescheeld, of dit interview was er niet geweest. Halverwege augustus kondigde Stephan van Baarle opeens het einde van zijn leiderschap bij Denk aan. „Met pijn in mijn hart trek ik mij terug als lijsttrekker”, schreef hij op X. „Het handelen van het partijbestuur heeft mijn rol als lijsttrekker ondermijnd en onmogelijk gemaakt.” Meer wilde hij er niet over kwijt.
Nog geen week later kwam Van Baarle terug op zijn besluit.
Als we hem drie weken daarna spreken, wil hij nog steeds niet toelichten waar de hoog opgelopen ruzie tussen het inmiddels afgetreden partijbestuur en de Kamerfractie over ging.
Het enige wat hij kwijt wil, is dat hij „vooruitkijkt”. „Ook vanwege het feit dat heel veel mensen in de samenleving zien dat we hier in Den Haag te veel met onszelf bezig zijn door eindeloos discussies te voeren over wat we van elkaar vinden.”
<p>FOTO FRANK RUITER</p>
Thuissituatie
„Alleenstaand, ik ben op dit moment getrouwd met mijn werk.”
Hobby’s
„Gitaarspelen, muziek luisteren, Feyenoord.”
Hoe zou u uw karakter omschrijven?
„Ik ben een mensenmens en een vriendenpersoon. Ik vind het heel erg belangrijk om veel meer op te trekken met de mensen die mij dierbaar zijn.”
Welk boek heeft u onlangs geïnspireerd?
„Ik heb Denken in een tijd van sociale hypochondrie van Willem Schinkel onlangs herlezen. Dat gaat over zijn visie op integratie, dus dat integratie een kunstmatig begrip is dat door beleidsmakers is geïntroduceerd en de samenleving polariseert. Dat boek brengt altijd scherpte in mijn perspectief op het integratiebeleid.”
Waar bent u anders over gaan denken?
„Ik denk nu dat veranderingen in de politiek en samenleving niet van de ene op de andere dag gaan.”
Op welk compromis bent u trots?
„Het antidiscriminatieplan dat ik als raadslid in Rotterdam na de Black Lives Matter-protesten met de VVD heb gemaakt. Dat is vervolgens een agenda geworden die door de hele raad werd gedragen, alleen PVV deed volgens mij niet mee.”
Wat is uw grootste fout geweest?
„Ik heb dus een keer … en daar voelde ik me zó schuldig over … maar ik had een politieke kennismakingsafspraak met iemand. En die ben ik gewoon totaal vergeten.”
Vaststaat dat Van Baarle in juli met het partijbestuur in conflict kwam over de conceptkandidatenlijst voor de komende verkiezingen. Hij zou geen inspraak hebben gekregen in de samenstelling van de lijst die hij moest aanvoeren, zeggen bronnen.
Zijn twee fractiegenoten, Dogukan Ergin en Ismail el Abassi, begonnen een campagne om hem te laten terugkeren. In een dramatische video spraken ze toenmalig bestuursvoorzitter Ejder Köse toe. „Hoe kán je zo ver gaan dat je Stephan weg probeert te werken?” Ook de lokale Denk-afdelingen schaarden zich achter de partijleider.
Van Baarle zei in een gedragen videoboodschap de „overweldigende steunbetuigingen” niet te kunnen „negeren”. Dat hij op zijn besluit terugkwam, kwam door het bereikte „vergelijk”: het bestuur trad af, onder druk van de partij. Partijcoryfee Tunahan Kuzu, een vertrouweling van Van Baarle, is nu voorzitter van het interim-bestuur.
„In 2023 hebben twee heel prominente Kamerleden, Farid Azarkan en Tunahan Kuzu, ervoor gekozen niet door te gaan. Ik weet wat het betekent om vanuit zo’n situatie iets te moeten opbouwen. Om bij vervroegde verkiezingen dan te gaan zeggen dat het anders moet – dat zou ik als team-aanvoerder op dit moment niet willen aangaan.
„De afgelopen Tweede Kamerverkiezingen scheelde het niet zoveel of we hadden die vierde zetel gehaald. In die zin hebben we er heel bewust voor gekozen om komende verkiezingen op die vierde plek een vrouw te zetten [Elif Esen], en óók op de vijfde [Nassira Abaâziz]. Ik geloof dat we die vijfde zetel kunnen halen. En dan kiezen we heel duidelijk voor vrouwelijke vertegenwoordiging.”
„Bij mensen die nu thuisblijven. Tegen hen wil ik zeggen: maak gebruik van je stemrecht. Als je niet aan tafel zit waar de besluiten worden genomen, sta je zelf op het menu.”
„Mensen die wonen in Rotterdam-Zuid. Mensen die wonen in Nieuw-West in Amsterdam, in de Schilderswijk in Den Haag. In sommige wijken is de opkomst slechts 20, 30 procent.”
„Toen Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk uit de Partij van de Arbeid werden gezet, had men het over ‘de Turkse Kamerleden’. Vervolgens kwam Farid Azarkan bij de partij, toen had men het over ‘een islamitische partij’. In de tijd van Sylvana Simons had men het over ‘een partij voor mensen met een migratieachtergrond’. In 2023 werd een zekere Van Baarle lijsttrekker – toen wist men het niet meer.
„Al die labeltjes maken duidelijk dat wij er niet zijn voor één specifieke groep. Wij richten ons op álle Nederlanders. Maar wat we wel constateren is dat er in de samenleving een groot probleem is met discriminatie en racisme, dat moslimhaat enorm toeneemt. Daar maken we dus een heel groot punt van.”
„Wij zijn voor gelijke behandeling van iedereen, en tegen discriminatie op basis van geloof, geslacht, maar ook geaardheid. Tegelijk is het niet zo dat we het dan met alle maatregelen inhoudelijk eens zouden moeten zijn. De motie die opriep tot een verbod op conversietherapie steunden we wél.”
„De Raad van State en toonaangevende wetenschappers hebben aangegeven dat passages in die wet zodanig open en breed geformuleerd zijn, dat het voor de rechterlijke macht te veel onduidelijkheid zou bieden.”
„Ik bestrijd het beeld dat wij zouden shoppen in artikel 1 van de Grondwet. Deelname aan Pride vonden we geen taak van de Nederlandse overheid. We steunden wel andere moties om in EU-verband maatregelen te nemen tegen Orbáns bedenkelijke trackrecord op het gebied van mensenrechten en rechtsstaat. Daarbij gaat het niet alleen om de vrije pers en de omgang met de oppositie, maar ook hoe wordt omgegaan met minderheden, waarbij ik in het bijzonder ook de positie noem van mensen uit de lhbti-gemeenschap.”
„Nou, niet uit de afgelopen periode. Maar het emancipatiebeleid van OCW, dat ook gaat over discriminatie van vrouwen en de lhbti-gemeenschap, hebben we altijd gesteund. Wij hebben ons altijd uitgesproken voor bestrijding van discriminatie. In alle vormen.”
„Ik vind het verschrikkelijk hoe er vanuit de extreemrechtse beweging op een hele nare, denigrerende, oubollige en discriminerende manier wordt gesproken over vrouwen en minderheden. Ik neem daar afstand van.”
„Alle groepen waarbij je ziet dat er vanuit extreemrechts stigma’s worden opgeworpen.”
Van Baarle leunt achterover, kijkt moeilijk. „Ik sluit het niet uit, maar ik heb de afgelopen tijd geen behoefte gevoeld om dat te doen. Ik denk dat dat symboolpolitiek is.”
„Ik denk dat we de bestrijding van discriminatie niet plat kunnen slaan tot het vraagstuk of we ergens wel of niet aan meedoen.”
Sinds de terreurmoorden van Hamas in Israël op 7 oktober 2023 en de daaropvolgende genocide van de regering-Netanyahu op de Palestijnse burgerbevolking in Gaza, heeft Denk het in de Kamer en op sociale media over bijna niets anders meer. Zo vindt Van Baarle dat Nederland het Israëlische handelen veel explicieter moet veroordelen, en pleit hij al bijna twee jaar voor sancties en andere maatregelen zoals een compleet wapenembargo, opschorting van het Associatieverdrag tussen de EU en Israël en erkenning van de Palestijnse staat.
Ex-minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) trad eind augustus terug uit het demissionaire kabinet, omdat hij vond dat hij in het kabinet te weinig ruimte kreeg om maatregelen tegen Israël door te voeren.
„Door Gaza is bij veel politici het masker afgevallen. Mensen die zichzelf tooien met de veren van het internationaal recht en rechtsstatelijkheid zijn dat niet waard.”
„Van links tot rechts.”
„Ik weet dat de strijd voor de rechten van Palestijnen er een van de lange adem is, maar het blijft me choqueren dat sommige politici zo’n gebrek aan menselijkheid hebben. Het choqueert me dat op het moment dat je ziet dat woonwijken en vluchtelingenkampen worden gebombardeerd en hulpverleners en kinderen worden vermoord, partijen zelfs dan weigeren te doen wat internationaalrechtelijk zou moeten.” Nederland heeft volgens het internationaal recht de plicht om in te grijpen bij een dreigende genocide.
„Ons doel is opkomen voor de rechten van Palestijnen en zorgen dat deze genocide stopt. En om dat te bereiken, hebben we zoveel mogelijk steun nodig in de samenleving en het parlement. Iedereen die daarin onze voorstellen en idealen steunt, daar ben ik vanzelfsprekend blij mee. Tegelijkertijd, en ik word daar onpasselijk van, is een partij als NSC nu opeens aan het veinzen voorvechters van de Palestijnen te zijn. Terwijl ze een jaar lang in dat kabinet hebben gezeten. Twee jaar lang hebben ze geen vinger uitgestoken en bleven ze zakendoen met Netanyahu.”
„Veldkamp, maar ook de hele NSC-fractie, die hele partij. Ik vind dat getuigen van een misdadige hypocrisie.”
„Omdat die debatten er wél mee te maken hebben. Er zijn organisaties in Nederland die kolonistenorganisaties steunen. Dat zijn financiële stromen in de richting van illegale nederzettingen. En de verwevenheid met Israël zit in Nederland helaas op heel veel vlakken. Als je het hebt over de economie: Nederland is daar een van de grootste investeerders. Zo geldt dat op tal van vlakken.”
„Iedereen waarmee we onze idealen kunnen verwezenlijken.”
„Eén politieke partij, de PVV, sluiten wij keihard uit. Bij andere partijen bekijken we het per onderwerp. Forum, VVD en BBB zijn voor ons partijen waarmee wij samenwerking uitsluiten, zolang zij bijvoorbeeld het standpunt uitdragen dat dames bij de politie geen hoofddoek mogen dragen. Of als ze de Israëlische regering blijven steunen. Of als ze willen werken aan remigratie van mensen met een migratieachtergrond.”
„Gelukkig zien we op steeds meer plekken in ons land dat Denk aan het meebesturen is: in Schiedam, Den Haag en Rotterdam. Ik denk ook aan een peiling waarin stond dat Denk de vierde partij van het land zou worden als alleen jongeren tot 35 jaar oud zouden mogen stemmen. Dan denk ik: de beste dagen, die liggen voor ons.”
Laurens Dassen
Eddy van Hijum
Mirjam Bikker
Jimmy Dijk
Lidewij de Vos
Stephan van Baarle
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC