Oud-minister Caspar Veldkamp heeft vrijdag in een toespraak bij zijn afscheid op het ministerie van Buitenlandse Zaken de polarisatie in het Gazadebat gehekeld ‘die de politieke arena soms vergiftigt’. ‘Hoe meer we elkaar hier de tent uitvechten over conflicten elders, hoe minder we daar kunnen bijdragen aan verlichting van leed en conflictoplossing.’
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Tegen de Volkskrant noemt Veldkamp, in een reactie op zijn toespraak, in het bijzonder de ‘steeds schrillere toon’ van de Gazadebatten in en buiten de Tweede Kamer. Het Gazadebat op 7 augustus vorige maand noemt hij als dieptepunt. Stephan van Baarle (Denk) betichtte de minister daarbij ‘bloed aan de handen te hebben’, terwijl ook Sarah Dobbe (SP) hem ‘persoonlijk’ medeplichtig stelde aan genocide.
Hij bekritiseert ook de hulporganisatie OxfamNovib, die een poster met zijn gezicht erop verspreidde met de tekst: Minister Veldkamp, waar is uw geweten? ‘Een aantal ngo’s gaat ook te ver door niet alleen het kabinet maar ook mensen met naam en achternaam erbij medeplichtig te noemen aan genocide. Ze onderschatten waartoe dat mensen aanzet. Dat is ernstig.’
Ook zijn opvolger David van Weel zei deze week dat de hulporganisatie een grens heeft overschreden. ‘Ik heb begrip voor de emotie rond dit onderwerp, maar het kan niet zover gaan dat we mensen in een publieke functie demoniseren of dehumaniseren op basis van het beleid dat ze uitvoeren.’
Veldkamp noemt ook het voorbeeld van advocaat Liesbeth Zegveld die dreigde ambtenaren persoonlijk aansprakelijk te stellen voor medeplichtigheid aan genocide. ‘Daarna kreeg ik op deelterreinen geen adviezen meer van mijn ambtenaren. Dan stond er letterlijk op een nota ‘Dit is geen advies’.’ Overigens is Veldkamp tevreden over de ‘professionele’ ambtelijke ondersteuning, zeker ook van de regiodirectie Midden-Oosten.
Veldkamp stapte op 22 augustus na urenlang beraad in de Ministerraad op, zegt hij tegen de Volkskrant, omdat hij geen steun kreeg voor twee aanvullende maatregelen die hij wilde treffen: een wapenembargo voor zes maanden (minus onderdelen voor het Iron Dome-luchtverdedigingssysteem) en een nationaal embargo op producten uit de illegale nederzettingen.
‘Op dat wapenembargo kreeg ik een ‘nee’ van het kabinet. Wat het embargo op productie uit de illegale nederzettingen betreft: ik was bereid daarvoor eerst op Europees niveau draagvlak te zoeken, maar als dat niet kwam wilde ik zo’n maatregel nationaal treffen, niet slechts ‘overwegen’ of ‘bezien’. Maar daar kreeg ik geen ruimte voor.’
De facto heeft Nederland – met uitzondering van Iron Dome-onderdelen – al een wapenembargo tegen Israël, zei Veldkamps opvolger David van Weel (VVD) deze week in de Kamer. Dat het formeel niet zo wordt genoemd, komt volgens Van Weel ook omdat Nederland ‘voor zijn eigen defensie afhankelijk is van Israëlische spullen als zelfverdediging op onze helikopters’.
Ook voor het gelijktijdig voorbereiden van nationale maatregelen op dit vlak terwijl de Europese sondering nog gaande was, kreeg Veldkamp in de ministerraad geen groen licht. Maar uren ná zijn vertrek voegde de VVD precies dat voorstel toe aan een motie. Inmiddels is de nationale importstop van goederen uit de illegale nederzettingen omarmd. ‘Blijkbaar werkt de politiek zo dat er drie weken later wel steun is voor bepaalde maatregelen’, zegt Veldkamp daarover. ‘Wellicht wil men zo een motie van wantrouwen tegen de nieuwe minister vermijden.’
Veldkamp heeft zich als minister verbaasd over de ‘karikatuur’ van het Nederlandse Midden-Oosten-beleid die dominant is in de politiek en de media, alsof ‘Nederland niks doet’. ‘Dat klopt gewoon niet. Ik ben opgeschoven naar aanleiding van de ontwikkelingen daar, heb nationale maatregelen genomen en heb belangrijke voorstellen gedaan in Brussel – en die hebben gevolgen gehad.’ Nederland geldt nu binnen de EU volgens Veldkamp als een van de koplopers in deze kwestie
De oud-minister ziet met leedwezen hoe de ‘geopolitieke bijziendheid’ van Nederland ertoe leidt dat ‘zelfs de oorlog in Oekraïne nu in de schaduw staat van andere kwesties, terwijl deze veel grotere gevolgen heeft voor onze eigen veiligheid.’
Los daarvan realiseren we ons volgens Veldkamp te weinig ‘hoe sterk het zwaartepunt van de geopolitieke balans verschuift naar het zuiden en vooral naar het oosten op de wereldkaart. Wij moeten meer de taal van de werkelijkheid leren spreken en minder die van de wenselijkheid.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant