Tijdens grootschalige protesten in Nepal en Indonesië zochten tienduizenden demonstranten de afgelopen weken hun toevlucht tot Bitchat, een app waarmee gebruikers via bluetooth anoniem berichten kunnen sturen zonder internetverbinding.
In Nepal werd de applicatie afgelopen week tijdens protesten meer dan 48 duizend keer gedownload, stelde de app-ontwikkelaar afgelopen woensdag in een bericht op X.
Op 4 september kondigde de regering een verbod af op 26 socialemediakanalen. Het was de druppel die de emmer deed overlopen voor de Nepalezen, die al langer ontevreden zijn over de wijdverbreide corruptie in het land. Volgens de regering zouden de kanalen niet voldoen aan een registratieplicht, maar jongeren stellen dat het een poging was om critici de mond te snoeren en online vrijheid te beperken.
In reactie op het verbod trokken jonge demonstranten de afgelopen week massaal de straat op en vonden zij via Bitchat alsnog een manier om met elkaar te communiceren. De app, door medeontwikkelaar en Twitter-oprichter Jack Dorsey omschreven als een ‘vrijheidstechnologie’, stelt burgers in staat met elkaar te communiceren zonder toezicht van de overheid of inmenging van techbedrijven.
Via bluetooth kunnen burgers tot 30 meter afstand anoniem versleutelde berichten versturen. De app fungeert daarmee als communicatiemiddel wanneer autoriteiten het internet afsluiten. Dorsey stelde in een bericht op X dat de app ‘daar is wanneer het nodig is’, refererend aan de protesten.
De protesten liepen uit op hevig geweld, waarbij 22 doden en honderden gewonden vielen. Ook werden diverse regeringsgebouwen en woningen van ministers in brand gestoken, waarna premier Khadga Prasad Sharma Oli zijn aftreden aankondigde. Op maandag werd het verbod op sociale media opgeheven. Inmiddels patrouilleert het Nepalese leger op straat en is een avondklok van kracht.
Ook in Indonesië werd de app vorige week ruim elfduizend keer gedownload, toen de overheid internettoegang en sociale media beperkte om protesterende jongeren en arbeiders het communiceren te bemoeilijken. Sinds 25 augustus is het onrustig in het land; in meer dan vijftig steden protesteerden burgers tegen economische ongelijkheid en corruptie. Daarbij vielen minstens tien doden en duizenden gewonden, en werden volgens Human Rights Watch ruim drieduizend mensen gearresteerd.
Toch is het gebruik van bluetooth-apps tijdens protesten niet nieuw. In China gebruikten demonstranten Apples AirDrop om gecensureerde informatie te verspreiden, totdat de overheid in 2023 strikte beperkingen invoerde die gebruikers van AirDrop verplicht zich te registreren. In Hongkong maakten demonstranten in 2019 gebruik van de Bridgefy-app, die volgens hetzelfde principe werkt als Bitchat. Ook werd de vergelijkbare app Firechat gebruikt in landen als Taiwan, Iran en Irak.
Tegelijkertijd proberen regeringen wereldwijd meer grip te krijgen op digitale communicatie. In India en Pakistan gelden al wetten die sociale media onder direct toezicht van de overheid plaatsen, en Bangladesh werkt aan een soortgelijke wet.
Ook in de Europese Unie liggen strengere regels op tafel. Middels de zogenoemde Chat Control-wet wil het diensten als WhatsApp, Telegram en Signal verplichten berichten voor verzending te scannen op mogelijk schadelijke inhoud met behulp van kunstmatige intelligentie.
Het voorstel, bedoeld om seksueel misbruik bij kinderen te bestrijden, heeft de steun van vijftien EU-lidstaten. Voor een akkoord is echter nog de instemming van Duitsland nodig, dat met zijn grote bevolking essentieel is om de benodigde 65 procent stemmen te halen om de wet door te kunnen voeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant