Israël pleegt volkenmoord in de Gazastrook, zo heeft een door Verenigde Naties ingestelde commissie van onafhankelijke rapporteurs vastgesteld. De commissie spreekt officieel niet namens de Verenigde Naties. De volkenorganisatie zelf heeft de term genocide tot nu toe niet gebruikt.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
‘Er vindt een genocide plaats in Gaza’, zei voorzitter Navi Pillay van de sinds 2021 bestaande internationale onderzoekscommissie voor de bezette Palestijnse gebieden dinsdag in Genève bij de presentatie van de bevindingen. De commissie is ingesteld door de Mensenrechtenraad van de VN. Pillay: ‘De verantwoordelijkheid voor deze gruweldaden ligt bij de hoogste Israëlische autoriteiten, die al bijna twee jaar een genocidale campagne voeren met het specifieke doel om de Palestijnse bevolking in Gaza te vernietigen.’
In het 72 pagina’s tellende rapport staan voorbeelden van onder meer het doden van burgers en het tegenhouden van hulpgoederen. Om als genocide te gelden, moet ten minste één van vijf in het Genocideverdrag genoemde daden hebben plaatsgevonden. De commissie stelt dat Israël er vier heeft gepleegd: doden; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel; het veroorzaken van levensomstandigheden, gericht op de gehele of gedeeltelijke vernietiging van een bevolkingsgroep; maatregelen, bedoeld om geboorten te voorkomen.
Israël heeft woedend gereageerd op de beschuldiging van genocide. Het onderzoek is ‘vertekend en onjuist’, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Het rapport steunt volledig op leugens van Hamas.’
Het ministerie roept op om de commissie op te heffen. Het onderzoek van de commissie kan leiden tot meer diplomatieke druk op Israël of in andere landen als bewijs dienen bij juridische procedures.
Human Rights Watch, Amnesty International en twee Israëlische mensenrechtenorganisaties stelden al eerder vast dat er genocide plaatsvindt in Gaza, evenals diverse volkenrechtskundigen en andere onafhankelijke VN-rapporteurs, zoals Francesca Albanese. De Internationale Associatie van Genocide Wetenschappers (IAGS) kwam vorige maand tot die conclusie.
De drie leden tellende commissie stelt vast dat de Israëlische president Isaac Herzog, premier Benjamin Netanyahu en de toenmalige minister van Defensie, Yoav Gallant, hebben aangezet tot het plegen van genocide. Voor andere politieke en militaire leiders, zoals de extreemrechtse ministers Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich, geldt mogelijk hetzelfde, maar dat moet nader worden onderzocht.
Tegen persbureau AFP zei Pillay dat haar commissie al samenwerkt met de aanklagers van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Ze zei dat een grote hoeveelheid informatie is gedeeld. Vorig jaar vaardigde het strafhof arrestatiebevelen uit tegen Netanyahu en Gallant, op verdenking van oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid. Genocide ontbrak in de arrestatiebevelen.
Overigens geldt genocide in het internationaal recht niet als ernstiger misdrijf dan misdaden tegen de menselijkheid. Het recht kent geen hiërarchie. Wel is genocide moeilijker te bewijzen, vooral omdat volgens het Genocideverdrag moet worden vastgesteld dat er een ‘intentie’ was een bevolkingsgroep geheel of gedeeltelijk te vernietigen. Vandaar dat Netanyahu en Gallant niet alleen feitelijke daden en bevelen voor de voeten wordt geworpen, maar ook bepaalde uitspraken.
Hoewel het rapport uitsluitend betrekking heeft op de genocide in Gaza, hecht de commissie eraan met ‘ernstige bezorgdheid’ op te merken dat de specifieke intentie om de Palestijnen als geheel te vernietigen, zich heeft uitgebreid naar de rest van het bezette Palestijnse gebied, dat wil zeggen de Westelijke Jordaanoever inclusief Oost-Jeruzalem.
De gebeurtenissen in Gaza sinds 7 oktober 2023 hebben zich niet op zichzelf voorgedaan, volgens de commissie. ‘Ze werden voorafgegaan door decennia van onwettige bezetting en onderdrukking onder een ideologie die de verwijdering van de Palestijnse bevolking uit hun land en haar vervanging vereist.’
Commissievoorzitter Navi Pillay was in 1998 de eerste rechter in de geschiedenis die een veroordeling wegens genocide uitsprak, als lid van het Rwanda Tribunaal. Ook was zij de eerste rechter ooit die verkrachting besttrafte als vorm van genocide. Kort daarna werd zij voorzitter van het tribunaal.
In haar thuisland Zuid-Afrika was zij eerder de eerste niet-blanke rechter in het Hooggerechtshof. Naderhand werd Pillay rechter in het Internationaal Strafhof (2003-2008) en Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN (2008-2014).
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant