DEN HAAG - Atoombunkers zijn gebouwd om het gevaar buiten te houden, maar de oude bunker onder de Schedeldoekshaven in Den Haag houdt vanaf nu vooral het geluid binnen. De voormalige Noodzetel is omgebouwd tot een muziekstudio's en oefenruimtes. Daarnaast is er ruimte voor het gemeentelijk archief.
De bunker verstopt haar verleden niet. Bezoekers moeten eerst langs dikke metalen deuren die in het verleden een atoombom hadden moeten tegenhouden. De douches om het stof van de fall out af te spoelen staan er nog, maar hebben wel een nieuw setje douchegordijnen gekregen.
Na het trotseren van de ingang komt men echter in een volledig vernieuwd gebouw terecht. Moderne verlichting, geluidsinstallaties en natuurlijk een likje verf hebben de voormalige Noodzetel omgetoverd in productiestudio's en oefenruimtes met een nieuwe naam: Subterra.
De naam moet internationale allure uitstralen, zegt Marieke McKenna. Samen met collega-musici heeft zij zich sinds 2022 ingezet voor de verbouwing van de bunker en nu, jaren later, staat zij in de door hen zo gewenste oefenruimtes.
'Het heeft ook iets futuristisch', voegt Lounès Doulache toe, ook wel bekend onder de artiestennaam Vox Supreme. 'De naam Noodzetel heeft iets paniekerigs, alsof er nood heerst'.
De atoombunker aan de Schedeldoekshaven is één van de grootste naoorlogse schuilplaatsen in Nederland. Hij werd in de jaren zeventig, tijdens de Koude Oorlog, gebouwd als schuilplaats voor de regering tijdens een mogelijke nucleaire aanval door de Sovjet Unie/USSR.
In noodsituaties zou de regering afdalen naar beneden om vanuit hier het land te besturen. Vandaar dat het ook wel noodzetel werd genoemd.
De bunker in het centrum van Den Haag ligt recht onder het Wijnhavengebouw van Universiteit Leiden. Op die plek was vroeger het ministerie van Binnenlandse Zaken gevestigd. Het is tweeduizend vierkante meter groot, telt twee verdiepingen en heeft wanden van een meter dik. Het plafond is zelfs van twee meter dik beton.
De leden van de initiatiefgroep hebben Subterra omgetoverd tot een oefenruimte voor musici. De voormalige slaapvertrekken voor bewindslieden hebben ruimte gemaakt voor veertien productiestudio's en drie bandoefenruimtes.
De voormalige kantine heeft zijn functie wel enigszins behouden. Het is nu een ontmoetingsruimte voor muzikanten en biedt ruimte om optredens te organiseren.
'Het is een plek voor ontmoeting en om creatieve samenwerking te stimuleren', zegt McKenna. 'Maar er kunnen ook workshops worden georganiseerd.'
Met een rondgang door de bunker is te zien dat de musici zich al thuis hebben gemaakt. Van de slaapzalen is bijna niks meer terug te zien. De stapelbedden hebben plaatsgemaakt voor geluidsinstallaties, computerschermen, keyboards en andere instrumenten.
Zij mogen zich gelukkig prijzen, want er liep een strenge selectieprocedure om een plekje te krijgen in de bunker.
Er is ruimte voor meer dan zestig muzikanten, mede omdat veel oefenruimtes gedeeld kunnen worden in tijdslots. Maar er zijn honderden aanmeldingen binnengekomen uit het binnen- en buitenland.
De initiatiefgroep heeft daarom een selectie moeten maken. Ze hebben gekozen voor een diverse groep. 'Zowel in muziekstijlen als in achtergronden en gender', zegt McKenna. 'En ze moeten wel professionele ambities hebben, dus geen hobbyisten.'
De bunker moet ruimte bieden aan een middensegment. Het is dus niet zo laagdrempelig zoals bijvoorbeeld Popradar, maar ook niet voor de meeste grote bands, zoals Son Mieux.
Een uitzondering is de Haagse band Goldband, die wel een eigen plek heeft. Ook dj's JEANS en Spekkie Webu hebben een ruimte bemachtigd.
Daarnaast biedt het ruimte voor studenten van Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten en Conservatorium Den Haag. Studenten die Art Science en Sonologie studeren, kunnen in de bunker aan projecten werken.
Hoewel de meeste artiesten al zijn gestart, is Subterra woensdagmiddag officieel geopend in het bijzijn van wethouder Saskia Bruines (D66, Cultuur). 'Ik ben hartstikke blij en trots dat deze bunker weer in gebruik is genomen', zegt ze bij de opening.
'Het is een bijzondere plek en het kan hiermee mooi ruimte bieden voor de culturele sector.'
Die culturele sector krijgt hiermee een verdient steuntje in de rug, zegt wethouder Bruines.
'Den Haag is de popstad van Nederland en het is dan ook onze plicht aan onze musici om ze ook een plek te bieden. En deze centrale hal is ideaal voor wat kruisbestuiving.'
Helemaal af is de bunker echter nog niet. In de oude kantine staat een grote draaitafel die in de toekomst ook moet kunnen functioneren als radiostudio.
'Jongeren luisteren steeds vaker naar independent radio zoals Operator in Rotterdam en Red Light Radio in Amsterdam', zegt McKenna. 'En zo kan iedereen hier daar deel van gaan uitmaken.'
Source: Omroep West Den Haag