Gaza-flotilla Volgens de opvarenden van een schip dat hulpgoederen naar Gaza wil brengen is het schip aangevallen door een drone. Tunesische autoriteiten zeggen geen drone te hebben gezien.
Het schip ‘Family’ (rechts), onderdeel van de Global Sumud Flotilla, ligt voor anker bij de Tunesische kustplaats Sidi Bou Said, 9 september.
Een van de schepen met activisten die onderweg zijn om hulp te leveren aan Gaza, is volgens de opvarenden in de nacht van maandag op dinsdag aangevallen door een drone. De zes bemanningsleden en passagiers die aanwezig waren op het schip, genaamd ‘Family’, bleven ongedeerd. Onder meer klimaatactivist Greta Thunberg zou met het schip meevaren om hulpgoederen af te leveren in Gaza. Het is onduidelijk of zij op het schip aanwezig was tijdens de explosie.
Het schip ligt voor anker in de Middellandse Zee, voor de Tunesische kust nabij de hoofdstad Tunis. De Tunesische autoriteiten ontkennen elke betrokkenheid bij een eventuele drone-aanval.
De organisatie achter de actie, Global Sumud [Volharding] Flotilla Mission, plaatste een video online waarop te zien is hoe het schip wordt geraakt door een projectiel. Op andere gedeelde videobeelden is een zoemend geluid te horen, waarna een explosie volgt. Een Portugees bemanningslid verklaarde dinsdag tijdens een persconferentie een drone te hebben gezien vanaf het dek.
Een lid van de Nederlandse delegatie van de Global Sumud Flotilla, de 27-jarige Amerikaan Idris Christopher uit Amsterdam, heeft geholpen met het blussen van de brand die ontstond na de explosie. Christopher was op de uitkijk op een ander schip „een paar honderd meter verderop” van de Family toen hij zag hoe „een vuurbal” op de Family insloeg, vertelt hij tijdens een telefoongesprek met NRC. Een stapel zwemvesten op het dek vatte vlam, maar toen Christopher een paar minuten na de explosies bij de boot arriveerde was het vuur al bijna geblust, zegt hij.
De Family is eind augustus samen met een twintigtal andere schepen vertrokken uit Barcelona en zou vanaf woensdag naar Gaza varen als protest tegen de Israëlische blokkade van voedsel en hulpgoederen. Na bijna twee jaar oorlog in Gaza en het structureel blokkeren van de toegang voor hulporganisaties, woedt er in delen van de kuststrook een hongersnood, aldus de voedseltoezichthouder van de Verenigde Naties. Zeventien Nederlanders varen mee met de Global Sumud Flotilla, op verschillende schepen, aldus een woordvoerder van de organisatie.
Ja – afgelopen mei werd een schip met zestien activisten aan boord onderweg naar Gaza naar verluidt door drones aangevallen voor de kust van Malta. De brand op het schip moest worden geblust door een toegesnelde sleepboot, waarna de reis werd afgebroken. Greta Thunberg zou ook met dit schip meevaren, maar was toen nog niet aan boord gekomen.
Een maand later lukte het zeilschip De Madleen – ditmaal wel met Thunberg – dichterbij Gaza te komen. Het schip werd op nog geen tweehonderd kilometer van de kust overmeesterd door het Israëlische leger, waarna de opvarenden in Israël gevangen werden gehouden. Na een aantal dagen werden alle opvarenden het land uitgezet. Hetzelfde gebeurde in juli met nog een schip: de Handala.
De Braziliaanse activist Thiago Avila spreekt met de pers, 9 september. Volgens de opvarenden van Family werd het schip in Tunesische wateren aangevallen met een drone. Volgens de Tunesische autoriteiten ontstond de brand op het schip na een explosie aan boord. Foto Mohamed Messara/EPA
Boven alle zeereizen naar Gaza hangt de herinnering aan de Mavi Marmara, het schip dat in 2010 de inmiddels bijna twee decennia oude Israëlische zeeblokkade van Gaza probeerde te doorbreken. Deze zeiltocht eindigde met bloedvergieten toen het Israëlisch leger het enterde. Daarbij kwamen negen activisten om het leven en raakten enkele Israëlische militairen gewond. Jaren later stierf een tiende activist aan zijn verwondingen.
Tot nu toe ontkent Tunesië elke betrokkenheid, de autoriteiten doen onderzoek naar de explosie. Een eerste inspectie wijst op een explosie aan boord als oorzaak van de brand, aldus de autoriteiten.
Als het schip daadwerkelijk is aangevallen door een drone, zoals Global Sumud Flotilla Mission beweert, zou het een „aanval op Tunesië en de Tunesische soevereiniteit zijn”, zei Francesca Albanese, speciaal rapporteur van de Verenigde Naties voor de bezette Palestijnse gebieden, tegen persbureau Reuters. „We weten niet wie de aanval heeft uitgevoerd, maar het zou ons niet verbazen als het Israël is.”
Albanese is kort na de explosie op het schip naar de haven gegaan waar de boot voor de kust ligt. In een video die Global Sumud Flotilla Mission op Instagram plaatste, zegt ze „zes minuten verderop” te wonen.
De organisatie houdt rekening met meer incidenten en mogelijke aanvallen. Het incident was „een generale repetitie”, zegt woordvoerder en coördinator Sarah Elbadr-Boers. „We zijn nu goed voorbereid voor als er weer zoiets gebeurt.” Zo zal er bij een volgend noodgeval bijvoorbeeld minder worden overlegd in de grote groepschat, maar meer tussen daarvoor aangewezen personen.
Als voorzorgsmaatregel hebben de meevarende schepen verschillende nationaliteiten aan boord. De organisatie denkt meer diplomatieke ondersteuning van Nederlandse en Europese autoriteiten te zullen krijgen, in vergelijking met die van andere landen.
De organisatie bekijkt nog of de Family de reis met de rest van de vloot kan voortzetten. In totaal zullen de komende dagen zo’n veertig tot vijftig schepen vanuit Tunesië uitvaren, waarna er naar verwachting nog rond de dertig andere schepen vanuit Italië en Griekenland zich bij de vloot zullen aansluiten, zegt Elbadr-Boers namens de organisatie. Ze hoopt dat de schepen over ruim twee weken aankomen in Gaza.
De extreem-rechtse Israëlische minister Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) dreigde eerder deze maand om de opvarenden van de vloot aan te merken als terroristen en ze te arresteren. De reis van de vloot kan live worden gevolgd via een tracker op de website van de organisatie.
Source: NRC