De Oekraïense inlichtingendiensten behoren inmiddels tot de beste ter wereld. Hun operaties tegen de Russische oorlogsmachinerie reiken niet alleen tot diep in het achterland van Poetin, ze verlopen ook zonder noemenswaardige ‘collateral damage’. Bij de dronebombardementen op strategische vliegvelden ver in Siberië en rond de poolcirkel werd deze zomer louter materiële schade aangericht. Bij aanvallen op twaalf olieraffinaderijen, waarbij afgelopen anderhalve maand een vijfde van de raffinagecapaciteit (tijdelijk) werd uitgeschakeld, zijn amper burgerslachtoffers gevallen.
Al met al zijn volgens de Verenigde Naties tot vorig jaar zomer door Oekraïense acties nog geen honderd burgers in Rusland omgekomen. Zelfs de Russische justitie houdt het op nauwelijks meer dan zeshonderd burgerdoden in drieënhalf jaar oorlog. Daarentegen zijn bij de Russische aanvallen in diezelfde periode naar berekeningen van de VN ongeveer 14.000 Oekraïense burgers om het leven gebracht.
Die verschillen – van factor 25 (Moskou) tot 140 (VN) – illustreren niet dat Oekraïners beter kunnen rekenen en mikken dan Russen. Beiden hebben vergelijkbare schoolsystemen doorlopen. We kunnen er gevoeglijk van uitgaan dat het Kremlin dag en nacht bombardeert om de Oekraïense bevolking willens en wetens te terroriseren, terwijl de regering in Kyiv zich wel rekenschap tracht te geven van de Geneefse Conventies en het statuut van het Internationaal Strafhof.
Na drieënhalf jaar culturicide – geen overdreven term, Poetin is vanaf de derde dag bezig met het vernietigen van de Oekraïense eigenheid – is deze combinatie van veerkracht en zelfbeheersing op de keper beschouwd een wonder. Zelfs het verraderlijke gesjacher van de Amerikaanse regering, die elke dag iets anders zegt en intussen niets doet, lijkt de accuratesse van de Oekraïners niet te deren.
Dit mirakel zou Europa, dat nog altijd in shock lijkt door het verlies van Amerika als bondgenoot en beschermheer, te denken moeten geven. Oekraïne heeft weliswaar Europese politieke, economische en militaire hulp nodig – meer dan ooit zelfs – maar in de uitvoeringspraktijk van alledag zijn de rollen inmiddels omgekeerd. „Ik denk dat wij op dit moment meer van hen kunnen leren dan zij van ons”, zei generaal Eichelsheim, commandant der strijdkrachten, een jaar geleden na een bezoek aan Oekraïne.
Dat besef is niet overal ingedaald. De EU-lidstaten mogen zich hebben geschaard achter het miljardenplan Rearm Europe, zolang er F35’s nodig zijn om een tiental Russische spionagedrones uit te schakelen, is er nog een lange weg te gaan.
Intussen gaan de Oekraïners door met hun pogingen om ook ‘gewone Russen’, die hun ogen sluiten voor de inmiddels miljoen doden en gewonden in het achterland, met hun neus op de feiten te drukken. Anders kunnen die blijven wegkijken, zoals sociologisch bureau Levada week in week uit peilt.
Hoe meer raffinaderijen in de hens, hoe groter de kans dat er in olie exporterend Rusland schaarste ontstaat, zich rijen vormen bij de tankstations, zoals nu inderdaad gebeurt, en benzine misschien wel op de bon moet, is de strategie van Oekraïne.
Vorig jaar begon Kyiv daarmee. Omdat president Biden de zenuwen kreeg, dat ook in de VS de prijzen aan de pomp zouden stijgen, schortte het de acties op. Met Trump aan de macht heeft Oekraïne nu lak aan electorale pijntjes in het Westen. Er zijn andere prioriteiten: overleven in een bang Europa. Niet dat de burgerij in Rusland snel het heft in handen zal nemen. Maar een benzinecrisis brengt het Kremlin wel meer in het nauw.
Breng de oorlog naar Moskou, is daarom het parool. Op het fiat van Europa zullen de Oekraïners vermoedelijk niet wachten. Gelijk hebben ze.
Source: NRC