Vakantieparken Zo’n zestigduizend mensen zouden permanent in een recreatiewoning willen wonen. Officieel mag dit nog niet. Maar minister Keijzer wil het toestaan. Veel betrokkenen hebben bedenkingen. In Zundert, bijvoorbeeld, hebben ze slechte ervaringen met permanente bewoning.
Fort Oranje was ooit een populaire vijfsterrencamping in West-Brabant maar begon vanaf het begin van deze eeuw te verloederen.
Het zwembad staat droog. Aan de muren van de voormalige kleedhokjes hangen nog de waarschuwingen. ‘Verboden te duiken.’ ‘Directie en personeel aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid voor zoekgeraakte of vernielde voorwerpen van bezoekers.’
Fort Oranje in Zundert groeide vanaf de jaren zeventig uit tot een populaire vijfsterrencamping in West-Brabant maar begon vanaf het begin van deze eeuw te verloederen, tot wat hulpverleners in een onlangs verschenen boek over de camping, „de schaduwzijde van zelfredzaamheid” noemen. Dat was vooral het gevolg van het beleid van de inmiddels overleden Rotterdamse vastgoedeigenaar en ‘krottenkoning’ Cees Engel. Hij bezorgde er tegen forse huurprijzen kwetsbare personen een min of meer vaste verblijfplaats, van arme gezinnen tot arbeidsmigranten, dropouts en „mensen die onder de radar wilden blijven”, vertelt Joyce Vermue, burgemeester van Zundert.
De gemeente kreeg te maken met misstanden, criminaliteit en overlast en slaagde er na jaren in om, in 2017, de desolate camping te sluiten en uiteindelijk, vorig jaar, aan te kopen. Er woonden ooit elfhonderd mensen, bewoners verdwenen uit eigen beweging, of kregen elders onderdak.
De voormalige camping Fort Oranje werd in 2017 door de gemeente Zundert gesloten.
Vrijwel alle standplaatsen met caravans en chalets zijn verdwenen.
Fort Oranje toont hoe het mis kan lopen in gemeenten die permanente bewoning op campings gedogen. En laat permanente bewoning „onder voorwaarden” nu uitgerekend de kern zijn van een ‘instructieregel’ die demissionair minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting, BBB) wil opleggen aan gemeenten. „Het kabinet wil hiermee huidige bewoners van recreatiewoningen zekerheid bieden over hun woonsituatie, zolang er een tekort is aan betaalbare woningen”, aldus het ministerie. Een slecht idee, vindt de burgemeester. „Dwing gemeenten niet permanente bewoning toe te staan”, zegt ze tijdens een ontmoeting op het ontruimde terrein. „We moeten in Nederland zorgen dat iedereen een fatsoenlijke woning heeft. Maar niet elk vakantiepark is geschikt voor permanente bewoning. Je moet dat per park bekijken. En je moet het besluit daarover overlaten aan gemeenten.”
Van zestigduizend mensen is volgens het ministerie bekend dat zij permanent in een recreatiewoning wonen, terwijl dit officieel niet is toegestaan. „De facto” is het aantal vermoedelijk veel hoger. De instructieregel van minister Keijzer, die deze bestaande bewoning wil legaliseren, is „nadrukkelijk bedoeld voor mensen die geen alternatief hebben voor hun huidige woonsituatie” en moet tien jaar gelden. Onmogelijk, zegt burgemeester Vermue. „In tien jaar kun je geen parken transformeren voor bewoning op lange termijn.” Ze wijst om zich heen. „De hele infrastructuur is ingericht op een camping, niet op permanente bewoning zoals in een woonwijk.”
Zundert heeft ervaring met een ander park, Parc Patersven, waar tien jaar geleden na een slepende juridische strijd in het bestemmingsplan werd geregeld dat een deel van de recreatiewoningen permanent kon worden bewoond. Dat park heet inmiddels Wernhoutsburg. Vermue: „We hebben dat ruimtelijk netjes geregeld. Maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Zoals verwachtingen van nieuwe bewoners.”
Burgemeester Joyce Vermue van de gemeente Zundert.
De reacties op Keijzers voorstel wisselen sterk. Particulieren, met name mensen die nu illegaal op een vakantiepark wonen, reageerden eerder verheugd, veelal anoniem, tijdens een consultatieronde. Vanuit Havelte: „Ik woon sinds anderhalf jaar op een vakantiepark in een levensbestendige en duurzaam huisje. Ik kon in het dorp geen ander huis kopen. Dus voor mij de oplossing. Hoop hier nog vele jaren te blijven.” De Belangenvereniging Vrij Wonen (BVVW) is ook voorstander en wil dat gelegaliseerde bewoners hun eigen ‘eerste’ huis niet meer hoeven aan te houden.
Maar gemeenten en provincies laten weinig heel van Keijzers plan. Ze noemen de instructieregel „ondoelmatig, juridisch onzorgvuldig en bestuurlijk onuitvoerbaar”, aldus een gezamenlijke reactie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO). „De maatregel doorkruist bestaand gemeentelijk en provinciaal beleid, ondermijnt succesvolle gebiedsgerichte aanpakken en biedt geen structurele oplossing voor het woningtekort. Integendeel: het belemmert transformatie, vergroot risico’s op ondermijning en heeft negatieve effecten op recreatie, economie en leefomgeving.”
Ook brancheorganisatie Hiswa-Recron heeft Keijzer „met klem” verzocht af te zien van „het ‘rücksichtlos’ ingrijpen in eigendomsverhoudingen van recreatieondernemers”, aldus een reactie. De aantrekkingskracht van parken met permanente bewoning daalt. „Niemand wil immers in een woonwijk met vakantie.” De voorzieningen op de parken zijn bovendien veelal niet toerust op permanent gebruik; riolen raken verstopt, afval hoopt zich op, het stroomverbruik stijgt te zeer.
Minister Keijzer verwacht niet, reagerend op alle kritiek, dat recreatieparken door de maatregel zullen verloederen. Gemeenten hebben „verschillende instrumenten tot hun beschikking” om ondermijning en criminaliteit op vakantieparken tegen te gaan, stelt haar woordvoerder. Keijzer wil dit najaar het plan indienen. „Het zal aan de nieuwe Tweede Kamer zijn om te bepalen of en hoe zij het ontwerpbesluit wil behandelen”, aldus de woordvoerder.
Bij een openbare veiling van Fort Oranje heeft de gemeente Zundert het terrein gekocht voor ruim zes miljoen euro. Vrijwel alle standplaatsen met caravans en chalets zijn verdwenen. Over wat er met het terrein van 24 hectare moet gebeuren, gaat de gemeenteraad de komende jaren besluiten. Over geld hoeft Zundert zich waarschijnlijk geen zorgen te maken. Het heeft als belangrijkste schuldeiser van de familie Engel ook een vordering van ruim zes miljoen euro uitstaan, voor gemaakte beheerskosten. „De kans is groot dat we dat bedrag terugkrijgen”, aldus burgemeester Vermue. „En in ruil daarvoor hebben we een terrein waarover wij de regie hebben.”
De gemeente Zundert is nu eigenaar van het complex, 24 hectare groot.
Source: NRC