Nadat zeehond ‘Uutje’ veel bekijks trok in Utrecht, is ook in de Amsterdamse grachten een zeehond gespot. Is het bijzonder dat ze vaker opduiken? Sophie Brasseur, zeezoogdieronder-zoeker bij Wageningen Marine Research: ‘Vroeger gebeurde dit veel vaker.’
Hoe bijzonder is het om een zeehond in de stedelijke grachten te zien?
‘Het komt regelmatig voor dat zeehonden door sluizen zwemmen. In Den Helder is zelfs een jong geboren in de binnenwateren. Ook in de Oosterschelde en de Grevelingen, zogenoemde gesloten gebieden, kom je ze tegen’, zegt Brasseur.
Een zeehond in de grachten van Amsterdam en Utrecht is evenwel uitzonderlijk, zegt ze. ‘Je kan op waarneming.nl zoeken naar signaleringen van gewone zeehonden. Als je goed kijkt, zie je een typisch patroon.’
Op de kaart staan de binnenwateren in Zeeland vol met stippen die waarnemingen signaleren, rond IJmuiden en het IJsselmeer staan er slechts een paar. ‘Vermoedelijk is de zeehond op deze zeldzame manier binnengekomen. Het IJsselmeer biedt allerlei mogelijkheden om de stedelijke binnenwateren te betreden.’
Is dit dezelfde zeehond als in Utrecht?
‘Het zou zeker kunnen. Je kan dat zien aan de vlekkenpatronen die gewone zeehonden hebben.’ Elke zeehond heeft een uniek vlekkenpatroon, vergelijkbaar met een menselijke vingerafdruk. ‘Het lijkt om een vrouwtje te gaan. Op de foto’s die ik zag, zag ik bij deze zeehond één gat, de navel. Bij mannelijke zeehonden zie je twee gaten.’
Gebeurt het nu vaker dan vroeger?
Integendeel, aldus Brasseur. ‘Vroeger gebeurde dit veel vaker. Nu zijn er door sluizen en andere beperkingen bijna geen open verbindingen meer met de zee. Dat wij het tegenwoordig zo bijzonder vinden om een zeehond in binnenwateren te zien, is eigenlijk een gevolg van hoe sterk we hun leefgebied hebben ingeperkt.
‘Hierdoor, en door veranderingen in de Noordzee, krimpt hun habitat. Sinds 2010-2013 is de populatie gestopt met groeien. Sinds 2020 is ze echt aan het dalen, niet alleen in Nederland, maar tot aan Denemarken.
Hoe dat komt, is niet duidelijk. ‘Er is wel structureel geld om de aantallen te tellen, maar niet om onderzoek te doen naar de oorzaken van de daling. Er zijn losse projecten gestart, maar omdat het proces al lang gaande is, is niet eenvoudig antwoord te geven op de vraag waarom de daling er is. Waar het waarschijnlijk mee te maken heeft, is het steeds intensievere gebruik van de Noordzee.’
Brasseur ziet wel een aantal mogelijke oorzaken voor de daling in de zeehondenpopulatie. ‘Mensen moeten zich realiseren dat alles een prijs heeft. We zijn nu bezig met de energietransitie, maar die is niet kosteloos. We willen geen extra CO₂ produceren en toch economische groei vasthouden. Dat betekent dat er enorm veel windparken op zee moeten komen om de gewenste energie te produceren. En ondertussen bestellen we massaal online, wat leidt tot meer scheepvaart.
‘Die dingen gebeuren buiten ons directe zicht, maar ze zijn niet gratis. Eigenlijk zouden we de lasten meer in onze eigen achtertuin moeten dragen, in plaats van ze naar de zee te verplaatsen. Want ook daar zit een grens. Een van de redenen dat we windmolens op zee zetten, is omdat we ze niet in onze achtertuin willen.’
Wat moet je doen als je een zeehond ziet? Moet je ze voeren?
‘Ze kunnen prima overleven in binnenwater. Overal waar je kan vissen kunnen zij ook eten, dus voeren is niet nodig. Maar tussen alle boten en de rommel is het bepaald geen ideale omgeving. Het is een dier dat net zo zwaar kan zijn als een wolf en grote tanden heeft. Ik zou er niet te dichtbij komen. Hij wil je niet opeten, maar ongevaarlijk is het ook niet. Zeehonden zijn erg moeilijk in kanalen te vangen om ze ergens anders uit te zetten, wat ook een reden is om het niet te proberen als het niet echt nodig is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant