AI in regering Albanië heeft een mondiale primeur: een minister die alleen virtueel bestaat. Premier Edi Rama, niet vies van publiciteitsstunts, wil AI laten beslissen over overheidsopdrachten.
De Albanese premier Edi Rama als gastheer van een top van de Europese Politieke Gemeenschap in Tirana, in mei dit jaar.
In Albanië wordt de zon verantwoordelijk voor aankopen door de overheid. Premier Edi Rama maakte donderdag bekend dat een niet-menselijk lid zal toetreden tot zijn regering. Minister Diella (‘Zon’ in het Albanees) wordt aangestuurd door AI en bestaat alleen in cyberspace. ‘Haar’ portefeuille is public procurement; de AI-minister beslist over aankopen van de overheid, met name als er via een aanbesteding goederen of diensten worden aangekocht bij private partijen.
Volgens premier Rama, die de mondiale primeur aankondigde op een bijeenkomst van zijn Socialistische Partij, zal Diella ervoor zorgen dat Albanië een land wordt dat „100 procent integer is en waar elk overheidsuitgave via een aanbesteding 100 procent transparant is”. Door menselijke bemoeienis uit te sluiten hoopt Rama beïnvloeding door omkoping, bedreiging en andere misstanden uit te sluiten. Het AI-programma zou offertes voor aanbestedingen op een strikt neutrale manier moeten kunnen beoordelen.
Corruptie is een groot probleem in Albanië. Net als elders komt het veel voor bij dure overheidsprojecten, bijvoorbeeld op het gebied van infrastructuur of defensie. Op de ranglijst van anti-corruptie ngo Transparency International staat Albanië samen met Ghana op plaats 80 van 180 landen (Nederland staat op 9). De Albanese regering wil in 2030 toetreden tot de Europese Unie, het bestrijden van overheidscorruptie is daarvoor een cruciale voorwaarde.
Albanezen zijn al vertrouwd met de avatar van Diella, een jonge vrouw in traditionele Albanese kleding. De chatbot fungeert sinds dit jaar als contactpersoon op het digitale platform e-Albania, waar burgers terecht kunnen voor overheidsdiensten. Op sociale media in Albanië klinkt enige scepsis over de innovatie: „Het stelen gaat door en Diella zal de schuld krijgen”, schreef iemand op Facebook. Anderen voorzien dat het programma zal worden gemanipuleerd.
De sociaaldemocratische SP haalde in mei een riante overwinning bij de parlementsverkiezingen, Rama (61) is bezig met zijn vierde termijn als premier. De boomlange politicus, opgeleid als kunstenaar, valt internationaal op door zijn kleurrijke kleding en gepeperde uitspraken. Hij is niet vies van publiciteitsstunts. Dat begon al in zijn periode als burgemeester van Tirana begin deze eeuw, toen hij grauwe communistische woontorens in felle kleuren liet schilderen.
Rama’s internationale populariteit heeft een keerzijde in Albanië zelf. Critici verwijten hem dat hij het Balkanland in zijn lange regeerperiode heeft veranderd in een autocratie waar drugscriminelen vrij spel hebben. Politieke pluriformiteit en persvrijheid staan onder druk, ook in de Press Freedom Index van ngo Reporters Sans Frontières staat Albanië op plaats 80. In maart, vlak voor de verkiezingen, verbood Rama’s regering videoplatform TikTok voor een jaar, omdat het geweld op scholen zou uitlokken. In hoofdstad Tirana wordt geregeld gedemonstreerd tegen het autoritaire regeringsbeleid.
Source: NRC