Beverwijk en Heemskerk zijn in de ban van filmpjes van geweld tussen vermoedelijk twee rivaliserende groepen jongeren. Terwijl de geruchtenmolen volop draait, probeert de gemeente de rust te herstellen met een tijdelijke schoolsluiting. Maar op straat heerst angst, vooral onder ouders. ‘Zoiets kan enorm uit de hand lopen.’
zijn verslaggever binnenland en nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Kraak bezocht voor dit verhaal Beverwijk.
Op haar onverwacht vrije dag zit Naomi met haar vader Michael te lunchen bij de McDonald’s tegenover de Bazaar in Beverwijk. Deze week circuleerden er zulke heftige beelden op sociale media dat alle middelbare scholen in Heemskerk en Beverwijk, en twee scholen in Haarlem, vrijdag dicht bleven.
‘Ik hoorde gisteravond laat dat ik geen les had vandaag’, zegt Naomi, die op het Castor College zit. ‘Het ging helemaal los in de groepsapp. Mensen vonden het belachelijk, al die dreigementen. Ik vind het wel eng, maar maak me niet heel veel zorgen.’
‘Ik denk dat de ouders banger zijn dan de kinderen’, zegt Michael. ‘Wij zagen gistermiddag op Facebook wat screenshots. Er werd onder meer met een schietpartij gedreigd bij Naomi op school, vrijdag tussen 9 en 12 uur. We hadden toen zelf al besloten dat zij niet naar school zou gaan.’
Op de beelden, waarvan de Volkskrant niet kon verifiëren waar en wanneer ze zijn opgenomen, is onder meer te zien dat een jongen een pistool in zijn mond krijgt. In een andere video wordt de broek van een man uitgetrokken, terwijl hij op de grond ligt en geschopt wordt. Ook schiet een man een wapen, ogenschijnlijk met losse flodders, naar verluidt bij de Bazaar.
‘We zagen ook nepbeelden waarin onze school explodeerde’, zegt Naomi. ‘Maar daaraan zag je meteen: dit kan niet waar zijn.’
‘Maar het is wel een dreigement’, zegt haar vader. ‘Het zijn uiteindelijk allemaal verhalen die de boel opstoken, maar waarvan je niet weet of ze waar zijn. Misschien is het allemaal opgeblazen. Maar de heisa op sociale media was zo groot dat de gemeente wel iets móést doen.’
Donderdagavond laat kondigden de twee gemeenten een noodbevel af. Een paar wijken in Beverwijk zijn voor een maand aangemerkt als veiligheidsrisicogebied, waardoor de politie preventief kan fouilleren. Er geldt een samenscholingsverbod voor meer dan drie mensen en een verbod op het dragen van gezichtsbedekkende kleding.
De sluiting van de scholen volgt op ‘ongelooflijke onrust op sociale media’, zegt burgemeester Martijn Smit van Beverwijk. ‘Iedereen zweept elkaar op. Dus hebben we met elkaar besloten: even een dag rust.’ Maandag gaan alle scholen weer open.
‘Dit is géén brede dreiging voor onze hele gemeenschap’, stelt de gemeente Heemskerk in een verklaring. Het gaat om ‘een conflict tussen twee groepen’. De politie doet nog onderzoek naar het conflict.
Op straat in Beverwijk is het vrijdag uitgestorven. Bij de sporthal in Park Overbos, waar een dag eerder grote groepen jongeren zich hadden verzameld, lopen nu enkele honden met hun baasjes.
‘Mijn dochters van 13 en 14 zitten op het Castor’, zegt Irina, die haar hond in het park uitlaat. ‘Ik durf ze nu niet eens naar buiten te laten gaan. Vooral de onzekerheid is vervelend. Kan de school maandag wel veilig open? We weten het niet.’
Er gaan de wildste geruchten rond in de buurt. Er zou een meisje van 17 verkracht zijn in Park Overbos. Een jongen van 10 jaar oud zou van zijn fatbike zijn beroofd. Een jongen van 14 zou met een ‘geladen pistool’ zijn aangehouden.
Ook is er begin september ingebroken op het Castor College, waarbij vernielingen werden aangericht. Een 22-jarige man uit Heemskerk is hiervoor opgepakt. Voor zover bekend is er geen verband met de spanningen.
Aannemelijker is dat een vechtpartij bij de kermis in Heemskerk vorig weekend er iets mee te maken heeft. Een groep van zeven jongeren is vrijdag mishandeld. ‘Ik was er vrijdag ook en voelde de sfeer omslaan’, zegt Jacqueline Severijnse in winkelcentrum Wijkerbaan. ‘Toen ben ik maar naar huis gegaan.’
De angst onder ouders is enorm. ‘Zelfs op de basisschool waar ik werk, zijn ouders bang’, zegt een vrouw die niet haar naam wil geven. ‘De kinderen daar mogen vandaag niet eens buitenspelen.’
Haar dochter, die op het eveneens gesloten Dali College in Heemskerk zit, vertelt dat er onder meisjes op haar school donderdag veel onrust was. ‘Veel meiden zitten op hockey bij Overbos.’ Een groep Haarlemmers met bivakmutsen op zou daar donderdagavond het veld zijn opgelopen.
Op beelden van sociale media staat dat de ‘spanning tussen Marokkanen uit Haarlem en Turken uit Beverwijk hoog oploopt’. Het is een opname van een livestream van Snapchat.
‘Wat is gaande, man?’, vraagt iemand buiten beeld. ‘Bro, oorlog,’ zegt een man die zijn gezicht half bedekt. ‘Oorlog met Haarlemmers.’ ‘Wie?’ ‘Marokkanen, ik weet niet.’ Hij zegt dat hij werd ontvoerd door een groep die hem een wapen in zijn mond duwde.
Op andere beelden is te zien hoe iemand weerloos op de grond ligt en op zijn hoofd wordt geschopt. Er worden dingen geroepen over ‘Beverwijkers’ en ‘Haarlemmers’.
‘Zoals ik het zie op de beelden is het een vete tussen groepen uit Haarlem en Beverwijk, opgestookt vanuit Heemskerk’, zegt Max Rooijmans (23), die tot voor kort docent Duits was op het Castor College. Hij heeft daar wel eerder ‘kattekwaad en opstootjes’ meegemaakt, maar nooit zo erg. ‘Het lijkt nu totaal te escaleren.’
Een herkenbare dynamiek, zegt Robby Roks, een criminoloog die onderzoek deed naar de wisselwerking tussen straatgeweld en provocaties op sociale media, onder meer bij zogeheten drillrapgroepen. ‘Geweld is zichtbaar op sociale media en leidt zo weer tot nieuw geweld.’
Volgens hem verplaatsen conflicten tussen jongeren en groepen zich steeds vaker naar het digitale domein. ‘Wat gebeurt op straat en in het uitgaansleven, wordt gefilmd, komt online, en dat resulteert in reacties en wraakacties’, zegt Roks. ‘Zo’n cyclus kan enorm uit de hand lopen.’
Door de scholen te sluiten willen de gemeenten deze cyclus doorbreken, maar volgens sommigen is dat tevergeefs. ‘Het is hier alleen maar ellende’, zegt een 35-jarige man die bij de McDonald’s in zijn auto zit. Ook hij wil niet met zijn naam in de krant.
‘Het is net een getto. Meer dealers dan gebruikers. Je moet inmiddels zelf een pistool hebben, anders ben je niet veilig meer. Ik meen het. Ik ben hier opgegroeid. Het was vroeger een hemel hiero. Maar ik heb het zien afglijden. Als het nog erger wordt, ga ik naar het platteland verhuizen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant