Kunstwerk In Theater aan het Spui in Den Haag is dinsdag de kunstinstallatie Nomadisch Monument voor de doden van Gaza geopend. Het kunstwerk telt 63.000 streepjes en wordt steeds geactualiseerd.
Bezoekers rouwen in het Nomadisch Monument voor Gaza in Theater aan het Spui in Den Haag. De installatie werd een plek van verdriet en solidariteit, dinsdag.
Stilte kan beklemmend zijn. Niemand van de toeschouwers zegt wat, als kunstenaar Ingrid Rollema met haar rode soldeerbout behoedzaam eenentwintig streepjes brandt in een metershoge pilaar van grijze vilt. En het was al stil, dinsdag in de entreehal van Theater aan het Spui (onderdel van het Nationale Theater) in Den Haag, want om Rollema heen staan nog zo’n twintig vilten pilaren. Vilt dempt het omgevingsgeluid.
In Den Haag opende dinsdag de kunstinstallatie ‘Nomadisch Monument voor Gaza’. Ingrid Rollema en enkele andere Haagse kunstenaars creëerden een reeks vilten pilaren, waarop ze per Palestijn die Israël tijdens de genocide in Gaza heeft gedood, een streepje hebben geturfd. Ze zetten ruim 63.000 lijntjes. Dagelijks moeten de kunstenaars er enkele tientallen toevoegen.
De pilaren staan in de vorm van de Gazastrook opgesteld, daaronder ligt een vloerkleed met de plattegrond van Den Haag en omgeving. De verhoudingen benadrukken hoe klein het Gaza van de aanhoudende bombardemten en de gedwongen verplaatsingen eigenlijk is.
Op de ene pilaar staan de streepjes sec onder en naast elkaar. Een pilaar verderop, slingeren ze heen en weer. Op weer een volgende, verzanden ze in een chaotische brij. Bezoeker Corine Meurs (73) uit Den Haag kijkt ernaar, ze huilt in stilte. „Als je ouder wordt, krijg je een nog dunnere huid voor dit onrecht”, zegt ze na een poosje. „Elk streepje is een leven, het is allemaal gebeurd. We leren niets van de geschiedenis.” Het kunstwerk bekijken, naar benefietavonden en Rode Lijn-demonstraties gaan: „Het zijn minuscule druppeltjes op een gloeiende plaat”, zegt Meurs. „Maar wat kun je anders? Je hoopt niet cynisch te worden.”
Kunstenaar Ingrid Rollema brandt lijnen in de vilten pilaren van het Nomadisch Monument voor Gaza in Theater aan het Spui in Den Haag. Elke lijn staat voor een verloren leven in Gaza. Foto Hedayatullah Amid / NRC
„Kunst is gematerialiseerde denkkracht”, zegt kunstenaar Ingrid Rollema, die met de stichting Hope Foundation al drie decennia Gazaanse kinderen met kunst en cultuur in contact brengt. „Als je kunst maakt, kom je tot een standpunt. Daarover kunnen toeschouwers in discussie.”
Gezeten aan een tafeltje achter de installatie, ziet Rollema hoe bezoekers pilaar per pilaar bekijken. „Ik realiseer me nu dat het kunstwerk ook een schuilplaats vormt voor desperate mensen die niet willen dat het moorden in hun naam gebeurt.” Rollema ziet een „enorme frustratie in de samenleving”, zegt ze. „Niemand wil dat onschuldige kinderen worden vermoord, maar tegelijk luisteren onze overheden niet.”
Volgende week verhuist het kunstwerk naar het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Rollema: „Via Nijmegen, Groningen, Leeuwarden, Amsterdam, Utrecht, Leuven en Parijs willen we eindigen in het museum van het Internationale Rode Kruis in Genève.” Dinsdag- en woensdagavond vinden in Theater aan het Spui nog benefietavonden plaats ten voordele van kunstprojecten in Gaza.
Een groep leerlingen van de Haagse basisschool De Hofvilla wandelt tussen de pilaren door. De kinderen praten zachtjes. Als wordt gevraagd wat de streepjes betekenen, oppert iemand dat dit het aantal mensen is dat „hierheen” komt. Een ander denkt dat „de dagen” worden geturfd.
De negenjarige Charlie weet dat het om oorlogsslachtoffers gaat. „Ik vind het bijzonder. Op het Jeugdjournaal zie ik dat daar bombardementen zijn. En dat mensen geen eten krijgen. Dat moeten ze niet doen.”
Detail van het Het Nomadisch Monument voor Gaza in Theater aan het Spui in Den Haag. Foto Hedayatullah Amid / NRC
Source: NRC