Israël-VS-Qatar Met zijn raketaanval op Hamas in Qatar trotseert Netanyahu zijn belangrijkste bondgenoot in Washington op nog brutalere wijze dan hij al in Iran en Syrië deed. Evengoed lijkt Trumps steun aan Israël niet in gevaar.
Witte Huiswoordvoerder Karoline Leavitt spreekt dinsdag de pers toe.
Met een raketaanval op Hamas-onderhandelaars in Qatar heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het Witte Huis voor de derde keer in krap drie maanden onaangenaam verrast. Half juni ontketende Netanyahu eerst een korte oorlog met Iran, tegen de uitdrukkelijke wens van de Amerikaanse president Trump in, die onderhandelingen over Teherans uraniumverrijkingsprogramma nog een kans had willen geven. In juli volgden Israëlische bommen op de Syrische hoofdstad Damascus. Maar met de raketaanval op de Qatarese hoofdstad Doha, op dinsdag, trotseert Netanyahu zijn belangrijkste bondgenoot op nog brutalere wijze.
Want terwijl Iran nog als gezamenlijke vijand geldt en de Amerikaanse band met het nieuwe bewind in Syrië zich nog moet uitkristalliseren, is Qatar voor de Amerikanen al jaren een trouwe bondgenoot. Het olie- en gasstaatje biedt op de Al-Udeid Air Base onderdak aan de Amerikaanse luchtmacht in het Midden-Oosten. Donald Trump bezocht Doha afgelopen mei nog – als eerste zittende Amerikaanse president in de geschiedenis van het land. De regering van emir Al-Thani deed hem toen een luxe Boeing 747 cadeau, die dienst moet gaan doen als Trumps nieuwe Airforce One.
Dinsdag werden de Amerikanen echter bijna net zo verrast door de Israëlische aanval op Doha als de Qatari zelf, reconstrueren Amerikaanse media op basis van anonieme regeringsfunctionarissen. Slechts enkele minuten voordat de eerste raketten afgevuurd werden en zonder dat het exacte doelwit werd gedeeld, kregen Amerikaanse militairen hierover bericht van de Israëlische collega’s. Toen de VS zagen welke kant de rakketten opgingen, alarmeerde de legertop het Witte Huis. Trumps onderhandelaar en vastgoedvriend Steve Witkoff – die de afgelopen maanden zelf veelvuldig in Doha was – lichtte daarop Qatar in.
Volgens Trump was het „helaas te laat om de aanval nog te stoppen”, schreef hij dinsdag op zijn socialemediaplatform Truth Social. Hoewel hij in dat bericht stelde dat de Verenigde Staten en Israël „geen baat” hebben bij de aanval op Qatar, noemde hij de Hamas-leiders zelf wel een „legitiem doelwit”. Trumps kritiek betrof de locatie van de aanval: Qatar. Want dat is „een soeverein land en nauwe bondgenoot van de VS, die hard werkt en risico’s neemt om vrede te bewerkstelligen”.
Trumps ambigue reactie tekent de coulante houding die de VS ook onder hem innemen jegens de strafcampagne die Israël na ‘7 oktober’ tot ver buiten zijn eigen landsgrenzen voert tegen Hamas en diens regionale bondgenoten. Trumps voorganger Joe Biden trok daarbij nog wel eens ‘rode lijnen’, al bleken die bovenal retorisch omdat Netanyahu er nooit echt aan werd gehouden. Trump oefent nog veel minder matigende druk uit. In juli was hij één keer kritisch over de uithongering van de bevolking in Gaza en vorige maand wilde hij niet expliciet bevestigen of de VS de volledige herinname van de verwoeste landstrook steunen. „Dat kan ik werkelijk niet zeggen – dat is eigenlijk gewoon aan Israël.”
Washington geeft Netanyahu in de praktijk daarmee carte blanche. Dit bleek dinsdag ook op de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem waar alsnog de 4th of July-receptie werd gehouden, die begin zomer uitgesteld moest worden vanwege de twaalfdaagse oorlog met Iran. Terwijl de gasten zich tegoed deden aan de hotdogs en hamburgers en er hitjes als ‘We Are the Champions’ en ‘We Will Rock You’ klonken, kwam het nieuws uit Doha binnen, beschrijft de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal. Toen Netanyahu aan het eind van het feest de menigte – onder wie Amerikaanse militairen en Israëlische generaals – toesprak en stelde dat hij eigenlijk eerder op de avond had willen spreken, maar „andere zaken aan het hoofd had”, kreeg de premier luid applaus.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC