Heffingen Indiase edelsteenhandelaren worden hard getroffen door de heffingen van de VS. Toen die in de lucht hingen, hebben sommige handelaren in Surat snel grote aantallen diamanten naar de VS verscheept.
Een arbeider bekijkt een diamant in een slijperij in Surat, in het westen van India.
In het nauwe straatje zitten tientallen mannen in hagelwitte overhemden schouder aan schouder in de vensterbanken van winkelpuien. Ze drinken een kopje thee, lezen de krant of keuvelen met de buurman. De zakenmannen blijven de hele dag ogenschijnlijk zo ‘rondhangen’ in Varachha, een wijk in de westelijke Indiase stad Surat. Heel soms haalt één van hen nonchalant een papieren envelopje tevoorschijn om de glinsterende inhoud ervan aan een geïnteresseerde te tonen. Of vertrekken ze met klanten naar een spreekkamertje in de winkel.
Dit zijn de kleine jongens. In heel Surat wordt dagelijks voor honderden tot tienduizenden euro’s aan diamanten verhandeld. Tachtig procent van alle diamanten ter wereld is als ruwe steen door Surat of een van de omliggende steden in de deelstaat Gujarat gekomen. Ze worden er geslepen en gepolijst, in werkplaatsen achter de stoffige voordeuren in de wijk, of op enorme zalen in de grote fabrieken die door de stad verspreid staan. De ruwe edelstenen komen uit Australië, Rusland of Afrikaanse landen waaronder Botswana. Inmiddels worden er ook ladingen synthetische diamanten verwerkt, die in laboratoria worden gekweekt.
Vanuit India gaan de diamanten als losse stenen of in sieraden de wereld over. De export is goed voor zo’n 28,5 miljard dollar per jaar. Bijna een derde van de leveringen gaat traditiegetrouw naar de Verenigde Staten. De schok was dan ook groot toen eind augustus bleek dat de Amerikaanse president Donald Trump India wilde treffen met de allerhoogste heffingen: vijftig procent. Zeker omdat Trump Modi tot dat moment de indruk had gegeven dat ze goede vrienden waren. Nog pijnlijker was dat India’s buurland en aartsvijand Pakistan van Trump ‘maar’ heffingen tot 19 procent hoeft te betalen.
De Raad voor de Promotie van de Export van Edelstenen en Juwelen (GJEPC), het hoogste orgaan voor de Indiase edelsteen- en juwelenindustrie, noemt de importheffingen „verwoestend” voor de sector. In Surat spreken degenen die dagelijks de edelstenen door hun handen laten glijden liever niet over de verliezen die ze lijden als gevolg van de importheffingen, blijkt uit een rondgang langs meerdere producenten en exporteurs. „We willen niet vingerwijzen”, klinkt het in de lobby van een multinational, waar een moderne kroonluchter boven de balie wordt weerspiegeld in de blinkende marmeren vloer. „Diamanten zijn voor altijd – wat als de vraag toch weer aantrekt en we hebben bepaalde partijen de schuld gegeven, dan lopen we wellicht klanten mis”, legt een technisch manager diplomatiek uit. Hij wil verder geen vragen beantwoorden.
In een kleiner familiebedrijf aan de andere kant van de stad, waar zo’n honderd mensen werken aan gekweekte diamanten, is het verkoopkantoor wel open. Poojan wil alleen met zijn voornaam in de krant, maar kan wel vertellen hoe „het ongeloof” door de sector trok toen bekend werd dat Trump van plan was India importheffingen op te leggen. „Het begon met de algemene 10 procent – wat al een flinke hap uit de winstmarges zou halen.” Uiteindelijk bleek in augustus dat Trump zelfs 50 procent wilde opleggen. Met die heffingen werd India gestraft voor het inkopen van Russische olie. Ter vergelijking: buurland Bangladesh kreeg een heffing van twintig procent. Poojan vertelt dat zijn bedrijf zich voorlopig stoïcijns opstelt. „Wij weigeren 50 procent te betalen of onze prijzen aan te passen. Als de klant dat wil betalen, kunnen we gewoon zakendoen”.
Diamantslijperij in Surat, dat de Indiase diamantstad wordt genoemd. De industrie wordt zwaar getroffen door de Amerikaanse importheffingen van vijftig procent. Foto Amit Dave
Voor het familiebedrijf dat Poojans oom in 2004 oprichtte, is de VS wel de belangrijkste afzetmarkt. Het heef er vier kantoren. Daar liggen nu zesduizend exemplaren – genoeg voorraad om nog eventjes vooruit te kunnen zonder nieuwe te hoeven exporteren, vertelt de salesmanager. „Zodra we hoorden dat er heffingen zouden komen, hebben we extra transporten geregeld naar de overzeese kantoren.” Van nieuwe export is sinds 27 augustus, de dag waarop de 50 procent van kracht werd, bijna geen sprake meer: „Bijna helemaal naar nul gezakt.” Wat als de heffingen van kracht blijven? „Dan moeten we op zoek naar nieuwe markten – al moet je dat langzaam opbouwen. Misschien gaan we wel diamanten via andere landen versturen.”
De Amerikaanse heffingen troffen in Surat een tot de verbeelding sprekende sector die kwetsbaarder is dan het lijkt. De arbeiders in de slijperijen hadden het afgelopen jaren vaker moeilijk. Door de oorlog in Oekraïne werd het moeilijker om diamanten uit Rusland te importeren vanwege internationale handelssancties. Ook de vraag nam af. En datzelfde effect had de oorlog van Israël in Gaza, vertelt ondernemer Nirav Shah. In zijn winkeltje verkoopt hij gereedschap aan de handelaren op de markt. Achter zijn toonbank puilen de stellingkasten uit van pincetten, vergrootglazen en bonnenboekjes. In de afgelopen twee jaar Shah moest de prijzen van eigen producten al flink naar beneden brengen om ze te blijven verkopen. „Ik kan ook niet weg – dat zou me te veel geld kosten.”
Surat heeft veel aan de diamantsector te danken. De grote bedrijven die in de stad gevestigd zijn, doneren geld voor geavanceerde ziekenhuizen of andere voorzieningen. Dichtbij het vliegveld werd eind 2023 de Surat Diamant Beurs geopend: een megacomplex met duizenden kantoren voor diamantbedrijven.
Gesloten handelskantoren in de Surat Diamant Beurs. De stad is grotendeels afhankelijk van edelstenenhandel, maar de VS legde India per 27 augustus heffingen van vijftig procent op. Foto Amit Dave/Reuters
Maar veel edelsteenfirma’s in Surat konden de opeenvolgende tegenslagen niet aan. Het polijsten en werken met de edelstenen is een vak waarvoor veel training nodig is, vaak overgedragen van familie op familie. Al in augustus waarschuwde een topman van GJEPC tegenover persbureau Reuters dat 150.000 tot 200.000 banen verloren konden gaan in de sector. GJEPC meldt ook dat sommige diamantenslijperijen de werkdag hebben verkort om zo kosten te besparen. Tegen NRC zeiden werknemers van een grote fabriek dat ontslagen arbeiders nu ook werken in de textielfabrieken die Surat rijk is.
Ook textiel- en kledingfabrikanten zijn zwaar getroffen door de Amerikaanse importheffingen. De buurlanden hebben met veel minder hoge importtarieven te maken, de Indiase textielfabrieken kunnen voor Amerikaanse klanten niet meer concurreren met onder meer Bangladesh en Sri Lanka. En verder naar het zuiden, aan de lange Indiase kust, hebben garnalenvissers eveneens moeite het hoofd boven water te houden.
In augustus, de maand waarin Donald Trump de importtarieven bekendmaakte na vele weken van speculatie, daalde de waarde van Indiase export naar de VS al naar zo’n 6,6 miljard dollar (van ruim 8 miljard dollar in juli). Dat bleek deze week uit cijfers van het Indiase ministerie van Handel, meldde Reuters.
Het ministerie in New Delhi ontving dinsdag Amerikaanse onderhandelaars voor gesprekken over een handelsverdrag. De onderhandelingen daarvoor liepen vorige maand spaak, maar India is er veel aan gelegen om toch een overeenkomst te bereiken. Trump stelde achteraf positief te zijn over de besprekingen, maar heeft nog niet laten weten of hij bereid is de importheffing terug te draaien. Modi heeft zich op zijn beurt niet uitgelaten over de Amerikaanse eis te stoppen met de import van Russische olie.
Als er wel een handelsverdrag komt, is daarmee misschien de belangrijkste periode voor de diamanthandelaren te redden. Na de zomer neemt het aantal bestellingen gewoonlijk toe: Indiërs kopen meer juwelen voor het festivalseizoen, rondom het belangrijke hindoefestival Diwali, en uit de VS komen forse orders vanwege Kerst en Oud en Nieuw.
Source: NRC