nieuwsbriefBroncode
Broncode Voor een techorganisatie als het Internet Archive is er in Europa nu veel meer mogelijk dan in de Verenigde Staten, zegt oprichter Brewster Khale. In de VS staat zijn publieke webarchief, het grootste ter wereld, onder steeds grotere druk.
Brewster Khale, oprichter van het grootste publieke webarchief ter wereld, spreekt in New York in 2022. Sinds die tijd is zijn organisatie in de VS onder steeds grotere druk komen te staan.
Brewster Kahle is een optimistisch mens. De man die in 1996 het Internet Archive oprichtte, met ruim 900 miljard webpagina’s het grootste publieke webarchief ter wereld, weet dat de geschiedenis leert dat bibliotheken uiteindelijk vaak ten onder gaan. In de Verenigde Staten staat zijn webbibliotheek ernstig onder druk. Maar dat Europa de laatste tijd op technologisch gebied wakker lijkt geschud, stemt hem toch optimistisch.
Je leest hier een verkorte versie van onze nieuwsbrief NRC Broncode. Wekelijks schrijven wij over technologische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Broncode
Ik sprak hem begin deze week via een videoverbinding, al had dat ook prima met een kop koffie en een broodje gekund. Kahle was namelijk deze week in Nederland, waar Internet Archive deze vrijdag een nieuw kantoor opent in Amsterdam. De Europese tak van het Internet Archive, die al ruim twintig jaar opereert vanuit Nederland, gaat uitbreiden. Want, zegt Kahle: voor een techorganisatie zoals die van hem, is er in Europa veel meer mogelijk dan in de Verenigde Staten.
Het Internet Archive is al meer dan 25 jaar een onmisbaar onderdeel van het internet. Een digitale bibliotheek, waar webpagina’s, audio en video worden gearchiveerd die iedereen kan doorzoeken met de zogeheten Wayback Machine. Om aan te tonen hoe cruciaal deze dienst is: eerder dit jaar lukte het journalisten via de Wayback Machine de orginele versies van Amerikaanse overheidswebsites te bekijken die de regering-Trump heeft verwijderd of aangepast.
Kahle vreest voor de toekomst van zijn digitale bibliotheek, vertelt hij. „De geschiedenis van bibliotheken is er een van vernietiging.” Hij sluit niet uit dat de regering-Trump zijn dienst probeert te blokkeren. En het Internet Archive is in de VS het onderwerp van rechtszaken van uitgevers, die auteursrecht claimen op wat Kahle met zijn team allemaal heeft gearchiveerd.
In Europa voelt hij zich meer thuis, zegt hij. Kahle hoopt dat vanuit het nieuwe kantoor in Amsterdam de Europese tak van zijn non-profitorganisatie gaat groeien. „In de Verenigde Staten zien we dat de laatste decennia bibliotheken en archieven overal worden afgebroken en ontmoedigd. Bij jullie worden bibliotheken niet vernietigd, maar juist gesteund en aangemoedigd.”
Eén wetsartikel is daarbij volgens Kahle cruciaal: artikel 3 van de zogenoemde ‘EU Copyright in the Digital Single Market Directive’. Met dit wetsartikel in de hand kunnen onderzoeksinstellingen en bibliotheken zoals het Internet Archive data verzamelen, zonder dat ze zich daarbij hoeven te houden aan copyrightregels. Deze regel maakt dat Kahle in Europa een stuk beter beschermd is tegen rechtszaken dan in de Verenigde Staten.
Dat dit nog niet overal zo soepel werkt, bewijst de Koninklijke Bibliotheek in Nederland, die een webarchief heeft van zo’n 25.000 Nederlandstalige websites. In Nederland moet de KB aan elke site toestemming vragen voor deze kan worden gearchiveerd, zei Martijn Kleppe van KB onlangs tegen NRC. Een gearchiveerde site mag vervolgens alleen in ‘de leeszaal’ van de KB getoond worden.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Kahle wil graag helpen, zegt hij. En waar de discussie in Europa nu vooral gaat over supercomputers, chips en datacenters, wijst hij op een ander punt: goede data. Door bestaande webarchieven van bijvoorbeeld nationale bibliotheken goed te structureren en door als Europese landen samen te werken, kan Europa volgens Kahle een ijzersterk fundament neerzetten voor Europese AI.
„Jullie willen toch niet dat jullie kinderen van een chatbot leren met een Amerikaans of Chinees accent?”, zegt hij. „Als jullie nu slim zijn, kunnen jullie een eigen AI ontwikkelen met Europese waarden.”
Wat wij ons volgens Kahle moeten afvragen: denken we nou echt dat een Amerikaans techbedrijf als OpenAI moeite gaat doen om een chatbot te bouwen die inwoners van een klein land als Nederland écht begrijpt? „I don’t think so.”
Source: NRC