Natuurpark De Australische multi-instrumentalist Warren Ellis kocht een stuk jungle op Sumatra waar van smokkel geredde dieren worden opgelapt en vrijgelaten. In de film ‘Ellis Park’ bevrijdt hij ook zichzelf van de nodige trauma’s. „Mijn zwaarste zenuwinzinking was een gezonde reset.”
De Australische muzikant Warren Ellis in zijn natuurpark op Sumatra in de documentaire ‘Ellis Park’.
De man in de kooi ziet eruit als een kruising tussen een woeste piraat en een onnozele toerist. Zijn wilde, zwart-grijze manen en lange baard wapperen in de wind. In zijn oren bungelen blinkende, zilveren kruizen. Tegelijkertijd lijkt hij een levende fruitmand, dankzij het opzichtige overhemd met levensechte citrusvruchten dat hij draagt boven tropische boardshorts met wuivende palmen.
Tegenover hem zit Rina, een aap zonder armen. De man aait haar liefkozend en geeft haar te eten: samengebonden bladeren met daarin verstopte insecten. Met één voet pakt de makaak de pakketjes aan.
Allebei hebben ze niets te zoeken in deze kooi. Rina hoort eigenlijk van boom tot boom te slingeren door de jungle van Sumatra, maar is in een nabijgelegen dorp vastgeketend aan een paal aangetroffen. In een wanhoopspoging zichzelf te bevrijden had ze haar armen afgebeten tot op het bot. Vandaar dat ze in deze wildopvang is beland, waar dierenartsen tot hun spijt haar armen hebben moeten amputeren.
De man hoort eigenlijk ergens op een podium als een bezetene zijn viool, gitaar of orgel te laten loeien. Maar behalve multi-instrumentalist en eigenzinnige alleskunner bij Australische rockbands als Dirty Three en Nick Cave and the Bad Seeds is Warren Ellis (60) tegenwoordig ook weldoener. In 2020 kocht hij een Indonesisch stuk land van vijfduizend vierkante meter om er een reservaat van te maken. Onder aanvoering van de Nederlandse natuurbeschermer Femke den Haas ontfermen tientallen vrijwilligers zich daar over mishandelde en gesmokkelde beesten; van voor toeristen fietsende of dansende apen tot in pvc-pijpen of uitgeholde watermeloenen verstopte arenden. Zodra ze zijn opgelapt en hersteld worden ze weer in de wildernis vrijgelaten.
Warren Ellis in zijn natuurpark in de documentaire ‘Ellis Park’. Foto GoodThing Productions & Matthew Thorne
„Het is een van de meest opwindende dingen die ik ooit heb gedaan”, jubelt Ellis via een Zoom-verbinding vanuit Londen, waar hij is om de film over zijn leven én zijn nieuwe missie te promoten: Ellis Park. Zijn fruithemd heeft hij verruild voor een T-shirt van glamrockband KISS. „Het heeft mijn leven veranderd. Zolang ik op aarde ben, zal ik er alles aan doen om het draaiende te houden.”
Hoe wordt een rocker een natuurbeschermer?
„Ik maak bijna vijfendertig jaar muziek en heb echt geluk gehad dat ik het altijd heb kunnen uitzingen. Corona heeft me doen beseffen in welke bevoorrechte positie ik verkeer. Ik wilde iets doen, maar wist niet waar en met wie. Via een vriendin leerde ik Femke kennen, een ongelooflijk moedige vrouw die haar leven wijdt aan het helpen van dieren en verantwoordelijkheid neemt voor de enorme tragedie die andere mensen aanrichten. In ons eerste gesprek via Zoom heb ik meteen toegezegd om een stuk land te kopen, compleet instinctief.”
De Nederlandse natuurbeschermer Femke den Haas en Warren Ellis. Foto Rewind Photo Lab
Toch zou het nog drie jaar duren voordat je het park zelf zou zien.
„Toen ik regisseur Justin Kurzel sprak en zei dat ik tijdens de lockdown een dierenopvang had geopend, kon hij dat niet geloven. Hij vroeg: ‘Hoe is het daar?’ Ik antwoordde: ‘Geen idee. Ik ben er nog nooit geweest.’ ‘Nou’, zei Justin: ‘Daar wil ik dan een film over maken.’
„De film is geen ijdelheidsproject, maar een manier om licht te schijnen op het fantastische werk dat Femke en alle vrijwilligers daar doen onder zware en soms gevaarlijke omstandigheden. De smokkel van dieren is georganiseerde misdaad: er gaat evenveel geld in om als in de drugshandel.
Warren Ellis in zijn natuurpark in de documentaire ‘Ellis Park’. Foto GoodThing Productions & Matthew Thorne
„Werken voor een goed doel is net zo precair als spelen in een rockband. Als kunstenaar weet je ook nooit of er nog geld binnenkomt. Ik heb mezelf beloofd om het park door alle moeilijke tijden heen te helpen. De film doet wat ik gehoopt had: de donaties nemen toe. De vrijgevigheid van het publiek is ontroerend.
„Spiritueel heb ik er meer uitgehaald dan ik ooit had durven dromen. Het was alsof ik wakker werd in de boeken die ik als kind las, zoals Tarzan of De Zwitserse familie Robinson: enkel omringd door apen, slangen en arenden. Het heeft me een geweldige kant van mensen laten zien. Als je ergens je hart in legt, kun je fantastische dingen bereiken.”
Toch gaat het grootste deel van de film over jezelf.
„Dat was ongelooflijk indringend en confronterend. Ik ben nooit zo’n persoon geweest die zijn privéleven op straat smijt. Volgens mij was niemand daarin geïnteresseerd. Maar nu leek het alsof ik een soort publieke therapiesessie onderging met constant een camera op me gericht.
„Bovendien gebeurde er opeens verschrikkelijk veel tegelijkertijd: ik lag ik scheiding, mijn moeder had alzheimer, mijn vader kreeg een tumor. Terwijl ik bijna letterlijk uit elkaar viel, stond ik op tournee door Australië elke avond voor tienduizenden mensen te spelen. Creatief gezien zat ik op mijn top, alle persoonlijke ellende trok me omlaag.
„Ik kan de film nog steeds niet bekijken in een volle zaal. Dat heb ik één keer gedaan en dat was verschrikkelijk. Je voelt je zo kwetsbaar. Ik vind het prima om er achteraf in een bioscoop over te praten, of zoals nu in een interview, maar ik hoef het niet met iedereen mee te beleven.”
Wat maakt het zo pijnlijk?
„De scènes in mijn ouderlijk huis gooiden me overhoop en haalden alles naar boven waarvoor ik was weggelopen. Toen ik mijn ouders bezocht, voelde ik me weer dat jongetje van zeven jaar. Door haar dementie lijkt mijn moeder heel aardig, maar ze was vroeger streng en gewelddadig. Tijdens het filmen vertelde mijn vader dat ze hem tijdens hun hele huwelijk óók in elkaar heeft geslagen. Dat zit niet letterlijk in de documentaire omdat Justin het niet wilde uitvergroten, maar hij hint er wel naar.
„Het probleem met dit soort geweld is dat je altijd het gevoel hebt dat het je eigen schuld is en dat het je vervolgens als persoon definieert. Die mishandeling heeft jarenlang een enorme impact op me gehad, zonder dat ik het doorhad. Deze film zorgde ervoor dat ik me durfde over te geven. Ik heb geleerd dat ik erover kan praten. Daar ben ik heel dankbaar voor.
„Ik beschouw Ellis Park daarom als het belangrijkste creatieve ding waarbij ik ooit betrokken ben geweest. Het moment dat we klaar waren met filmen op Sumatra was het gelukkigste moment uit mijn leven. Kort daarop kreeg ik mijn zwaarste zenuwinzinking ooit.”
Pfff, dat klinkt heftig.
„Nee hoor, het was geweldig. Je leert jezelf er beter door kennen. Dat is heel gezond. De film heeft het ongetwijfeld getriggerd, maar ik denk dat het een noodzakelijke reset was. Je kunt wel eindeloos doorgaan met dingen vermijden en negeren, maar op den duur spoelt er onherroepelijk een grote golf van stront over je heen.
„Ik ben nooit goed geweest in het omgaan met het echte leven. Werk is altijd de plek waar ik naartoe vlucht. Als ik genoeg werk heb, gaat alles goed. Zo niet, dan begint alles me aan te vallen. Vroeger waren drugs en alcohol een manier om daarmee te dealen. Maar toen de angsten oncontroleerbaar werden, schreef een dokter me Xanax [kalmeringstabletten] voor.
„Eenmaal terug uit Sumatra ben ik met dat spul gestopt, na een verslaving van tien jaar. Ik had even geen werk omdat de sessies voor Wild God [de laatste plaat van Nick Cave and the Bad Seeds] klaar waren. Toen ben ik een wormgat in gegleden waar ik na de nodige hulp van een psychiater weer uit ben gekropen.”
Warren Ellis in zijn natuurpark op Sumatra in de film ‘Ellis Park’. Foto GoodThing Productions & Matthew Thorne
Het lijkt symbolisch: zoals je zelf in ‘Ellis Park’ apen en adelaars loslaat in het wild, heeft de film je ook bevrijd van je eigen demonen?
„Ik denk niet dat Justin die symboliek meteen doorhad, maar hij begreep wel snel wat er allemaal gaande was. Halverwege heb ik nog geprobeerd om het hele project af te blazen omdat ik niet wist of ik alles wel naar buiten wilde brengen. ‘Ik kan dit niet meer’, zei ik tegen hem. ‘Ik stop ermee.’
„‘Oké’, zei hij. ‘We kunnen ermee ophouden. Maar ik moedig je aan om door te gaan omdat je op een heel belangrijk punt in je leven bent. Laten we in ieder geval filmen, en als je het niet wilt uitbrengen, doen we het niet.’ Dat zorgde ervoor dat ik hem vertrouwde en dat heeft mijn leven ingrijpend veranderd.”
Source: NRC