Wie maandag alleen de papieren NRC heeft gelezen weet niet dat het Nederlands elftal in Litouwen een nipte overwinning over de streep trok. Een week eerder stond er donderdag niets in de krant over het grote tramongeluk in Lissabon van de avond ervoor. En deze donderdag ontbrak de moordaanslag in de VS op de conservatieve activist Charlie Kirk.
Drie voorbeelden van nieuwsgebeurtenissen die de krant niet haalden doordat de deadline van NRC is vervroegd. Sinds 1 september wordt de krant niet meer in Amsterdam gedrukt maar in België, waardoor voor de doordeweekse kranten de ‘zaktijd’ met een uur en drie kwartier is vervroegd naar 20.00 uur. Dat is de tijd dat de laatste pagina naar de drukker moet. Op vrijdag ligt dat tijdstip voor de weekendkrant al op 18.00 uur, ruim drie uur eerder dan voor september.
Op nrc.nl werden de lezers over het voetbal, het tramongeluk en de moordaanslag snel en goed geïnformeerd. En over de tram en Charlie Kirk verschenen op papier uitvoerige verhalen – maar wel een dag later. Er komen zeker nog andere momenten dat de vroege deadline pijn gaat doen: de bijna twee uur extra kan net het verschil zijn om een verslag van een spannend Kamerdebat of belangrijke sportwedstrijd mee te nemen.
De NRC-redactie is allang veel meer dan een krantenredactie. Er verschijnen dagelijks podcasts, video’s op sociale media, nieuwsbrieven en veel meer artikelen dan er in de krant passen. De sluiting van de drukkerij in Amsterdam die ook andere kranten drukte, hing direct samen met die digitalisering. Er hoeven steeds minder kranten gedrukt te worden waardoor de drukkerij niet meer rendabel was. In de mooie reportage ‘Het „monster” in Amsterdam drukt zijn laatste NRC’s’ ging hoofdredacteur Patricia Veldhuis eind augustus in op de vraag of de papieren krant gaat verdwijnen. Ze zei: „Er zijn nog steeds hardcore fans van de papieren krant. Maar een papieren krant maken is duur: papier, drukken, distributie en bezorging. Binnen een jaar of vijf moeten we kijken: is dat financieel nog te doen?”
Dat leidde tot tientallen lezersreacties. Soms wat boos: „We worden als fossielen weggezet alsof we nog nooit van de digitale wereld gehoord hebben”, mailde Jeanny van Lieshout. Soms hartverwarmend: „In ons gelukkige, 55-jarige huwelijk is NRC elke dag een houvast in deze ongewisse tijd”, schreven Jeroen en Henriette Naaijkens-Wokke uit Den Bosch op de brievenpagina. Ze vroegen „beleefd doch dringend om in ieder geval tot 1 september 2031 vol te houden deze fijne, dagelijkse, ritselende, (vroeger) naar inkt ruikende papieren krant uit te brengen.” Dan zijn ze 82 en „waarschijnlijk een beetje vergeetachtig”.
Een deze week op de opiniepagina verschenen artikel van filosoof en schrijver Maarten Doorman kreeg vooral steunbetuigingen. Door de dagelijkse deadline van de papieren krant moet de journalist op zeker moment kiezen wat het belangrijkste nieuws is, schreef hij. Door die door NRC aangebrachte hiërarchie hoeft de lezer „niet uit een door algoritmes en eigen interesse aangevuurde informatiestroom het nieuws te kiezen”.
Doorman heeft hier een goed punt: één keer in de 24 uur beslissen welke nieuwsberichten, analyses, (foto)reportages, interviews en opinies we willen aanbieden, kan de lezer houvast geven in woelige tijden. Maar dat doet de redactie niet alleen op papier, ook de digitale editie – de aanklikbare pdf-versie van de papieren krant – vervult die functie. En de vele nieuwsbrieven proberen op verschillende momenten op de dag overzicht te bieden. Maar de digitale editie is nog altijd de beste ‘24-uursbundel’ die de redactie kan aanbieden. En die verschijnt tegenwoordig om 20.00 uur. „We zijn weer een avondkrant!”, viel op de redactie al te horen.
De digitale editie is populair bij de abonnees. Door technische belemmeringen is niet precies bekend hoeveel de lezers de artikelen aanklikken en zo op de website belanden, maar het is zeker een belangrijk deel. De digitale editie zou wel eens langer kunnen bestaan dan de doordeweekse papieren krant, tenzij er andere goede manieren komen om overzicht en duiding te geven bij het nieuws van de afgelopen 24 uur.
Verdwijnt het papier echt binnen vijf jaar? Er wordt al zeker vijftien jaar voorspeld dat het einde nabij is. „Als mijn voorgangers en ik gelijk hadden gekregen, was er nu al geen doordeweekse papieren krant meer geweest”, zei Veldhuis vorige week tegen de redactie. NRC heeft nu 294.000 abonnees; daarvan krijgt een zesde, circa 54.000 mensen, nog zes keer per week een krant in de bus. Dat aantal daalt, maar de krimp gaat steeds minder hard. En als het vervelende besluit genomen moet worden, dan geldt dat niet voor de weekendkrant. Die heeft een veel hogere oplage, een kleine 200.000. Veldhuis: „We willen juist investeren in het weekendpakket.”
Sinds een jaar worden de meeste artikelen eerst online gepubliceerd en wordt daarna de krant samengesteld. Samen met de nieuwe deadline zorgt dat voor de krantenmakers voor nog meer druk bij het tijdig publiceren van nieuws. Neem de VVD’er Ruben Brekelmans die zondagmiddag nogal de aandacht trok. Eerst zei hij dat samenwerking met GroenLinks-PvdA mogelijk was, een paar uur laten was hij duidelijk teruggefloten en was dat „totaal ongeloofwaardig”. Het was het toetje van een vol politiek weekend, waar de maandagkrant liefst vijf goede pagina’s over had. De kwestie-Brekelmans haalde het papier niet, die stond alleen op de site. Geen halszaak misschien, maar het laat wederom zien dat het laatste nieuws wat moeilijker de krant haalt. Nu kwam Brekelmans’ draai pas uitgebreid aan de orde in de krant van woensdagmorgen: in een politieke analyse en de column van Frits Abrahams.
„De papieren lezer is ook vaak online te vinden”, zegt hoofdredacteur Veldhuis. „Voor het actuele nieuws kun je 24/7 op de site terecht, de krant en digitale editie zijn er steeds meer voor duiding en context, en voor vooruitblikken.”
Hopelijk lukt het zo om nog lang zes dagen per week de papieren krant te maken, voor het echtpaar uit Den Bosch, en misschien ook wel voor jongeren die houvast zoeken.
De letterscherpte is sinds september achteruitgegaan, het lijkt of er te weinig inkt is gebruikt. Het kost me daardoor meer inspanning de pagina’s te lezen. Daarnaast ontbraken de afgelopen weken de nietjes in de krant. Daar was ik zeer op gesteld. Nu glijden soms pagina’s weg, is het lastiger om ze om te slaan en krijgt de tweede lezer thuis een verfomfaaide krant in handen. Kunt u hier iets aan doen?
„Per 1 september drukken we onze kranten op een andere druklocatie, in België”, vertelt chef productie Jade van Beek. „Deze overgang zorgde voor meer vragen van lezers. Ten eerste over de nietjes. Daar kunnen we helaas niks aan doen, deze drukkerij heeft niet de mogelijkheid om de pagina’s te nieten. De krant wordt op een andere papiersoort gedrukt. Dat heeft te maken met het inkoopproces van de drukkerij zelf, ook daar kunnen we weinig aan veranderen. Wat betreft de leesbaarheid van de tekst: onze vorige drukkerij werkte met het aloude principe van inkt en water, waarbij de inkt iets uitvloeit op het papier (puntverbreding). Daardoor zijn de letters wat ‘vetter’. We drukken nu op een waterloze pers (dat is milieuvriendelijker) waarbij er geen puntverbreding is. Dit is een van de redenen dat onze letter wat ‘schraler’ lijkt. We zijn in samenwerking met onze ict-afdeling en de specialisten in de drukkerij nog druk bezig om een oplossing te vinden voor deze problemen. Eén van de opties is het vergroten van het lettercorps. Of we dat gaan doen, gaan we de komende weken onderzoeken.”
De ombudsman opereert onafhankelijk; zijn oordeel is persoonlijk en niet dat van de (hoofd)redactie. Kijk hier voor de statuten van de ombudsman. Wilt u rechtstreeks reageren op artikelen of audioproducties van NRC, dan kunt u een brief van maximaal 200 woorden mailen aan opinie@nrc.nl. Kijk hier voor de bijdragen van ombudsman Arjen Fortuin (2021-2025).
Source: NRC