Tweede Kamerverkiezingen Ze moet voor een nieuw imago zorgen, maar FVD-lijsttrekker Lidewij de Vos werkte nauw samen met omstreden partijgenoten. Sterker, de mensen die verregaande uitspraken deden, werden mede door haar op een hogere plek dan ooit gezet.
Lijsttrekker Lidewij de Vos tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst van Forum voor Democratie voor de Tweede Kamerverkiezingen.
De nieuwe lijsttrekker van Forum voor Democratie (FVD), Lidewij de Vos, heeft binnen jongerenbeweging JFVD van de partij nauw samengewerkt met mensen die zich schuldig maakten aan racistische, antisemitische en terreur verheerlijkende uitlatingen. Een aantal is door de partijtop, onder wie De Vos zelf, aanzienlijk hoger op de nieuwe kandidatenlijst geplaatst dan bij de vorige verkiezingen. Een nieuwkomer op de lijst blijkt zich ook antisemitisch te hebben uitgelaten. Dat blijkt uit een vergelijking van de nieuwe kandidatenlijst met de namen in een appgroep van de JFVD, waarvan in 2020 omstreden appjes uitlekten via de media.
Lijsttrekker De Vos moet de partij volgens haar voorganger en nummer twee op de lijst Thierry Baudet een nieuw imago bezorgen. In een reactie op de bevindingen van NRC laat een FVD-woordvoerder via e-mail weten dat De Vos „vanzelfsprekend betrokken” was bij de samenstelling van de kandidatenlijst.
De appjes uit de groep ‘Borrelvd’ werden verzameld in een intern document van JFVD. NRC heeft dat document, waaruit blijkt dat Borrelvd in 2017 werd aangemaakt door toenmalig JFVD-bestuurder Robin de Keijzer. Er zaten tientallen leden in van JFVD en FVD.
Voorzitter van JFVD was destijds Freek Jansen, de huidige nummer vier op de kandidatenlijst. „Wij houden ons niet bezig met wat mensen in hun privétijd wel of niet gezegd hebben”, aldus de FVD-woordvoerder via e-mail, die stelt dat de partij niet de groep beheerde. „Wij hebben kandidaten op onze lijst beoordeeld op hun intelligentie, drive en toewijding aan ons verkiezingsprogramma”, voegt hij toe.
Na het uitlekken van de appjes royeerde het bestuur diverse JFVD’ers. Anderen die zich schuldig hadden gemaakt aan extremistische uitlatingen, mochten blijven en klommen op in de partij.
Iem al Biyati loopt (in 2018) naar het podium waar de regionale bestuurders van de JFVD staan, tijdens een congres van de jongeren in Zandvoort. Foto Olaf Kraak
Een van de JFVD’ers die in opspraak raakte, is Iem Al Biyati. Na maart 2019 deelde ze in de appgroep een link naar een liedje dat terrorist Brenton Tarrant afspeelde terwijl hij aanslagen pleegde op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland in 2019. Tarrant doodde 51 mensen.
Nadat een andere JFVD’er had geschreven het fijn te vinden dat homo’s in een boek in elkaar werden „getrapt”, schreef Al Biyati: „Je geeft homo’s je vinger, maar ze nemen gelijk je hele poot.” Ook antwoordde ze „dit is het meest wenselijke” toen iemand schreef in Nederland „95 procent blank en 0 procent moslims” te willen.
Al Biyati zei na het uitlekken dat het allemaal lollig was bedoeld. Het delen van de muziek die Tarrant draaide, noemde ze tegen Het Parool een „edgy grap”. Ze stond niet op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021, maar werd in september van dat jaar wel benoemd tot JFVD-voorzitter. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2023 verscheen Al Biyati voor het eerst op de lijst, op plek twaalf. Nu staat ze op plaats elf. Forum zegt op twaalf zetels te mikken.
De extreem-rechtse terroristen Anders Breivik uit Noorwegen en de Australiër Brenton Tarrant werden in de app-groep door ‘landelijk hubcoördinator’ Timon Busscher „het goddelijke duo” genoemd.
Met zowel Al Biyati als Busscher, die niet op de kandidatenlijst staat, werkte Lidewij de Vos nauw samen binnen JFVD. De nieuwe FVD-lijsttrekker was binnen de jongerenbeweging ‘hubcoördinator’ van de provincies Utrecht en Zuid-Holland. Ook ging ze met Al Biyati en Busscher op zomerkamp, zoals in 2019, toen Al Biyati en Busscher een kamp leidden in de Ardennen.
Thierry Baudet en lijsttrekker Lidewij de Vos tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst van Forum voor Democractie. Foto Jeroen Jumelet / ANP
De Vos heeft een lange loopbaan binnen de partij. Ze staat al op een bordesfoto van de FVD-zomeracademie in 2017, toen Forum met twee zetels in de Tweede Kamer was vertegenwoordigd. Sindsdien draait ze mee, eerst als vrijwilliger, daarna bij JFVD en vanaf augustus 2021 als beleidsmedewerker van de Tweede Kamerfractie. Begin dit jaar verving ze Baudet enige maanden als Kamerlid, nadat zijn tweede kind was geboren.
In Borrelvd liet ook de nummer negentien op de nieuwe kandidatenlijst Tommy Panis – in 2023 stond hij op plaats 37 – zich niet onbetuigd. Toen iemand vroeg wat JFVD’ers belangrijker vonden, „godsdienstvrijheid of dat moslims weggaan?”, antwoordde Panis: „witte etnostaat”. Ook Panis verdedigde zich tegenover NH Nieuws door te zeggen dat het „geintjes” betroffen.
In de appgroep werd regelmatig serieus gediscussieerd over de kracht van het nationaal-socialisme en de voordelen van een autoritaire staat. Ook ging het vaak over de vermeende almacht van joden, die verantwoordelijk zouden zijn voor allerlei misstanden.
Na opmerkingen over joden die macht bij banken zouden vergaren en vanuit „de top” een „anti-blanke agenda” zouden doorvoeren, merkte Moriah Hartman op: „Geld is macht.” In 2023 stond Hartman op plek 36 van de kandidatenlijst, nu op 25. Het dagboek van Anne Frank noemde Hartman „overrated” en ze schreef over de Holocaust dat je daar „na jaren steeds minder aan” denkt.
Toen werd voorgesteld politieke tegenstanders op te hangen, opperde Hartman dat te doen aan een „wilg”. Sinds februari 2022 is ze FVD-fractievoorzitter in Haarlem. Ze was destijds niet bereikbaar voor de pers om haar rol in het appschandaal toe te lichten. Lijsttrekker De Vos werkte nauw samen met Hartman in de commissie van beroep van JFVD.
Nummer 31 op de kandidatenlijst, Kay Burgemeester, schreef in Borrelvd dat Nederland zonder joden „geen multiculturele samenleving” zou hebben. In extreem-rechtse kringen leeft het idee dat joden samenlevingen met een oorspronkelijk witte bevolking willen ‘verzwakken’ door migratie uit andere werelddelen te bevorderen.
Burgemeester staat nu voor het eerst op de FVD-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Tegenover NRC wil hij niet reageren op de appjes die hij destijds stuurde.
Source: NRC