Een Palestijnse man draagt een kind dat gewond is geraakt na een Israëlische luchtaanval op Gaza-stad op 7 september 2025.
Jud is overleden. Een meisje van slechts vijftien maanden oud. De dreumes had acute lymfatische leukemie. Behandeling was mogelijk, de artsen stonden klaar. Maar Jud was niet welkom. Tot nu toe heeft Artsen zonder Grenzen (AzG) geen enkele patiënt naar Nederland mogen evacueren. Geen kind met levensbedreigende verwondingen. Geen kind met nierfalen. Geen kind met leukemie. En bovenal: geen kind uit Gaza.
Karel Hendriks is directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland.
Op dit moment staan 15.600 Palestijnen op de wachtlijst van de WHO voor een medische evacuatie. Onze artsen ter plaatse schatten in dat er nog drie tot vier keer zoveel mensen zijn die eigenlijk op die lijst thuishoren, maar buiten de boot vallen omdat het nogal complex is om op de lijst te komen. Kinderen zoals Jud, die niet meer behandeld kunnen worden in het kapotgeschoten zorgsysteem van Gaza.
Terwijl Nederland de opties aan het onderzoeken is, hebben tientallen andere landen al Palestijnen uit Gaza geëvacueerd voor specialistische zorg. Het is lang niet genoeg. Elke dag verliezen we patiënten. Gisteren vertelde mijn collega dat er weer twee kinderen zijn overleden, omdat er voor hen geen evacuatievlucht beschikbaar was. Zelfs als er nú een staakt-het-vuren komt, hebben zoveel patiënten zorg nodig dat we twee jaar non-stop zouden moeten opereren. Maar er is geen wapenstilstand, dus het aantal zieken en gewonden blijft razendsnel oplopen.
Waar AzG van Israël eerst slechts een handjevol patiënten mocht evacueren, worden nu veel meer aanvragen goedgekeurd. Hoewel we voorzichtig moeten zijn dat we niet worden ingezet om de Gazastrook te ontvolken, zien we als medici nu een kans om mensen levensreddende zorg te bieden. Maar nu meer patiënten Gaza mogen in- en uitreizen, loopt AzG Nederland alsnog tegen een hoge muur op. Zonder beschikbare Nederlandse ziekenhuisbedden, kunnen we geen mensen evacueren.
Ons kabinet vertrouwt op ‘opvang in de regio’. En dat gebeurt ook. Sinds 7 oktober 2023 zijn volgens de WHO ruim 7.600 patiënten uit Gaza geëvacueerd, onder wie meer dan 5.300 kinderen. Van hen zijn zo’n vierduizend door Egypte opgevangen. Ook de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Turkije, Jordanië vangen elk honderden evacués op. De EU heeft 288 patiënten uit Gaza opgenomen. Kortom: 97 procent van de zieken en gewonden uit Gaza wordt dus al lang behandeld in omliggende landen.
Maar de ziekenhuizen in de regio zijn nu compleet overbelast. Zeker acht op de tien patiënten die naar Egypte zijn geëvacueerd, liggen daar nog steeds onbehandeld. Andere Europese landen, zoals Italië (196 evacués), Spanje (45) en Roemenië (42) nemen voorzichtig het voortouw. Nederland is inmiddels zelfs ingehaald door Luxemburg en Malta – voor zover je van inhalen kunt spreken, wanneer het aantal evacuaties op nul blijft steken.
Want Nederland wil nog steeds geen evacuatievluchten uitvoeren. Eind augustus stemde de Tweede Kamer nog over medische evacuaties. De motie van Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) en Jimmy Dijk (SP) om ernstig zieke en gewonde kinderen uit Gaza naar Nederland te halen, is toen nét niet aangenomen. 73 Kamerleden stemden voor, drie te weinig voor een meerderheid. Is het omdat het Palestijnen betreft? Want Nederland evacueerde wél 251 patiënten uit Oekraïne. Het is kennelijk een politieke keuze: wel Oekraïners, geen Palestijnen uit Gaza.
Levensreddende zorg zou geen politiek vraagstuk moeten zijn. Kijk naar Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Landen die een totaal andere koers varen en tóch Palestijnen evacueren uit Gaza. Het maakt namelijk niet uit hoe je kijkt naar immigratie. Het maakt niet uit welke partij je steunt in het conflict. Het enige dat uitmaakt, is dat je een mens in nood de helpende hand toereikt.
Veel mensen in Nederland vragen zich af wat wij kunnen doen aan de ellende in Gaza. Als onze regering het niet kan opbrengen stevige maatregelen door te voeren, moeten we de lat dan wat lager leggen? Begin met de evacuatie van een paar honderd kinderen. Nederlandse ziekenhuizen zoals het Amsterdam UMC staan paraat. Artsen zonder Grenzen kan nu de evacuatie in gang zetten. Dus Den Haag: geef in vredesnaam groen licht.
Source: NRC