Memphis Depay (31) is ze allemaal voorbij, qua doelpunten voor het Nederlands elftal: van Cruijff tot Van Basten, van Kluivert tot Van Persie en Van Nistelrooij. Een grootse prestatie, met een belangrijke rol voor Ronald Koeman.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Zie Memphis Depay en Ronald Koeman, met enig gepsychologiseer, ook als een soort vader en zoon. De trainer, Koeman, die stad en land afreisde om de spits in al diens onnavolgbaarheid te volgen. De spits beantwoordde de lokroep. Ze hebben elkaar nodig.
De topscorer aller tijden van het Nederlands elftal, met 52 doelpunten in 104 interlands, rende op een zomerse avond in Kaunas naar zijn trainer voor een omhelzing, na de 0-1 tegen Litouwen, de bezegeling van het record.
Zijn verhaal is ook een parabel over modern Nederland, in al zijn geuren en kleuren, in al zijn gedaanten. De trainer Koeman, Nederlander oude stijl, uit een traditioneel gezin van voetballers. De spits, zoon van een Nederlandse moeder en een afwezige vader uit Ghana. Vandaar Memphis, op het shirt. Een kwetsbare jongen met een moeilijke jeugd, met het talent voor voetbal dat hem naar een rijke toekomst leidde.
Ze vonden elkaar, in al hun verschillen, in het verhaal van groeiend onderling vertrouwen, van een ijzersterke band tussen trainer en speler, in goede en mindere tijden.
Beiden zijn ook hevig bekritiseerd. Koeman om het voetbal van Oranje, of omdat hij Depay überhaupt opstelde. De spits om zijn soms matige spel of onnavolgbaarheid, ook omdat hij anders is dan spruitjes met een gehaktbal. Koeman onderkende de kwaliteit en de kwetsbaarheid van de voetbalzoon, prees hem of sprak hem vermanend toe. Zo leerden ze op hun eigen wijze van elkaar houden.
‘Ik rende naar de hele bank, maar de bank bleef zitten’, zei Depay met een lach. Gelukkig stond Koeman daar om hem te omhelzen. ‘Anders was hij misschien naar iemand anders gelopen’, zei de bondscoach droog, over de betekenis van het gebaar. Ze zeiden ook iets, maar de woorden hield hij voor zich. Collega-internationals namen hem zelfs even op de schouders, hetgeen ook iets zegt over Depays populariteit in de groep. Memphis is een gangmaker.
De speler begreep dat hij de trainer nodig had, en de trainer wist dat hij zuinig moest zijn op de spits omdat het geen tijdperk is van, pak hem beet, Patrick Kluivert en Ruud van Nistelrooij, die nota bene op dezelfde dag zijn geboren.
Depay is de soms exhibitionistische spits, met zijn leven van extravaganza. Parttime zanger ook, wereldreiziger, weldoener in Ghana, waar zijn wortels liggen, vanwege de zo gemiste vader. Veelzijdig en kleurrijk. Technisch vaardig, spelend met risico, soms kwetsbaar, soms puur slecht, dan weer geniaal, met zijn aparte keuzes binnen en buiten het veld.
Hij durfde naar Brazilië (Corinthians) te verhuizen toen zijn loopbaan in Europa vastliep, en bleef international omdat er geen betere is. Hij zal nog jaren topschutter blijven (bij de mannen). Cody Gakpo is van de huidige generatie de nummer twee op de lijst, met vijftien doelpunten, eentje meer dan Wout Weghorst.
Depay maakte een ronde langs de media. Het ging over inspiratie van Kluivert, Huntelaar en anderen. En zijn trainer, natuurlijk, in twee periodes Koeman. ‘Het is de balans tussen ons. Onder hem heb ik het meest gescoord. Hij gaf me altijd vertrouwen. Soms met weinig woorden, soms met meer woorden. Hij haalde me naar Barcelona. Toen ik was geopereerd aan de kruisband, kwam hij naar Rome om me op te zoeken. Dat blijft bij me, omdat het niet iets is dat iedere bondscoach per se doet. Dat soort dingen pusht mij voor iets extra’s.’
Nee, zijn spel was niet altijd goed en Koeman vond hem, voor hun relatie groeide, een rare snijboon. Koeman: ‘We kennen elkaar al heel lang. Dan heb je soms een band die wat sterker is dan met een andere speler. Dat ligt ook vaak aan de speler, hoe hij daar in staat. We maakten soms een geintje. Ik zag hem eens bij Jong Oranje en dacht: wat is dit voor een verschrikkelijke buitenspeler, die alleen maar loopt te zeuren tegen de scheidsrechter.’
Maar hij heeft zich ontwikkeld als mens en als speler, vindt Koeman. ‘Het is geweldig wat hij heeft gepresteerd. Het is dubbel en dwars verdiend. Hij is de beslissende man. In alles vond ik hem zoals ik hem wil zien. We kunnen veel tegen elkaar zeggen, we hebben een band. Binnen en buiten het veld. Die hebben we opgebouwd.
‘Ik ben in Brazilië geweest met Nigel de Jong (technisch directeur), omdat we niet op afstand konden beslissen om hem te blijven oproepen. We weten wat we aan elkaar hebben. Ik ben nog steeds in staat om hem te prikkelen, en hij beantwoordt die prikkels op de juiste manier.’
Als de vader en de zoon.
Depay, over de trainer: ‘Hij is superbelangrijk. Hij gaf me vertrouwen, ook al was er tegenstroming, zeker van jullie kant. Dan moet je een coach hebben die sterk in zijn schoenen staat, die niet met jullie meegaat. Hij kijkt hoe ik functioneer in het team. Statistieken liegen niet.’ Hij kijkt dan even in de rondte, in de catacomben van het stadion, om een reactie uit te lokken bij de pers, soms behorend tot die tegenstroming. ‘Toch?’
Kritiek is goed mogelijk. Niet op zijn moyenne, dat is met een halve goal per duel ongeveer hetzelfde als bij anderen in moderne tijden, al steekt het schril af tegen sommige sterren uit het buitenland. Ja, anderen waren beter. Maar ja, Johan Cruijff wilde niet eens mee naar het WK van 1978. Marco van Basten raakte vroeg geblesseerd. Patrick Kluivert en Ruud van Nistelrooij speelden als tijdgenoten lang niet altijd samen, Klaas-Jan Huntelaar leed op de bank omdat Robin van Persie meestal speelde. Maar daaraan kan Depay allemaal niets doen. Hij was er gewoon altijd, behalve toen hij zwaar geblesseerd was.
Hij heeft betrekkelijk weinig prijzen gewonnen en was nooit de beste van een grote club in het buitenland, maar ook dat doet niets af aan zijn lijst. Te weinig belangrijke doelpunten dan, zoals een treffer op een eindronde die tot in eeuwigheid voorbij blijft komen in de overzichten? Dat is waar.
Anderzijds: zonder doelpunten als die van zondag, technisch perfect uitgevoerd met de rechtervoet en met het hoofd, geraakt een ploeg niet eens op een toernooi. Ja, en zowel op het laatste WK als het EK was hij niet geheel fit. Zowel Louis van Gaal als Ronald Koeman speculeerde op een steeds grotere inbreng, in de latere fasen. Dat lukte niet, maar het feit dat ze het probeerden, zei genoeg over zijn belang.
Depay sprak relativerend in zijn dankwoord. Hij is nu eenmaal spits en dus staat hij er voor de doelpunten en assists (ook recordhouder). Het gepraat over het record kan vanaf nu voorbij zijn. ‘Anderen geven me ook verantwoordelijkheid, die ik heb opgepakt. Zij geven me vertrouwen. Of het nu bij strafschoppen is, met vrije trappen of corners. Ze proberen mij te zoeken. De eerste goal was duidelijk zo afgesproken. Dat Cody de bal terugtrekt. Dat geeft ons een goed gevoel.’
Hij ging zelfs op de schouders bij Gakpo en Dumfries. ‘Ik zei nog: doe even normaal. Laat me even staan.’ Hoe mooi ook, het record kan nooit het gevoel geven van zijn eerste doelpunt als international, tegen Australië op het WK van 2014. Toen lag de levensweg nog helemaal open.
‘Ik ben blij dat ik het record heb gebroken, en daar gaan veel dingen aan vooraf. Ik zal ze misschien nog eens op papier zetten.’ Hij heeft al een biografie, Heart of a lion. ‘Er zijn veel chapters bijgekomen, maar ik ben nu bezig met lekker voetballen in Brazilië en bij het Nederlands elftal.’
Fit blijven, ook tijdens een eindronde, dat is de ambitie. Over die ene beslissende treffer op een eindronde? Koeman: ‘Dat kan nog steeds. Zoals ik hem vanavond heb gezien, is hij de beste spits die we kunnen opstellen.’ Of hij nu rust heeft, luidt de vraag aan Depay. ‘Nee, want ik ben nog lang niet klaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant