Voor het eerst in bijna een jaar is in het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel de maximale capaciteit van tweeduizend mensen overschreden. Het COA is de gemeente nu een dwangsom van 50 duizend euro verschuldigd.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
De afgelopen jaren was het enige aanmeldcentrum van het land meermaals overvol. Westerwolde stapte vorig jaar tot twee keer toe naar de rechter. De gemeente waar Ter Apel onder valt meende dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) zich niet hield aan de overeenkomst, waarin een maximale bezetting van tweeduizend personen is vastgelegd.
De rechtbank gaf Westerwolde gelijk, en legde een dwangsom op van 15 duizend euro voor elke dag dat er te veel mensen in het aanmeldcentrum verbleven. Toen na honderd dagen in overtreding de maximale dwangsom van 1,5 miljoen euro bereikt was, stapte de gemeente opnieuw naar de rechter om te vragen om een hogere dwangsom.
Nadat de gemeente weer in het gelijk was gesteld en de rechtbank een dwangsom van 50 duizend euro per dag had vastgesteld, bleef de bezetting van het aanmeldcentrum tien maanden binnen de perken. Tot de nacht van maandag op dinsdag, toen er 2.034 personen verbleven, meldt het COA.
De opvanginstantie spreekt van een ‘onwenselijke situatie voor bewoners, medewerkers en omwonenden’. Overbezetting staat volgens het COA een menswaardige en veilige opvang in de weg.
Opmerkelijk is dat dinsdag bleek dat het aantal asielzoekers dat naar Europa kwam in de eerste helft van 2025 juist flink is afgenomen, met bijna een kwart ten opzichte van vorig jaar. Naar Nederland kwamen de afgelopen periode steeds zo’n 900 nieuwe asielzoekers per week. Dat is vergelijkbaar met dezelfde periode vorig jaar.
‘Maar door de sluiting van enkele tijdelijke locaties is er onvoldoende ruimte om de mensen die zich in Ter Apel aanmelden op een andere opvanglocatie te plaatsen’, verklaart het COA de overbezetting in Ter Apel. Daarnaast gaan er volgens de instantie onvoldoende statushouders naar gemeenten en is er een seizoenspiek in de aanmeldingen.
De opvangorganisatie roept regelmatig op nieuwe opvanglocaties te openen, bijvoorbeeld in juli nog. Maar zonder al te veel succes. Het (inmiddels demissionaire) kabinet zette weinig druk achter handhaving van de Spreidingswet, die het bovendien alweer wilde afschaffen. En plannen voor nieuwer azc’s gingen na protesten in meerdere gemeenten van tafel of de ijskast in. Gemeenten wezen daarbij op de inmenging van landelijke politici zoals Geert Wilders, en het gebrek aan steun vanuit Den Haag.
De druk op de asielketen is al langere tijd hoog en de knelpunten zijn duidelijk, meent het COA. ‘We roepen gemeenten op om openstelling van sluitende locaties te verlengen en statushouders versneld uit te laten stromen naar reguliere huisvesting, dat geeft ons voorlopig weer ruimte’, zegt bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker. Op termijn is er meer lucht: vanaf half oktober wordt het aantal nieuwe asielzoekers doorgaans lager en vanaf eind oktober gaan er grotere noodopvanglocaties open.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant