Fotografie Volgende week beginnen de WK wielrennen in Kigali, Rwanda. Fotograaf Bart Koetsier volgde de jonge renster Claudine Tuyishimire een aantal maanden. „Via Claudine wilde ik laten zien dat de jeugd in Rwanda óók dromen heeft.”
Claudine start haar training op de gravelweg vanaf het trainingscomplex van het Bugesera Cycling Team.
Claudine Tuyishimire (21) wil profwielrenner worden. Een gangbare toekomstdroom is dat niet voor een jonge vrouw uit Rwanda – maar toch jaagt ze hem na. Claudine woont in het district Bugesera, een uur rijden ten zuiden van de hoofdstad Kigali. Een arm gebied, waar de bevolking leeft van het land en waar sociale problematiek – alcoholmisbruik, huiselijk geweld, tienerzwangerschappen – alomtegenwoordig is.
De Nederlandse fotograaf Bart Koetsier (49), die sinds twee jaar in Rwanda woont, volgde Claudine een aantal maanden van nabij. Zijn project hangt samen met de wereldkampioenschappen wielrennen, die vanaf volgende week plaatsvinden in Kigali – voor het eerst op het Afrikaanse continent. Een mooie aanleiding, vond Koetsier, om de schijnwerper te zetten op het leven van een jonge Rwandese vrouw met wielerambities.
Hij kwam in contact met Claudine via de Nederlandse afdeling van Right To Play, een ngo die zich wereldwijd richt op de ‘empowerment’ van kwetsbare kinderen door sport en spel. In het dorp Ntarama ondersteunt Right To Play al meer dan twintig jaar het Bugesera Cycling Team (BCT), waarvan Claudine de grote belofte is. Vanaf februari ging Koetsier regelmatig bij haar op bezoek. Hoewel het contact aanvankelijk verre van eenvoudig verliep – Claudine spreekt Engels noch Frans – wist hij langzamerhand haar vertrouwen te winnen.
Claudine in haar slaapkamer op het trainingscomplex in Ntarama.
Als je van Kigali naar Ntarama rijdt, vertelt Koetsier, beland je op een „ontzettende hobbelweg, onverhard, met grote gaten”. Het dorp zelf bestaat uit simpele huisjes, „vierkante blokjes baksteen met verf eroverheen”. Claudine woont samen met haar vader, moeder, broers en zussen. Ze leven grotendeels van de twee koeien die achter hun huis in een kleine stal staan. In het keukentje, vertelt Koetsier, staat „een flinke verzameling drankflessen” – toebehorend aan Claudines vader.
In het dorp vervult Claudine een voorbeeldrol voor jongere kinderen. Ze komen kijken als ze haar rondjes rijdt op het trainingsparcours van het Bugesera Cycling Team, dat werd aangelegd op kosten van wielerploeg Israel-Premier Tech. „Je ziet dat die kinderen tegen haar opkijken”, zegt Koetsier. Bij BCT geeft Claudine wielertrainingen aan jonge meisjes. Ook is ze door Right To Play opgeleid tot ‘jeugdcoach’: in gesprekken na de training probeert ze haar vrouwelijke pupillen weerbaarder en zelfbewuster te maken.
Met Claudines eigen wielercarrière gaat het op en af. Toen Koetsier haar begin dit jaar voor het eerst ontmoette, hoopte ze geselecteerd te worden voor de WK, in de Rwandese beloftenploeg. Die droom spatte in mei uiteen toen ze als derde eindigde bij The Women’s Race in Rwamagana – niet genoeg voor kwalificatie. Toch koestert ze nog altijd de hoop om op hoog niveau te koersen, zegt Koetsier. „Vorige maand won ze nog een gravelwedstrijd in het noorden van Rwanda.”
Met zijn foto’s uit Bugesera wil Koetsier „de emancipatie van de Afrikaanse vrouw” laten zien, zegt hij. „Op de foto’s zie je een zelfstandige jonge vrouw, het middelpunt van de aandacht in haar dorp. In de ogen van de mensen daar heeft zij het gemaakt.” Als een van de weinigen in Ntarama zit Claudine nog altijd op school: doordeweeks woont ze op een internaat in Nyamata, twintig minuten fietsen van haar ouderlijk huis, waar ze een opleiding volgt tot hostess.
Rwandese jongeren, zegt Koetsier, „weten wat voor een hel het hier is geweest tijdens de genocide van 1994, en hoeveel beter het nu is. Via Claudine wilde ik laten zien dat de jeugd in Rwanda dromen heeft. En dat begint met dit soort dingen.”
Claudine traint binnen op het trainingscomplex van het Bugesera Cycling Team in Ntarama
Claudine met de Nederlandse oud-profrenners Laurens ten Dam en Thomas Dekker tijdens een training van het Bugesera Cycling Team.
De zus van wielrenster Claudine met twee coaches.
Claudine tekent een parcours om te fietsen op het trainingsparcours van het Bugesera Cycling Team in Ntarama.
Claudine met een van de jonge rensters op het trainingscomplex van het Bugesera Cycling Team.
Claudine (in tweede positie) tijdens de The Women’s Race in Rwamagana, waar ze zich hoopte te plaatsen voor de WK wielrennen in Kigali. Ze werd derde – onvoldoende voor kwalificatie.
Claudine op haar slaapkamer in het trainingscomplex van het Bugesera Cycling Team.
Claudine wast haar fiets op het trainingscomplex van het Bugesera Cycling Team.
Claudine en haar zus lopen terug naar huis na een ochtend werken op het land vlakbij hun huis.
Claudine en haar familie doppen bonen bij hun huis in Ntarama.
Claudine na een ochtend werken op het land vlakbij haar huis in Ntarama.
De mooiste fotografie en de beste tips geselecteerd door de fotoredactie
Source: NRC