Protest Frankrijk De ‘Bloquons tout’-acties beloofden woensdag Frankrijk plat te leggen. Dat is op de meeste plaatsen niet gelukt, maar de onvrede over de politieke situatie in Frankrijk is duidelijk. „We zijn hier uit algemene woede tegen de overheid.”
Demonstranten probeerden woensdag het Parijse Gare du Nord te bezetten.
Het Ministère du Travail, een groot gebouw in het statige zevende arrondissement van Parijs, is woensdagochtend aan weerszijden afgezet met politielint. Witte politiebussen blokkeren de straat, de agenten op de straathoeken vertellen voorbijgangers dat ze een andere route moeten kiezen. Maar daar laat de groep betogers die vanaf metrostation École Militaire komt aanlopen zich niet door afschrikken. Ze lopen al zingend een blokje om en voegen zich bij de demonstratie.
Op een straathoek aan de andere kant van het ministerie heeft een lokale afdeling van de Franse vakbond Confédération générale du travail (CGT) een rode partytent opgezet, uit een box schalt Franse rap op hoog volume. Aan de tent hangt een A4’tje met de tekst ‘Solidarité Palestine’, eronder delen vakbondsleden koffie en water uit. „We zijn hier omdat de werkdruk toeneemt, zonder dat het salaris mee stijgt”, zegt Amar Lagha, algemeen secretaris bij de vakbond. „Hoe kun je rondkomen van een minimumloon van 1.400 euro? Het is tijd dat de overheid verantwoordelijkheid neemt en dat de werknemers voor zichzelf opkomen.”
Lydia, Aurelie en Marie-France – om hun privacy te beschermen willen ze hun achternaam niet in de krant – werken in de beveiliging op het vliegveld van Nice en zijn woensdagochtend vanuit de Zuid-Franse stad naar Parijs gekomen om te demonstreren. „Hier is het ministerie van Arbeid, daar moeten we zijn als we iets willen veranderen”, zegt Lydia. „We zijn klaar met de politieke chaos”, vult Marie-France aan terwijl ze een sigaret aansteekt. „Het leven is te duur en er blijft teveel geld in de politiek hangen.”
De demonstratie van een afdeling van de CGT is onderdeel van de landelijke actiedag in Frankrijk, die de naam Bloquons tout heeft gekregen: blokkeer alles. In tegenstelling tot de landelijke stakingsdag die op 18 september gepland staat, zijn de demonstraties deze woensdag niet georganiseerd door de vakbonden, al hebben sommige afdelingen zich er wel bij aangesloten. Het idee voor de landelijke blokkade is ontstaan op sociale media, met een oproep in een Telegramkanaal in mei. De actie kreeg meer gevolg nadat de maandag weggestemde premier François Bayrou in juli zijn ontwerpbegroting voor 2026 presenteerde. Daarin stelde hij onder meer voor om twee vrije dagen te schrappen en de pensioenen en uitkeringen een jaar lang te bevriezen – onacceptabel voor velen.
De ontevreden Fransen werden opgeroepen het land te ontregelen: van de blokkade van snelwegen en stations, tot protest door de hele dag alleen met cash te betalen. Op een kaart met aangekondigde acties stonden dinsdagavond zo’n zevenhonderd protesten aangemeld, al bleef het lastig om de omvang vooraf in te schatten door het ongeorganiseerde karakter van de actiedag, die herinneringen aan de gele hesjes-protesten uit 2018 oproept.
De begroting van Bayrou mag dan de directe aanleiding zijn, het protest gaat over veel meer, zegt Sacha Golemanas woensdagmiddag op de Place du Châtelet, waar zich vele honderden mensen verzameld hebben. „Ik weet niet meer waar ik moet beginnen”, staat op haar protestbord, en dat is precies hoe ze zich voelt. „Gaza, queer-rechten, politiegeweld, bezuinigingsmaatregelen, het klimaat, het gaat allemaal niet goed”, zegt Golemanas, die als kunstenaar werkt. „We zijn hier uit algemene woede tegen de overheid.”
De blokkade richt zich op méér dan de voorgenomen bezuinigingen. Foto Abdul Saboor/Reuters
Rond 11.00 uur probeert een groep van ruim duizend betogers station Gare du Nord te bezetten. Dat mislukt. Zo gaat het op meer plekken in Frankrijk: Bruno Retailleau, minister van Binnenlandse Zaken, waarschuwde maandagavond al dat er hard in zou worden gegrepen in de volgens hem linkse protesten. De autoriteiten zouden „geen enkele blokkade toleren” en kondigde aan 80.000 gendarmes en politieagenten in te zetten, waarvan 6.000 in Parijs. In de west-Franse stad Rennes slagen demonstranten er wel in de snelweg te bezetten, in Parijs werden betogers ’s ochtends vroeg al door de politie van de ringweg gehaald. Om 13.00 staat het aantal arrestaties op ongeveer 300, waarvan 171 in de regio Parijs.
Dat voormalig minister van Defensie Sébastien Lecornu, een vertrouweling van Macron, dinsdag tot premier is benoemd, neemt de zorgen van de betogers voor het station niet weg. „We haten hem”, zegt Mathilde (18). „Zijn benoeming is een grap”, zegt haar vriendin Lison (18), beiden willen om privacyredenen niet met hun achternaam in de krant. „Hij heeft een goede relatie met Israël en respecteert LHBTI-rechten niet. Hij is niet representatief, net als de rest van de regering. Links heeft vorig jaar gewonnen, maar we hebben alleen maar rechtse regeringen. We voelen ons niet gehoord.”
De twee studenten denken niet dat de protesten tot het opstappen van Macron leiden, maar hopen wel op verandering. „De regering moet stoppen met zeggen dat migranten alle problemen veroorzaken. En de staatsschuld ziet er heel anders uit als Macron de ISF [belasting op vermogen] die hij terugdraaide, weer herinvoert”, zegt Lison.
Ook kunstenaar Golemanas heeft weinig verwachtingen. „Ik probeer optimistisch te blijven en het is geweldig dat we hier met zoveel zijn, maar ik verwacht niet dat de regering nu opeens actie gaat nemen”, zegt ze midden op het plein, waar massa’s betogers naar toe blijven stromen. Toch vindt ze het belangrijk om aanwezig te zijn. „Je moet jezelf uitdrukken, dat is je macht als burger en daarom ben ik hier.”
Source: NRC