Woensdag dient de eerste zitting in de strafzaak tegen Arno van K. De voormalige advocaat en coronascepticus wordt ervan beticht deel uit te maken van een crimineel netwerk met anti-institutioneel gedachtegoed. Wie is deze man die desondanks een grote schare aanhangers heeft?
is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over identiteit, polarisatie en extremisme.
Honderden mensen, in het wit gekleed, draaien zich om naar de metershoge, betonnen muur van de Penitentiaire Inrichting Vught. ‘Pak je lichtje erbij’, zegt organisator Grada Boschker. ‘We gaan even proberen onze energie aan Arno te zenden.’ Telefoons en armen gaan de lucht in, ogen sluiten, iedereen is stil.
Ergens achter die muur bevindt zich Arno van K., een voormalige advocaat die op het moment van dit protest in augustus al twee maanden vastzit. Hij maakt volgens justitie deel uit van een crimineel netwerk van zeven verdachten die het anti-institutionele gedachtegoed aanhangen en mogelijk geweld willen gebruiken.
In de media worden ze soevereinen genoemd, mensen die vinden dat de overheid geen gezag over hen heeft. Bij invallen worden onder meer wapens, munitie, mogelijke explosieven en grondstoffen voor gif in beslag genomen. Volgens justitie plande de groep een aanslag tegen de overheid, mogelijk tijdens de Navo-top eind juni in Den Haag.
Maar van die verdenkingen zijn de mensen in Vught niet onder de indruk. Zij zien in Van K. een held en zijn overtuigd van zijn onschuld. Sterker nog, ze geloven dat de staat hem met deze strafzaak monddood probeert te maken, omdat hij diezelfde staat in een civiele procedure heeft aangeklaagd.
Met advocaat Peter Stassen heeft Van K. onder meer Jaap van Dissel, Ernst Kuipers, Mark Rutte, Bill Gates en Hugo de Jonge gedagvaard voor hun rol in de coronavaccinatiecampagne. Zelfs de hoofdredacteuren van De Telegraaf en de NOS worden aansprakelijk gesteld. Maar de eerste zitting van deze zaak, begin juli, kan Van K. uiteindelijk niet bijwonen.
Op 11 juni is Eef van de Wiel, in haar rol als deken Noord-Nederland, erbij tijdens de huiszoeking bij Van K. in Leeuwarden. ‘Ik trof hem aan in zijn slaapkamer meteen na zijn arrestatie om vijf uur ’s morgens’, zegt ze. ‘Hij was helemaal ontdaan. Ik hoop maar dat justitie het bij het juiste eind heeft, want anders is zo’n actie erg zwaar.’
Als toezichthouder op de advocatuur had Van de Wiel vaak te maken met Van K., tegen wie meerdere klachten binnenkwamen. ‘Hij is een warme en toegankelijke man’, zegt ze. ‘Ik heb als deken vier bezwaren tegen hem ingediend. Maar hij werd nooit venijnig. Ik kan mij hem niet voorstellen als een gewelddadige man.’
De aanhangers van Van K. vinden het onrecht tegen hem zo groot dat ze in korte tijd 72 duizend euro voor zijn verdediging hebben opgehaald. Woensdag dient in Leeuwarden de eerste zitting in de strafzaak tegen Van K. en zes anderen. Zijn fans gaan als protest dansen op het plein voor de rechtbank.
Wie is Arno van K. en hoe heeft hij zo’n grote achterban gekregen? Hoe kan het dat de man die door velen wordt omschreven als vriendelijk doch vasthoudend nu in verband wordt gebracht met types die zich bewapenen voor een strijd tegen de overheid? En waarom is de advocaat meermaals geschorst en uiteindelijk, eind juli, van het tableau geschrapt?
Op deze hete zondag in augustus zijn ruim vijfhonderd van zijn sympathisanten naar Vught gekomen voor een lawaaiprotest. Er loopt van alles door elkaar, van spirituele types tot geharde complotdenkers – de belangrijkste gemene deler lijkt te zijn dat verreweg de meesten 50-plus zijn. Ze trommelen en laten sirenes afgaan. Ze vormen een gigantische cirkel en zingen: ‘Free Arno!’
Zonder uitzondering zien ze de coronapandemie nog altijd als een etterende wond, voor velen is die periode de katalysator geweest voor een diep wantrouwen jegens politiek en media. Praat een tijdje met ze en ze knopen moeiteloos onderwerpen aan elkaar als satanisch ritueel misbruik, orgaanhandel, 5G, smart cities, stikstofbeleid en windturbines. Velen willen niet met de Volkskrant praten en maar een enkeling geeft zijn naam.
Net als Van K. geloven deze mensen dat corona een biowapen is. Volgens een stencil dat hier rondgaat is covid-19 ‘een internationaal militair project voor een injecteerbaar paspoort dat je verbindt met de cloud en je langzaam in een robot verandert’. Tijdens een lezing in 2021 heeft Van K. eens gezegd dat wie twee coronavaccinaties heeft gehad niet langer dan vijf jaar te leven heeft.
‘Arno en Peter zijn de enigen die de staat en Bill Gates durven aan te klagen vanwege het covid-19-project’, zegt Grada Boschker, een 49-jarige sportondernemer en tevens beheerder van de Facebookpagina ‘Arno van K. vrij’, die drieduizend leden heeft. ‘Arno heeft altijd zijn rug recht gehouden. Daarom houden de mensen hier van hem. Al vijf jaar worden wij onderdrukt. Ons verhaal krijgt geen ruimte. Wij staan op springen.’
Veel sympathisanten in Vught hebben ooit een van zijn lezingen over corona bezocht die hij tijdens de pandemie door het land gaf. Daarin probeerde hij te laten zien dat ‘het narratief van de overheid’ niet klopt, en dat covid-19 ‘geen ziekte’, maar ‘een project’ is. ‘Ik was erg onder de indruk van zijn kennis’, zegt een vrouw die anoniem wil blijven. ‘Hij sprak met zó veel bezieling.’
Bijna niemand kent hem hier persoonlijk. Tijdens het protest spreekt zijn zus Corrie kort. ‘Arno is diep onder de indruk van de honderden kaartjes die hij heeft ontvangen’, zegt ze. Achteraf zegt ze tegen de Volkskrant over haar broer: ‘Hij is een aimabele man die staat waar hij voor staat.’ En dan trekt iemand haar mee.
Als het coronavirus in het voorjaar van 2020 het land lamlegt, begint Arno van K. zich al snel te ergeren aan de maatregelen die met noodwetten worden onderbouwd. In mei 2020 volgt hij een cursus over de coronaspoedwet, om zijn verplichte educatiepunten als advocaat te halen. Daar worden zijn ‘ogen geopend’, zegt hij later in lezingen.
Aan zijn cursusleider vraagt hij wanneer de ambtenaren zijn begonnen met het schrijven van de spoedwet. ‘De professor was eerlijk en zei: het eerste kwartaal van 2019.’ Toen het coronavirus nog helemaal niet bestond. ‘I smell a rat, zeggen ze in Amerika. Toen ben ik ontwaakt.’
Volgens een woordvoerder zijn ambtenaren van het ministerie van Volksgezondheid in het voorjaar van 2020 begonnen met het schrijven van de spoedwet.
In oktober 2020 wordt hij gebeld door huisarts Elke de Klerk, die dan al maanden ageert tegen het coronabeleid en onder meer beweert dat je door een vaccinatie ‘eigendom van Microsoft’ wordt. Met haar stichting Artsen voor Waarheid wil ze de regering aanklagen wegens het coronabeleid, dat volgens haar een bedreiging vormt voor de volksgezondheid.
De Klerk zegt dat ze geen advocaat kan vinden en vraagt of Van K. interesse heeft, zo vertelt hij in een lezing. Hij stemt toe. Dit is een nieuwe tak van het recht voor hem. Tot dan toe doet hij vooral ondernemingsrecht en treedt hij op als curator. Van K. stelt een 418 pagina’s tellende aangifte tegen Mark Rutte en andere ‘medeplegers’ op, het ‘Blauwe boek’, dat hij verkoopt voor 17,50 euro.
Hij bijt zich vast in zijn rol als advocaat van Artsen voor Waarheid en lijkt daarbij de grenzen van wat betamelijk is als advocaat uit het oog te verliezen. Zo verstoort hij in de zomer van 2021 een vaccinatievoorlichting bij het ROC Friese Poort. Hij dringt zonder toestemming de school binnen. Volgens een student maakt de advocaat hem uit voor NSB’er. Pas na tussenkomst van de politie verlaat Van K. het gebouw.
Diezelfde middag valt hij GGD-medewerkers lastig bij een priklocatie. Hij vraagt de namen van de medewerkers om een strafzaak tegen ze te beginnen, omdat ze een ‘misdrijf tegen de menselijkheid’ plegen. Een sympathisant filmt dit, ondanks verzoeken om op te houden. De incidenten zijn landelijk nieuws en leveren Van K. een schorsing op bij de tuchtrechter.
Hij handelde als advocaat niet integer door de medewerkers te ‘overrompelen’ en zich ‘op provocerende en intimiderende wijze te gedragen’, is het oordeel. De tuchtrechter rekent hem bovendien aan dat Van K. zich volledig ‘achter de denkbeelden van zijn cliënt’ schaart. Zodoende heeft hij ‘onvoldoende de vereiste onafhankelijkheid tegenover zijn cliënt bewaard’.
Van K. trekt zich terug als advocaat van Artsen voor Waarheid. Maar hij geeft de strijd niet op.
In die eerste coronajaren gebeurt er nog iets wat van grote invloed is op Van K.: hij vindt God. Tijdens een dienst van pinksterpredikant Jaap Dieleman stappen Van K. en zijn vrouw naar voren. ‘Ze besloten hun leven aan de Heer te geven’, zegt voorganger Ferry Wieland aan de telefoon. Later doopt hij Van K. bij Christian Fellowship Drachten, een evangelische gemeente van tachtig leden.
In tijden van lockdowns en coronabeperkingen blijft de Fellowship als een van de weinige kerken open voor diensten op zondag. Van K. vindt er gelijkgestemden over onderwerpen als vaccinaties en Bill Gates. Wieland: ‘Soort zoekt soort, hè. De meesten van ons hebben de coronaprikken niet genomen.’
Tijdens de pandemie is zijn kerk tegen het beleid van de overheid, zegt Wieland. ‘Wij hebben gebeden dat de ogen van de ministers geopend zouden worden. Bij ons gaat het geloof in Jezus boven alles. Maar wij zouden ons nooit met geweld verzetten. Daarom verbaast het me zo dat Arno een soeverein wordt genoemd die geweld wil gebruiken tegen het gezag.’
Van K. is een strijdvaardige man, zegt Wieland. ‘Strijdvaardig voor Jezus, strijdvaardig voor de vaccinatieslachtoffers. Maar hij zou nooit geweld gebruiken.’
In 2023 vindt Van K. een nieuwe manier om zijn strijd voort te zetten. Er verschijnen mysterieuze witte spandoeken op meerdere plekken langs wegen in Noord-Nederland. Op elk doek staat een andere naam: Mark Rutte, Bill Gates, Marion Koopmans, Jaap van Dissel. Telkens staat erbij: ‘In Friesland gedagvaard.’
De doeken zijn afkomstig van Recht Oprecht, een stichting die een civiele zaak aanspant tegen de staat en vijftien personen die zij verantwoordelijk houden voor de coronavaccinaties. Dit doet de stichting namens zeven eisers die zeggen ernstige vaccinatieschade te hebben geleden, een van hen is overleden. Van K. treedt op als advocaat in de procedure. Zijn vrouw, die niet wil meewerken aan dit artikel, is bestuurslid van de stichting.
De zeven eisers blijken allen medisch onderzocht door Alexander van Walraven uit Baarn, die volgens zijn website bedrijfsarts en lifecoach is. Van Walraven schaart zich al langer achter de denkbeelden van Van K., zegt hij tegen Het Dagblad van het Noorden. Van K. heeft de eisers bij hem gebracht voor ‘medisch advies’, omdat zij niet de gewenste verklaring van hun huisarts kregen.
Op verzoek van de Volkskrant hebben twee onafhankelijke juristen naar de dagvaarding gekeken. Beiden concluderen dat de zaak weinig kansrijk is. ‘Ik kan mij niet voorstellen dat de rechtbank de vordering zal toewijzen’, zegt Laura-Jean van de Ven van Beer advocaten. Zij voert als letselschadeadvocaat zelf een zaak tegen de staat en producent Janssen over vaccinschade.
‘In de dagvaarding worden grote woorden gebruikt, zoals opzettelijke misleiding’, zegt zij. ‘Dat lijkt mij erg lastig te bewijzen. De staat heeft veel ruimte om beleid te maken. Zeker in een crisissituatie waarbij er beperkte kennis is. Zelfs als er nu andere inzichten zouden zijn over vaccinaties, wat overigens de vraag is, is het moeilijk om te bewijzen dat er destijds sprake was van kwade opzet.’
‘Ik zie niet in hoe je in deze zaak kunt vaststellen dat hier onrechtmatig is gehandeld’, zegt Elbert de Jong, hoogleraar privaatrecht met een expertise in aansprakelijkheidsrecht.
Uiteindelijk treedt Van K. niet op als advocaat in de civiele zaak; hij wordt begin juni opgepakt, een paar weken voor de eerste zitting. Die timing is voor veel van zijn medestanders hét bewijs dat de zaak wordt gedwarsboomd. Toch gaat de zaak onder leiding van advocaat Stassen, die geen vragen van de Volkskrant wil beantwoorden, gewoon door.
In afwachting van de strafzaak wordt Van K. weer geschorst. Maar dat is niet de reden dat hij van het tableau wordt geschrapt. Want in juni wordt er nóg een klacht over Van K. bij de tuchtrechter behandeld.
De klacht komt van een cliënt die zegt dat Van K. ernstig is tekortgeschoten in zijn verdediging. Het gaat om een scheepselektricien die in een arbeidsconflict kwam met zijn werkgever omdat hij zich niet tegen corona wilde vaccineren.
De tuchtrechter oordeelt dat alle bezwaren gegrond zijn. Van K. had geen arbeidsrechtelijke deskundigheid, miste een vervaltermijn, stuurde vertrouwelijke informatie van zijn cliënt door naar de tegenpartij en wilde zich op het laatste moment terugtrekken uit de zaak. Van K. wordt geschrapt van het tableau, een beslissing waartegen hij in beroep gaat.
‘Hij deed maar wat’, zegt Van de Wiel. ‘Iedereen maakt weleens een fout, maar dit was een enorme opeenstapeling.’
Geconfronteerd met deze feiten willen zijn aanhangers in Vught niets weten van fouten van hun held Arno. Ze wijten de schrapping aan een aanval van het systeem. ‘Ze werken allemaal samen om de waarheid te onderdrukken’, zegt een vrouw. ‘De rechters, het OM, de politiek.’ Ook achten ze het ondenkbaar dat er belastende feiten naar boven komen in de strafzaak tegen Van K. ‘Een crimineel netwerk?’, zegt Grada Boschker. ‘Daar had hij helemaal geen tijd voor.’
‘Arno is geen soeverein en geen terrorist’, zegt zijn advocaat, die niet bij naam wil worden genoemd. ‘Hij was de verkeerde man op de verkeerde plek. Hij werd als advocaat uitgenodigd voor een brainstormsessie van boeren en truckers. Daar ging het onder meer over demonstreren tijdens de Navo-top, maar Arno raadde dat af.’
In de auto na die bijeenkomst werden Van K. en twee andere verdachten in deze zaak afgeluisterd. ‘Arno citeerde daar een film over de IRA, In the Land of Saints and Sinners, waarin het gaat over autobommen’, zegt zijn advocaat. ‘Het lastige voor Arno in deze zaak is dat hij als advocaat verschoningsrecht heeft. Hij mag niet praten over het contact met zijn cliënten.’
Dat justitie na dit tapgesprek een onderzoek wilde instellen, begrijpt de advocaat van Van K. ‘Maar Arno heeft nadien nooit meer contact gehad met deze mannen. Wij gaan ervan uit dat hij volledig wordt vrijgesproken.’
Met medewerking van Maartje Geels.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant