Thriller In ‘Relay’ sluit Ash deals tussen bedrijven en werknemers die overheidsgeheimen hebben gestolen. Een thriller over bedrijfsspionage en kapitalisme die helaas uit de hand loopt.
Niemand kan zo goed intens acteren zonder te spreken als Riz Ahmed.Beeld Heidi Hartwig
Liep de plot maar niet zo uit de hand… dan was Relay misschien de perfecte paranoiathriller van de eenentwintigste eeuw geweest. Het draait om een moderne held, Ash – fixer voor wannabe klokkenluiders met spijt. Wil je tóch niet naar The New York Times of tóch die gestolen overheidsdocumenten teruggeven (of -verkopen) aan je voormalig werkgever? Dan bel je Ash. Hij treedt op als tussenpersoon, sluit een deal, en houdt één kopietje achter de hand. Gaat alles goed? Dan heeft geen van de twee partijen Ash ooit gezien.
Relay. Regie: David Mackenzie. Met: Riz Ahmed, Lily James, Sam Worthington. Lengte: 113 minuten.
Relay is een procedurethriller. En de grootste lol zit ’m in de manier waarop Ash de bedrijven én hun contraspionnen te vlug af is. Hij maakt methodisch misbruik van onhandige wetgeving, bureaucratie en medische hulpmiddelen. Zo communiceert hij via een telefoondienst voor doven – dan is er altijd een tussenpersoon en hoeft niemand Ash’ stem te horen. Een kort kijkje in zijn kluis toont dat hij dit werk al lang doet: de kijker ziet meerdere documentenmappen, Ash heeft ook eens de overheid gechanteerd!
Maar dan komen er gevoelens bij. In de stijl van films als Das Leben der Anderen en The Conversation begint het voyeurisme Ash te kriebelen. Hij kijkt wel érg graag naar zijn panische nieuwe cliënt Sarah (Lily James), die farmaceutische geheimen gestolen heeft. Ash blijkt een eenzame alcoholist, met een appartement dat zelfs gescheiden vaders nog ‘wat ongezellig’ zouden vinden. Langzaam begint hij kleine uitzonderingen te maken en dat terwijl contra-spion Dawson hem steeds dichter op de hielen zit.
Lily James als Sarah. Beeld Heidi Hartwig
Was hoofdrolspeler Riz Ahmed maar in de tijd van de stomme film geboren. Niemand kan zo goed intens acteren zonder te spreken, zoals hij ook al bewees als dove drummer in The Sound of Metal. In Relay dirigeert hij zijn stressspieren als Leonard Bernstein. Totdat hij door New York sjeest met de uitpuilende ogen van een stripfiguur die een trein ziet naderen.
Regisseur David Mackenzie (Hell or High Water) geeft hem een bijna algoritmisch tempo, maar houdt alles conventioneel. Daarin zit ook de kracht van deze film: het is zowel spannend als bijna bureaucratisch werk. Standard operating procedure lijkt het. Dit is een wereld van bedrijven die regels buigen, mensen naaien, en levens verwoesten op zoek naar winst. Ash is simpelweg een radertje in dat systeem. Moraliteit en legaliteit zijn burgerhobby’s; géén besognes voor vechtende kolossen.
Maar helaas drijft Relay, naarmate de film vordert, steeds verder van die kern af. Hoe meer we over de (meeste) personages leren, hoe platter ze worden. Hun acties worden onbegrijpelijk – liefde en trauma praten niet álles goed. Het contraspionageteam heeft iets potsierlijks; met hun kapsels en attitude zouden ze niet misstaan als achtergronddanseressen van Janet Jackson. En uiteindelijk gaat de film ten onder aan conventionaliteit. Een steekpartij bij de opera. Een schietgevecht bij de spoorweg. Een totaal onnodige twist.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC