is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Een natie die ook wel ‘het land van de duizend heuvels’ wordt genoemd moet door de Schepper uitdrukkelijk zijn bedoeld om er te fietsen. Dus is het niet verwonderlijk dat de WK wielrennen de komende week plaatsvinden in Rwanda, het kleine maar prachtige land in het oosten van Afrika. De Muur van Kigali schijnt een beestachtige klim te zijn, misschien staan Rwanda’s vermaarde berggorilla’s wel aan de hekken.
Het WK wielrennen is een pr-actie van de alleenheerser van Rwanda, Paul Kagame, president sinds 2000 en sterke man van het land sinds 1994, het jaar van de Rwandese Genocide – niemand die destijds moeilijk deed over die term – die binnen een paar maanden aan naar schatting één miljoen mensen het leven kostte.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Sindsdien is Rwanda uitgegroeid tot een succesverhaal met jaarlijks een stevige economische groei, prima gezondheidsvoorzieningen en een voor Afrika uitstekende infrastructuur. Het land is de lieveling van internationale donoren, de EU is goed voor 30 procent van de buitenlandse investeringen, er ligt weinig vuil op straat en er is relatief weinig misdaad. Kagame wil van Rwanda ‘het Singapore van Afrika’ maken.
Geen wonder dus dat hij de resultaten van zijn zegenrijke werk aan de wereld wilde tonen door als eerste Afrikaanse land de wereldkampioenschappen wielrennen te organiseren. Aangezien de wereldbond UCI niets liever wil dan wielrennen uitrollen over de aardbol, was Rwanda vier jaar geleden de gedroomde kandidaat. Sindsdien doet voorzitter Lappartient weinig anders dan het ‘sterke leiderschap’ van Kagame prijzen: voor wat, hoort wat.
Dat leiderschap is inderdaad stevig. Zo stevig, dat ze er in Rwanda doodsbang van worden. De dictator regeert met ijzeren vuist, zoals dat heet. Critici van zijn regime worden opgesloten, gemarteld en vermoord. Er vinden etnische zuiveringen plaats, de rechtspraak is corrupt, de geheime dienst gevreesd en Kagame werd bij de laatste verkiezingen met 99,15 procent van de stemmen herkozen.
Door Rwanda gesteunde rebellen beheersen het oosten van buurland Congo, uitgerekend een regio die rijk is aan grondstoffen als coltan, wolfraam, tin en goud, cruciaal voor elke mobiel en laptop. Die mineralen worden door Rwanda op grote schaal uit Congo gestolen en daarna volgens een Memorandum of Understanding uit 2024 doorverkocht aan de EU.
Aanvankelijk was er bij de toewijzing van het WK aan Rwanda veel enthousiasme: eindelijk naar Afrika. Maar langzaam maar zeker daalde de wrange werkelijkheid in: weer had een sportbond zijn ziel verkocht aan de duivel en zich argeloos voor het karretje van een despoot laten spannen.
De Nederlandse wielerbond KNWU overhandigde de deelnemende sporters een informatiemap met krantenknipsels over Rwanda, suggesties voor het beantwoorden van moeilijke vragen en vroeg de jongens en meisjes niet al te gretig op de foto te gaan met Kagame.
Ik vind dat sport vaak wordt gebruikt als een gemakkelijke drager van verontwaardiging. Handelsdelegaties en Concertgebouworkesten mogen ongehinderd afreizen naar dubieuze maar economisch lucratieve landen, via de sport laten we merken dat we moreel gezien niet van de straat zijn en een streep in het zand durven zetten.
Op Instagram postten voormalig profs Tom Dumoulin en Bram Tankink afgelopen week een paar filmpjes over hun verblijf in Rwanda, met dank aan @visitrwanda_now, die het tripje had betaald. De topsporter is een kleine speler in het geopolitieke spel. Hij beslist niet, er wordt over hem beslist. Maar zo naïef en gewillig als Dumoulin en Tankink voldeden aan zijn pr-wensen, daar stond Paul Kagame vermoedelijk toch van te kijken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns