Belastingbeleid Zo’n 800.000 mensen gaan er volgend jaar naar verwachting op achteruit ten opzichte van 2024. Die teruggang kan oplopen tot 600 euro
Werkenden met een bruto-inkomen tussen 11.100 en 26.500 euro gaan er volgend jaar op achteruit.
Werken moet lonen, staat er in het regeerprogramma van het kabinet-Schoof. Maar dat doet het met het huidige belastingbeleid niet. Althans, niet voor de laagste inkomensgroepen. Zo’n 800.000 mensen gaan er volgend jaar naar verwachting op achteruit ten opzichte van 2024, omdat ze meer inkomstenbelasting moeten betalen. Die teruggang kan oplopen tot 600 euro, concluderen twee aan vakbond FNV verbonden onderzoekers vandaag in het economenvakblad ESB.
Belangrijke reden achter deze tegenvaller voor mensen met een smalle beurs, is de indexatie van arbeidskorting. Dat is een korting op de inkomstenbelasting die juist bedoeld is om werkenden minder belasting te laten betalen. Maar door de wijze waarop de korting wordt geïndexeerd (onder meer via een koppeling aan het gestegen minimumloon) bouwen lage inkomens minder arbeidskorting op. Mensen met een bruto-inkomen onder de 26.500 euro krijgen daarom minder arbeidskorting en betalen honderden euro’s meer inkomstenbelasting per jaar.
Naast de arbeidskorting brengt de algemene heffingskorting, die ook niet-werkenden ontvangen, mensen met een laag inkomen in de problemen. De overheid voerde dit jaar een extra lagere belastingschijf in, die ze mede financierde met een verlaging van de algemene heffingskorting. Die nieuwe belastingschijf compenseert voor de meeste inkomens de verlaging van de algemene heffingskorting, maar weer niet voor mensen met een laag inkomen. Zij moeten juist meer betalen.
De onderzoekers spreken van een „inconsistentie” in de fiscale regelingen. De gevolgen daarvan laten ze duidelijk in grafieken naar voren komen. Steeds is bij de lagere inkomens een piek te zien, terwijl de mensen met hogere inkomens minder belasting betalen als hun inkomen gelijk blijft. Onderstaande grafiek laat het gezamenlijke effect van de beschreven maatregelen zien voor volgend jaar ten opzichte van 2024.
De auteurs constateren in hun ESB-artikel dat de complexiteit van het huidige stelsel ervoor zorgt „dat een maatregel die generiek bedoeld was (…) het zwaarst neerslaat bij één groep”. Binnen de overheid gaan al langer stemmen op om het huidige, complexe belastingstelsel te versimpelen, maar vooralsnog blijven dat soort plannen steken in de uitdenkfase.
Afgelopen zomer protesteerden onder meer medewerkers van sociale werkplaatsen al tegen de maatregelen, die door de FNV tot ‘buffelboete’ werden gedoopt: mensen die aan de onderkant van de arbeidsmarkt hard ‘buffelen’ voor hun centen, moeten juist meer belasting betalen. Een amendement van SP-Tweede Kamerlid Bart van Kent moet ervoor zorgen dat medewerkers van sociale werkplaatsen een tijdelijke compensatie krijgen via hun werkgever.
FNV-onderzoeker Tijmen de Vos hoopt dat er compensatie komt voor de hele groep die meer inkomstenbelasting moet betalen. „Het zou niet de eerste keer zijn dat dit wordt opgelost”, zegt hij, verwijzend naar de situatie in 2023. Toen dreigde de arbeidskorting van lagere inkomens ook flink te dalen. Het ministerie van Financiën trok er destijds 700 miljoen euro voor uit om dat te voorkomen.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC