Een groepje Kamerleden gaat onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat enkele politici en topambtenaren hebben samengespannen om oud-Kamervoorzitter Khadija Arib zodanig te beschadigen dat zij de politiek verliet. Daarmee opent de Kamer een uniek onderzoek naar zichzelf.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De voltallige Tweede Kamer steunde dinsdag het voorstel van het BBB-Kamerlid Marieke Wijnen-Nass om een formele onderzoekscommissie op te tuigen die de onderste steen boven moet krijgen in de affaire-Arib. Aanvankelijk wilde de PVV dat er direct een strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van oud D66-Kamervoorzitter Vera Bergkamp zou worden opgestart wegens het mogelijk lekken van schadelijke informatie over Arib in september 2023. De Kamer zet naar eigen zeggen nu eerst een ‘tussenstap’.
De nog op te richten onderzoekscommissie krijgt drie opdrachten. Zij moet als eerste uitvinden welke ‘feiten en omstandigheden’ hebben geleid tot de politieke rel die nu al drie jaar duurt. De commissie beperkt zich niet alleen tot de mogelijke rol van Bergkamp bij de val van Arib, maar kijkt ook naar de mogelijke betrokkenheid van andere politici.
De tweede opdracht – en de belangrijkste – is om te adviseren of de Kamer daadwerkelijk aangifte moet gaan doen tegen één politicus of meerdere politici vanwege het schenden van het ambtsgeheim door vertrouwelijke informatie over Arib te lekken. Zo’n vergrijp is strafbaar en kan leiden tot een gevangenisstraf van maximaal een jaar of een geldboete.
De derde en laatste opdracht van de commissie is om ‘lessen te trekken voor de toekomst’. Het gaat dan met name over de vraag hoe topambtenaren en politici voortaan beter tegen elkaar kunnen worden beschermd.
Oud-Kamervoorzitter Arib verdween eind 2023 van het politieke toneel nadat er vanuit het Kamergebouw naar NRC was gelekt dat zij anoniem werd beticht van grensoverschrijdend gedrag. Het Kamerbestuur besloot destijds onder leiding van Kamervoorzitter Bergkamp tot een formeel onderzoek naar Aribs gedrag, mede omdat enkele topambtenaren geëmotioneerd hadden beweerd dat zij de anonieme klachten over Arib herkenden.
Inmiddels voelt een Kamermeerderheid zich ‘belazerd’ door de voormalige ambtelijke top. Na onderzoek bleef namelijk weinig over van de klachten over Arib. Bovendien ontdekte de rijksrecherche dat enkele topambtenaren in het geheim met elkaar hadden gesproken over het lekken van schadelijke informatie over Arib zodat zij de 'communicatieslag van haar konden winnen’.
Arib (PvdA) heeft altijd beweerd dat zij voor de bus is gegooid door de ambtelijke top, die boos op haar zou zijn geweest dat zij een reorganisatie had doorgevoerd. Ook sprak zij van ‘dolksteek in haar rug’ door enkele politieke rivalen. De beschuldigende vinger ging dan vooral naar toenmalig D66-Kamervoorzitter Bergkamp die de vergadering had voorgezeten waar werd besloten om Aribs gedrag te laten onderzoeken.
De rol van de ambtelijke top is inmiddels onderzocht door de rijksrecherche. Na langdurig onderzoek sprak de rechtbank Den Haag de voormalige woordvoerder van Bergkamp afgelopen juni vrij van het lekken van informatie over Arib, omdat volgens de rechtbank niet uitgesloten kon worden dat een politicus het lek was. De rechter benadrukte dat de rol van politici echter niet door justitie onderzocht mocht worden, tenzij de Tweede Kamer hier expliciet opdracht toe zou geven.
Dat punt is nu bereikt. De Kamer gaat onderzoeken of er aangifte gedaan kan worden tegen een politicus voor het lekken over Arib. Daartoe moet eerst onderzocht worden wie precies contact had met wie, en wie in het bezit was van de schadelijke informatie. De onderzoekscommissie gaat zo snel mogelijk starten, maar de affaire-Arib zal door dit besluit zeker tot ver na de verkiezingen dooretteren.
Vooral bij voormalig Kamervoorzitter Bergkamp zal de zaak opnieuw zenuwen veroorzaken. Zo kwam de rijksrecherche er tijdens het strafrechtelijk onderzoek naar haar woordvoerder achter dat Bergkamp onder meer expres mails aan haar had gewist waarin de schadelijke informatie over Arib stond. Over de rol van Bergkamp leven sindsdien veel vragen in de Kamer.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant