In ruil voor een premie van 5,4 procent van de gemaakte winst, krijgen alle zzp’ers een basisverzekering die beschermt tegen de risico’s van arbeidsongeschiktheid. De collectieve verzekering wordt verplicht, tenzij mensen een private verzekering afsluiten.
Het demissionaire kabinet heeft het wetsvoorstel dat de verzekering regelt vrijdag naar de Raad van State gestuurd. Die geeft er nu eerst advies over voordat het naar de Tweede Kamer gaat. Het kabinet stuurt aan op invoering in 2030, omdat de Belastingdienst en uitkeringsinstantie UWV tijd nodig hebben voor de voorbereiding.
Al geruime tijd wordt gezocht naar een manier om zelfstandigen beter te beschermen tegen de risico’s die zij lopen bij langdurige ziekte. Maar een concreet voorstel kwam moeizaam tot stand omdat met name onder de beter verdienende zzp’ers weerstand bestaat tegen een verplichting. Velen in die categorie regelen het liever zelf, zonder bemoeienis van de overheid. Een deel van de Tweede Kamer deelt die weerstand.
In de afgelopen jaren stapelden de rapporten met waarschuwingen over de ontstane situatie zich echter op. Driekwart van de zelfstandigen is nu niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Dat gaat om ruim een miljoen mensen. En in veel gevallen juist om de minder verdienende, kwetsbare zzp’ers die weinig hebben om terug te vallen.
Zij zien vaak af van een verzekering omdat zij de kosten te hoog vinden of de risico’s onderschatten, maar soms ook omdat verzekeraars hen vanwege hun leeftijd, medische aandoeningen of medische geschiedenis niet accepteren. Als het misgaat, zijn zij afhankelijk van de bijstand of hun spaargeld.
Daarom lanceert het demissionaire kabinet nu een verplichte basisverzekering die elke zelfstandige tot aan de AOW-leeftijd verzekert. Demissionair minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken (VVD) hoopt zodoende een ‘fatsoenlijk vangnet’ voor iedereen te introduceren. ‘Een ongeluk of ziekte kan ons allemaal overkomen. We zorgen hiermee dat iedereen zekerheid heeft.’
Zelfstandige ondernemers worden verzekerd voor een uitkering ter hoogte van 70 procent van de winst vóór arbeidsongeschiktheid. De maximale hoogte is gelijk aan het minimumloon. Volgens de huidige berekeningen komt de premie voor de verzekering dan uit op 5,4 procent van de gemaakte winst.
In een eerdere versie van het wetsvoorstel was dat nog 6,5 procent, maar in de nieuwe versie wordt de wachttijd verlengd naar twee jaar. Pas na twee jaar uitval wordt er dus uitbetaald. Daardoor zijn de kosten lager. De premie is bovendien fiscaal aftrekbaar.
Die wachttijd komt er mede op aandringen van de Belastingdienst, die meer tijd nodig denkt te hebben om de hoogte van de uitkering te kunnen baseren op definitieve en juiste gegevens over het inkomen vóór arbeidsongeschiktheid. Dat verkleint de kans op terugvorderingen.
Zelfstandigen hoeven zich niet aan te sluiten bij de basisverzekering, maar dan moeten zij wel elders een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Dat mag alleen bij een verzekeraar die voldoet aan de basisvoorwaarden die het kabinet daaraan stelt. De Autoriteit Financiële Markten gaat daar toezicht op houden.
De uitvoering van de verzekering komt in handen van uitkeringsinstituut UWV. Om het ook daadwerkelijk uitvoerbaar te houden, komt er één jaarlijks overstapmoment voor mensen die willen switchen van de basisverzekering naar een private verzekering, of andersom. Tussendoor is dat niet mogelijk. Zo is dat nu ook al geregeld bij de zorgverzekeringen.
Private verzekeraars geven aan het UWV door welke zzp’ers bij hen een verzekering hebben afgesloten die goed genoeg is om niet mee te hoeven doen aan de basisverzekering. Zzp’ers hoeven dat dus niet zelf bij het UWV aan te tonen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant