Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zondag gedreigd met strengere sancties tegen Rusland vanwege de grote luchtaanval die het land uitvoerde op Oekraïne. Daarbij vuurde Rusland 810 drones en 13 raketten af, meldde de Oekraïense luchtmacht. Daarmee was het de grootste luchtaanval sinds de grote invasie van 2022. Er kwamen vier mensen om het leven, onder wie een moeder en haar baby. Ook raakte het belangrijkste regeringsgebouw in Kyiv beschadigd.
Tegen verslaggevers stelde Trump ‘niet blij te zijn met de situatie’. Hij vindt dat Rusland niet genoeg doet om de vrede te bewerkstelligen. Zo zou Poetin alleen met Zelensky willen praten in Moskou, volgens experts een voorstel waarvan overduidelijk is dat de Oekraïense president het nooit zal accepteren. Washington stelde al eerder bereid te zijn de economische druk op Rusland te verhogen, maar verwacht dat dat Europa ook meer doet, aldus de Amerikaanse minister van financiën Scott Bessent in een interview met NBC. Hij beweert dat de Russische economie ‘volledig in zou storten’ als EU-landen sancties en tarieven zouden verhogen op landen die Russische olie kopen. ‘We zijn verwikkeld in een race tussen hoe lang het Oekraïense leger het nog kan volhouden en hoe lang de Russische economie het nog kan volhouden.’
Volgens Trump zullen ‘bepaalde’ Europese leiders op maandag en dinsdag naar Washington afreizen om te praten over manieren om vrede te bereiken in Oekraïne. Ook stelde hij de komende dagen met Poetin te zullen spreken.
Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov waarschuwde dat geen enkele sanctie Rusland kan dwingen zijn standpunt te veranderen. Het land wil dat Oekraïne afstand doet van veiligheidsgaranties, NAVO-lidmaatschap en het eist behoud van door Rusland bezette gebieden.
David Wouters
De Verenigde Staten zijn bereid om, in samenwerking met Europese landen, de druk op Rusland op te voeren. Dat zegt de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent in een interview met NBC News. Volgens Bessent overwegen de Amerikanen om de sancties tegen Rusland uit te breiden en hoge importheffingen op te leggen aan landen die Russische olie kopen. Zo zou de Russische economie ‘volledig tot instorten worden gebracht’, zegt de Amerikaanse minister. ‘Dat zal president Poetin naar de onderhandelingstafel dwingen’, aldus Bessent.
Bessent zei niet wanneer de Amerikaanse regering met de maatregelen wil komen. Na zijn gesprek met de Russische president Poetin, drie weken geleden, stelde Donald Trump dat hij voorlopig geen nieuwe strafmaatregelen wil nemen tegen Rusland. Wel heeft Trump de afgelopen maanden meermaals gezinspeeld op de invoering van zogeheten secundaire sancties tegen landen die veel handel drijven met Rusland.
Vorige maand legden de Amerikanen importheffingen van 50 procent op aan India, volgens Washington een vergeldingsactie voor de Indiase import van Russische olie. Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne koopt India veel meer olie uit Rusland dan voorheen.
Daan de Vries
Meerdere steden in Oekraïne zijn in de nacht van zaterdag op zondag opnieuw zwaar bestookt door meer dan achthonderd Russische drones en kruisraketten. In Kyiv vielen zeker drie doden, onder wie een baby, en vloog het belangrijkste gebouw van de Oekraïense regering in brand.
Het dak en de bovenste verdiepingen liepen daarbij schade op, zei premier Joelia Svyrydenko. Het gebouw in de hoofdstad was nog niet eerder getroffen door Rusland. In Kyiv raakten achttien mensen gewond bij de Russische droneaanvallen, aldus burgemeester Vitali Klitsjko.
Ook Odesa, Charkiv, Dnipro, Zaporizja en Kryvy Rih, de geboorteplaats van president Zelensky, werden onder vuur genomen. Rusland zou daarbij dertien raketten en 805 drones hebben ingezet. Rusland heeft nog niet op de aanvallen gereageerd.
Redactie
Poolse en geallieerde vliegtuigen zijn in de nacht van zaterdag op zondag in actie gekomen om het Poolse luchtruim te beschermen na Russische luchtaanvallen op het westen van Oekraïne. Dat maakte het commando van de Poolse strijdkrachten bekend.
Ook luchtafweergeschut en radarsystemen werden in stelling gebracht.
Bij een Russisch bombardement in de regio Soemy in het noordoosten van Oekraïne zijn een dode en verschillende gewonden gevallen. Dat melden de lokale autoriteiten zaterdagavond.
'Na een vijandelijke aanval aan de rand van Putyvl is een persoon omgekomen en zijn er gewonden, onder wie een negenjarig kind', aldus de regionale militair gouverneur op Telegram.
Bij een Russische droneaanval op Zaporizja in het zuidoosten vielen zaterdagavond minstens vijftien gewonden, van wie vier mensen in het ziekenhuis zijn opgenomen, aldus Ivan Fedorov, hoofd van de militaire administratie van het gebied dat gedeeltelijk door Rusland wordt bezet. Hij deelde ook beelden van vernielde woongebouwen. (Belga)
Oekraïne produceert tegenwoordig bijna 60 procent van de wapens die het gebruikt zelf. Dat meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die op X benadrukte dat nog niet alle doelen zijn bereikt. Hij noemde daarbij in het bijzonder de productie van verschillende soorten luchtafweersystemen.
Oekraïne krijgt tijdens de oorlog met Rusland veel wapensteun van de westerse landen, uiteenlopend van gevechtsvliegtuigen tot tanks en munitie. Zelensky en andere topfunctionarissen hebben ook benadrukt dat het belangrijk is de binnenlandse wapenproductie op te voeren. Oekraïne zet onder meer in op de productie van drones.
Ook wordt samengewerkt met andere landen. "Voor het eerst in de geschiedenis is Oekraïne begonnen met de bouw van een gezamenlijke fabriek met Denemarken, op Deens grondgebied", schreef de president. 'Daar zullen onderdelen worden geproduceerd voor onze raketten en drones, wapens die nu al zeer effectief blijken te zijn.' (ANP)
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft in Slowakije gesproken met de premier van dat land, Robert Fico, die bekendstaat om zijn pro-Russische sympathieën. Fico heeft zich de laatste tijd fel uitgelaten over de Oekraïense aanvallen op een pijpleiding waarmee Rusland olie naar onder meer Slowakije exporteert.
‘Oekraïne reageert op Russische aanvallen op zijn energievoorzieningen en zal dat blijven doen’, zei Zelensky op een persconferentie na afloop van het onderhoud met Fico. Oekraïense luchtaanvallen op de Droezjba-pijpleiding hebben de leveringen van olie aan Slowakije en ook Hongarije, geleid door een eveneens pro-Russische premier Viktor Orbán, de afgelopen tijd meermaals onderbroken.
Zowel Slowakije als Hongarije zijn stug doorgegaan met het importeren van Russisch olie en gas sinds de grootschalige invasie van Oekraïne. Fico was deze week nog in China voor een militaire parade, waar de Russische president Vladimir Poetin ook bij aanwezig was. Militaire aanvallen op ‘legitieme’ doelwitten schaden volgens Fico de Slowaakse belangen, zo zei hij op de persconferentie.
Ondanks hun verschillen denkt Fico dat er mogelijkheden zijn om samen te werken met Oekraïne op het gebied van energie. Zelensky heeft gezegd dat Kyiv bereid is olie en gas aan Slowakije te leveren, als het maar niet van Rusland afkomstig is.
Thom Canters
Vanwege het grote aantal Russische militairen dat gewond is geraakt tijdens de oorlog in Oekraïne, mag Rusland zichzelf nu wereldwijd marktleider noemen op het gebied van de productie van protheses. Dat beweert althans de Russische onderminister Anna Tsiviljova van Defensie. Omdat betrouwbare data ontbreken, is deze claim niet onafhankelijk te verifiëren.
Rusland publiceert geen data over zijn verliezen in de oorlog met Oekraïne. Verschillende gezaghebbende (nieuws)organisaties zijn het erover eens dat het aantal doden onder Russische militairen sinds februari 2022 in ieder geval hoger is dan 200 duizend. Het aantal gewonden ligt nog een veelvoud hoger.
Volgens het Russische onafhankelijke mediaplatform Takië Dela nam de vraag naar kunstmatig gefabriceerde ledematen sinds het begin van de oorlog een vlucht. In 2024 zouden ruim 152 duizend protheses zijn uitgegeven, een toename van 53 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Het aantal verstrekte rolstoelen steeg in die periode met 18 procent.
Tijdens een persconferentie in Vladivostok ging het gisteren niet over de Russische verliezen. In plaats daarvan noemde Tsiviljova, die naar verluidt familie is van Vladimir Poetin, de terugkerende gewonde soldaten een ‘aanjager’ van innovatie op het gebied van protheses. ‘Het zijn juist de deelnemers aan de speciale militaire operatie die ons in staat hebben gesteld om zo’n hoog niveau te bereiken’, zei Tsiviljova, gebruikmakend van de term die de Russen gebruiken voor de invasie van Oekraïne.
Jasper Daams
Mochten Rusland en Oekraïne ooit een vredesakkoord sluiten, dan nemen de VS mogelijk de leiding bij het toezicht houden over een bufferzone in Oekraïne. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender NBC op basis van vier ingewijden.
Tijdens de gesprekken tussen Rusland en Oekraïne, waar de VS de drijvende kracht achter zijn, gaat het vaak over een bufferzone – een gedemilitariseerd gebied dat moet dienen als schokdemper tussen beide landen. Oekraïne ziet een dergelijke zone als belangrijke voorwaarde voor een langdurige vrede.
De regering in Kyiv wil dat Europese- dan wel Navotroepen de regie nemen, maar die eis is voor het Kremlin onacceptabel. Rusland heeft herhaaldelijk gezegd dat de Navo-uitbreiding naar het oosten juist de reden was voor de invasie van Oekraïne. Eerder vandaag benadrukte Poetin dat het Russische leger westerse troepen in Oekraïne als doelwit zal zien.
Bronnen zeggen tegen NBC dat Oekraïne en de VS een plan in beraad hebben waarbij de Amerikanen ondanks de Russische bezwaren toch het voortouw kunnen nemen. Troepen uit niet-Navolanden als Saoedi-Arabië en Bangladesh zouden worden ingezet in Oekraïne, terwijl de VS enkel een coördinerende rol vervullen. Onder het plan zullen Amerikaanse militairen niet naar Oekraïne worden gestuurd. In plaats daarvan zouden de VS de bufferzone met onder meer drones en satellietbeelden in de gaten houden.
Voordat het plan ten uitvoer kan worden gebracht, moeten de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Russische evenknie Vladimir Poetin ermee instemmen. Mogelijk kan president Trump het binnenkort ter sprake brengen. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zei vandaag tegen het Russischtalige weekblad Argumenty I Fakty dat een ontmoeting tussen Trump en Poetin snel kan worden geregeld, ‘als de presidenten dat nodig achten’.
Jasper Daams
De Zweedse transportautoriteit meldt een sterke toename in het aantal GPS-storingen bij vliegtuigen boven de Baltische Zee. Piloten zouden vrijwel dagelijks kampen met problemen met de satellietsystemen. Volgens Zweden gaat het om sabotage vanuit Rusland.
De laatste jaren zit Rusland westerse landen steeds meer dwars met sabotage, onder meer gericht op transport. Afgelopen juni dienden Zweden, Finland, Estland, Letland en Litouwen – allemaal landen die grenzen aan de Baltische Zee – gezamenlijk een klacht in bij het VN-bureau dat verantwoordelijk is voor wereldwijd luchtverkeer. Zij beschreven hoe navigatiesystemen op verschillende manieren werden gesaboteerd, en beide vormen van verstoring konden worden herleid naar Russisch grondgebied.
Voor Zweedse toestellen lag het totale aantal GPS-verstoringen rondom de Baltische Zee in 2024 nog op 495, een jaar later is dat aantal toegenomen tot 733 incidenten tot en met 28 augustus. ‘Dit is een ernstige zaak en een veiligheidsrisico voor de burgerluchtvaart’, aldus Andres Holmgren, afdelingshoofd bij de Zweedse transportautoriteit. ‘Niet in de minste plaats vanwege de omvang, de duur en de aard van de verstoringen.’
Piloten zijn wel in staat om te navigeren zonder GPS, voegde Holmgren toe, maar de verstoringen schaden de betrouwbaarheid van de systemen die zijn ontworpen om veilig vliegverkeer te garanderen.
Dat de beschuldigingen aan het adres van Rusland niet altijd gegrond zijn, bleek eerder deze week na berichten over verstoringen van het toestel met Ursula von der Leyen aan boord, boven Bulgarije. Waar de Bulgaarse regering in eerste instantie meldde dat de Russen het vliegtuig hadden verstoord, moest ze daar later op terugkomen. Het was zeer de vraag of het toestel überhaupt te maken had met een verstoord GPS-signaal.
Jasper Daams
Donald Trump heeft donderdag gezegd dat hij binnenkort met de Russische president Vladimir Poetin zal spreken. 'Ja dat ga ik doen', zei Trump tegen een journalist, nadat hij eerder op de dag met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese leiders had gesproken.
Tijdens een overleg van de zogenoemde coalitie van bereidwillige landen in Parijs heeft een groep van 26 landen donderdag toegezegd te willen bijdragen aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne na de oorlog.
Na het overleg belden meerdere Europese leiders met Trump. In dat telefoongesprek zouden ook mogelijke extra sancties op olie en gas tegen Rusland zijn besproken, meldde de Finse president Alexander Stubb.
Woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, zei dat er nog geen voorbereidingen zijn getroffen voor een gesprek tussen Trump en Poetin, maar dat een gesprek snel geregeld kon worden.
Tegen het Russische staatspersbureau RIA zei Peskov dat veiligheidsgaranties voor Oekraïne niet geleverd kunnen worden door buitenlandse troepen. (ANP)
Bij een Russische aanval op een humanitaire mijnenruimingsoperatie zijn twee mensen omgekomen. Dat meldt de gouverneur van de Oekraïense regeio Tsjernihiv, Vjatsjeslav Tsjaoes. Volgens hem zijn er ook vijf gewonden gevallen.
De aanval trof medewerkers van de Danish Refugee Council (DRC). Die Deense ngo − met zo'n 800 medewerkers en tien kantoren in Oekraïne − bevestigde een raketaanval op haar mijnopruimingsmissie. Het ging om uitsluitend civiele, humanitaire werkzaamheden, aldus de ngo in een verklaring. Het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken zegt op X geschokt te zijn en dat het de aanval op humanitaire hulpverleners veroordeelt.
Het Russische ministerie van Defensie ontkende humanitaire werkzaamheden te hebben beschoten. Het zegt 'een precisieaanval tegen transportvoertuigen en droneafweersystemen' te hebben uitgevoerd, maar geeft daarvoor geen bewijzen.
De gouverneur van de Russische grensregio Belgorod, Vasili Goloebev, meldde dat een man is omgekomen en een vrouw gewond is geraakt bij twee verschillende droneaanvallen. (Belga)
Oekraïne wil meer speciale onderscheppingsdrones inzetten om zijn luchtruim te verdedigen tegen Russische aanvallen met kamikzedrones, aldus de opperbevelhebber van het leger. Dit zou stukken goedkoper uitpakken dan gebruik van luchtafweerraketten.
Drones spelen al vanaf de Russische invasie van Oekraïne een hoofdrol in de oorlog, onder meer voor surveillance en luchtaanvallen. Met het verstrijken van de jaren is hun belang alleen maar toegenomen. Er is een dronewapenwedloop ontstaan waarin de twee krijgsmachten elkaar voortdurend proberen af te troeven met nieuwe innovaties.
Een recente ontwikkeling is de toegenomen Oekraïense interesse in zogeheten onderscheppingsdrones. Donderdag heeft het Oekraïense leger besloten hier meer middelen in te steken en meer soldaten voor op te leiden, meldde opperbevelhebber Oleksandr Syrsky op sociale media na een vergadering met de legertop.
Oekraïne heeft zelf een grote drone-industrie opgetuigd. Op dat vlak is het dus veel minder afhankelijk van donerende bondgenoten dan het geval is met luchtafweerraketten.
Rusland bestookt Oekraïne aanhoudend met luchtaanvallen, onder meer met drones. Afgelopen juli was er zelfs een dag waarin Rusland Oekraïne aanviel met zevenhonderd drones. Bij dit soort aanvallen vallen geregeld burgerslachtoffers. Donderdagavond maakte de gouverneur van Charkiv nog melding van drie doden als gevolg van een Russische droneaanval.
Niels Waarlo
Ook Nederland zal een bijdrage leveren aan de bescherming van Oekraïne als er een einde komt aan de oorlog, aldus demissionair premier Dick Schoof. Hij wilde nog niets kwijt over hoe die bijdrage eruit kan zien.
Nederland is een van de 26 landen die zich in Parijs achter een plan hebben geschaard om Oekraïne veilig te houden als er een einde komt aan de oorlog. De Europese landen beloven Oekraïne te helpen een zo sterk mogelijke krijgsmacht op te tuigen.
Daarnaast kunnen ze zo nodig steun bieden met vliegtuigen, schepen en troepen in Oekraïne, al is nog onduidelijk in welke mate. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zijn bereid troepen te sturen.
Het demissionaire kabinet en de Tweede Kamer moeten nog instemmen met Nederlandse toezeggingen. Schoof bespeurt daar ‘heel veel steun’, maar wil de besluitvorming ‘zorgvuldig’ doen, zei hij tegen persbureau ANP.
Met de plannen wil Europa de Verenigde Staten overhalen om ook met een concretere bijdrage aan de veiligheidsgaranties voor Oekraïne over de brug te komen. De VS hebben toegezegd die te willen bieden. Volgens Schoof is Washington tevreden met de vandaag gepresenteerde plannen. ‘De Amerikaanse steun voor veiligheidsgaranties is er en wordt nu verder uitgewerkt’, zei hij. ‘Daarover wordt de komende dagen intensief met de VS overlegd.’
Niels Waarlo
Dat Vladimir Poetin alleen in Moskou vredesbesprekingen met Volodymyr Zelensky wil voeren, zoals de Russische president deze week opmerkte, betekent dat hij helemaal geen besprekingen wil. Dat zei Zelensky na afloop van een Europese top over veiligheidsgaranties aan Oekraïne na de oorlog.
Een snelle ontmoeting tussen Zelensky en Poetin is vooral een wens van de Amerikaanse president Trump. Alles duidt erop dat met name Poetin hier niet spoedig toe bereid is. Toch wijst hij een dergelijke ontmoeting niet expliciet af, mogelijk om Trump niet voor het hoofd te stoten.
Poetins opmerking dat Zelensky dan maar naar Moskou moet komen, bewijst volgens Oekraïne opnieuw dat de Russische leider geen enkele intentie heeft om met Zelensky te praten. Zijn eis is namelijk volstrekt onaanvaardbaar voor Kyiv. Het zou worden opgevat als een diplomatieke capitulatie en bovendien de Oekraïense president fysiek in gevaar brengen.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken wees erop dat inmiddels zeker zeven landen zich hebben opgeworpen als organisator voor de gesprekken. Het gaat om Oostenrijk, Zwitserland, Vaticaanstad, Turkije en drie Golfstaten. ‘Poetin blijft met iedereen spelletjes spelen door bewust onaanvaardbare voorstellen te doen.’
Niels Waarlo
Europese landen staan klaar om Oekraïne ‘robuuste’ veiligheidsgaranties te geven als de oorlog met Rusland is gestopt. Dat maakten de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer donderdag bekend na een beraad in Parijs.
Macron zei na het overleg met meer dan dertig westerse landen dat 26 landen bereid zijn een bijdrage te leveren aan de veiligheidsgaranties. Deze bevatten, behalve economische en andere steun, ook een militaire component op land, ter zee en in de lucht.
Lees het hele nieuwsbericht van diplomatiek verslaggever Arnout Brouwers hier.
Er is geen bewijs dat Rusland een vliegtuig met Ursula von der Leyen aan boord elektronisch heeft verstoord, melden de Bulgaarse autoriteiten volgens de nieuwssites Politico en Euronews. Maandag wees de Bulgaarse regering zelf nog naar Rusland als hoofdverdachte, nu is zelfs de vraag of er überhaupt sprake was van een verstoord gps-signaal.
Toen het vliegtuig van de voorzitter van de Europese Commissie zondag het Bulgaarse vliegveld Plovdiv naderde, gingen gps-signalen rond het vliegveld op zwart, meldde de Financial Times op basis van een betrokkene. Het vliegtuig zou hebben moeten landen met behulp van een papieren kaart. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, nam de zaak hoog op en sprak van een ‘hybride aanval’.
Maar hoewel het erop lijkt dat Von der Leyens vliegtuig inderdaad problemen ondervond bij de landing, ontstonden in de loop van de week al twijfels over de ernst hiervan. Zo was er volgens data van Flightrader24 geen sprake van een verloren gps-signaal. In plaats van het uur vertraging waar bronnen het tegen de Financial Times over hadden, bleek uit openbare data dat het om zo’n tien minuten ging. Ook het verhaal van de papieren kaart werd vanuit Bulgarije al snel tegengesproken.
Donderdag was de Bulgaarse premier Rosen Zhelyazkovin nog stelliger: hij ziet geen redenen om uit te gaan van Russische verstoring. ‘Na het controleren van de gegevens van het vliegtuig zagen we geen aanwijzingen dat de piloot zich zorgen heeft gemaakt’, zei hij. Volgens hem was ‘de kwaliteit van het signaal de hele tijd goed.’ Het land acht nader onderzoek niet nodig.
Niels Waarlo
Navo-chef Mark Rutte heeft fel uitgehaald naar de Russische weigering om Europese troepen toe te staan in Oekraïne. Bij een top in Parijs staat Europese aanwezigheid in het land na een eventuele vrede met Rusland op de agenda. De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken had dit ‘in welke vorm dan ook fundamenteel onaanvaardbaar’ genoemd.
‘Als Oekraïne dat wil, is dat aan hen’, zei Rutte zelf aanwezig op een defensieconferentie in Praag. ‘Waarom zijn we geïnteresseerd in wat Rusland ervan vindt? Ik ben echt verbijsterd. Oekraïne is een soeverein land.’ Later vandaag gaat Rutte naar Parijs voor de top over veiligheidsgaranties.
Rusland en Poetin krijgen te veel gewicht, vindt Rutte. ‘We moeten stoppen Poetin te machtig te maken’, aldus Rutte. ‘Hij is de gouverneur van Texas, niet meer’, zei hij waarschijnlijk verwijzend naar de beperkte grootte van de Russische economie.
Dylan van Bekkum
In Parijs komen vandaag Europese leiders en de Oekraïense president Zelensky bijeen om verder te praten over veiligheidsgaranties. Het zal onder meer gaan over de aanwezigheid van Europese troepen in Oekraïne na het eventueel sluiten van vrede met Rusland.
Zo’n dertig bondgenoten komen samen in Parijs, de Franse president Macron en de Britse premier Starmer leiden de top. De Nederlandse defensieminister Brekelmans is bij de voorbereiding betrokken geweest.
Er ligt een Europees plan klaar om veiligheidsgaranties te bieden aan Oekraïne, zei Macron gisteren. ‘Wij staan klaar om Oekraïne veiligheidsgaranties te bieden op de dag dat een vredesakkoord wordt ondertekend’, aldus Macron.
Onderdeel van het voorstel is de aanwezigheid van Europese troepen in Oekraïne, maar over de exacte invulling is nog weinig bekend. Bovendien heeft Rusland zich al tegen westerse militaire aanwezigheid gekeerd. De Amerikaanse president Trump, die inbelt op de top in Parijs, lijkt minder bereid troepen naar Oekraïne te sturen. Mogelijk moet de rol van Europa groter worden dan die van de Amerikanen, terwijl de VS tot dusver de belangrijkste bondgenoten van Oekraïne zijn geweest.
Dylan van Bekkum
De komst van westerse troepen naar Oekraïne kan voor Rusland geen doorgang vinden. Europese bondgenoten van Oekraïne hebben een plan opgesteld om veiligheidsgaranties te bieden aan Oekraïne, waarbij er ook een Europese vredesmacht aanwezig zal zijn in het land. Volgens woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken Maria Zacharova zijn die voorstellen van Kyiv en zijn Europese bondgenoten ‘in welke vorm dan ook fundamenteel onaanvaardbaar’.
Ze zouden dienen als ‘springplank voor terreur en provocaties tegen ons land’, zei de woordvoerder vanochtend op een economisch forum. Op een top in Parijs spreekt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vandaag met Europese leiders over garanties voor de naoorlogse veiligheid van Oekraïne. De veiligheidswaarborgen, voor Zelensky een essentieel onderdeel van vredesonderhandelingen, noemt Zacharova ‘een gevaar voor het Europese continent’.
Zelensky zei eerder vertrouwen te hebben dat zijn Europese bondgenoten de druk op Moskou opvoeren om tot een diplomatieke oplossing te komen, al ziet hij ‘geen enkel teken’ dat Rusland bereid is de oorlog te beëindigen.
Dylan van Bekkum
De Europese bondgenoten van Oekraïne hebben een plan opgesteld om veiligheidsgaranties te bieden aan Oekraïne, zodra de oorlog met Rusland is beëindigd. Dat zegt de Franse president Emmanuel Macron. Zo’n dertig bondgenoten van Oekraïne komen morgen bijeen in Parijs om het voorstel verder te bespreken. ‘Wij staan klaar om Oekraïne veiligheidsgaranties te bieden op de dag dat een vredesakkoord wordt ondertekend’, aldus Macron. De toezegging van veiligheidsgaranties moet Oekraïne een betere onderhandelingspositie geven in de gesprekken met Rusland.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is vanavond al in Parijs aangekomen. Demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) was namens Nederland betrokken bij de voorbereidingen voor de top. Brekelmans bevestigt dat er een plan klaarligt voor een Europese troepenmacht op Oekraïens grondgebied, maar benadrukt dat er nog ‘openstaande vraagstukken’ zijn. De minister wil niet zeggen welke rol Nederland krijgt in het voorstel.
Daan de Vries
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky voert morgen samen met een aantal Europese politici een telefoongesprek met de Amerikaanse president Trump. Het gesprek zal plaatsvinden na afloop van een bijeenkomst tussen Zelensky en zijn Europese bondgenoten in Parijs. Dat heeft het kantoor van de Franse president Emmanuel Macron bekendgemaakt. Het overleg in Parijs staat in het teken van de veiligheidsgaranties die Europese landen aan Oekraïne willen bieden, mochten Rusland en Oekraïne het eens worden over de beëindiging van de oorlog.
De ontmoeting tussen Zelensky en Europese leiders vindt plaats op initiatief van president Macron en de Britse premier Keir Starmer, die samen leiding geven aan wat zij de ‘coalitie van bereidwilligen’ noemen. Het gaat om een groep van 31 veelal Europese landen die Oekraïne willen blijven steunen. De coalitie werd in het leven geroepen na het aantreden van president Trump, onder wiens leiding de Amerikaanse steun aan Oekraïne onzekerder is geworden.
Verschillende Europese landen hebben de afgelopen maanden gezegd dat zij willen bijdragen aan eventuele veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Het is echter nog onduidelijk hoe die garanties er uit moeten zien en of bondgenoten van Oekraïne na een vredesakkoord bijvoorbeeld troepen op Oekraïens grondgebied zullen stationeren.
Daan de Vries
De Russische president Vladimir Poetin heeft opnieuw gezegd dat hij openstaat voor een gesprek met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky, mits Zelensky bereid is om daarvoor naar Moskou te komen. Poetin weet dat zijn voorstel voor Oekraïne onverteerbaar is: de Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha schreef kort na Poetins uitspraken dat de Russische president ‘doelbewust onacceptabele voorstellen doet’.
Zelensky heeft meermaals gezegd dat hij met Poetin om tafel wil. Verschillende landen, waaronder de Verenigde Arabische Emiraten, Oostenrijk, Zwitserland en Vaticaanstad, hebben zich aangeboden als locatie voor een overleg tussen de twee presidenten.
Tijdens een persconferentie in Beijing zei Poetin dat hij een kans ziet om de oorlog in Oekraïne met onderhandelingen te beëindigen ‘als het gezond verstand zegeviert’. Hij voegde daar direct aan toe dat Rusland de oorlog zal voortzetten als er geen diplomatieke oplossing wordt gevonden. ‘Dan zullen wij onze doelen met militaire middelen moeten verwezenlijken’, aldus Poetin.
Daan de Vries
De Oekraïense wapenproducent Fire Point gaat in Denemarken brandstof produceren voor de nieuwe Flamingo-kruisraket. Dat heeft de Deense overheid vandaag bekendgemaakt. Het is voor het eerst dat een Oekraïense wapenfabrikant in het buitenland een productielocatie opent. Het Oekraïense leger heeft de kruisraket eerder deze week voor het eerst ingezet bij een aanval op een Russische basis op de Krim.
De brandstoffabriek wordt gebouwd in de buurt van de Deense luchtmachtbasis Skrydstrup, in het zuidwesten van het land. Door toe te staan dat Fire Point een fabriek opent op Deens grondgebied, biedt Denemarken volgens defensieminister Troels Lund Poulsen ‘een helpende hand aan de Oekraïense strijd om onafhankelijkheid en veiligheid’. Deze constructie is mogelijk door een overeenkomst die de Deense regering vorige maand sloot met Oekraïne.
Denemarken is sinds het begin van de Russische invasie een belangrijke bondgenoot van Oekraïne. Het land heeft voor ruim 9 miljard euro aan wapensteun geleverd en speelde samen met Nederland een voortrekkersrol bij het initiatief om Oekraïne te voorzien van F-16-gevechtsvliegtuigen.
De Flamingo-raket is een van de meest geavanceerde wapens die Oekraïne zelf heeft ontwikkeld. De raket heeft volgens Oekraïne een bereik van 3.000 kilometer en een explosieve lading van meer dan duizend kilo, aanzienlijk meer dan de meeste westerse kruisraketten. Fire Point produceert momenteel één Flamingo per dag, maar wil de productie volgende maand opvoeren tot ongeveer tweehonderd per maand. De Oekraïense wapenfabrikant produceert daarnaast duizenden aanvalsdrones voor het Oekraïense leger.
Daan de Vries
Het Verenigd Koninkrijk heeft sancties opgelegd aan drie Russische organisaties en acht personen die betrokken zijn bij de ‘gedwongen deportatie, indoctrinatie en militarisatie’ van Oekraïense kinderen. ‘Een kind uit zijn thuis weghalen en met leugens en desinformatie proberen zijn afkomst en opvoeding uit te wissen, is volstrekt onacceptabel’, aldus buitenlandminister David Lammy.
Sinds de oorlog in Oekraïne zijn volgens Kyiv zeker 19.500 kinderen naar Rusland ontvoerd. Naar schatting zijn zesduizend van hen overgebracht naar ‘heropvoedingskampen’. Een van de organisaties die daar verantwoordelijk voor is, de Achmat Kadyrov-stichting, is nu op de Britse sanctielijst geplaatst.
Datzelfde geldt voor de president van de stichting, Ajmani Nesiëvna Kadyrova, eveneens de moeder van de Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov. De sancties omvatten het bevriezen van tegoeden en reisverboden.
De Europese Unie heeft ook sancties ingesteld tegen Russen die betrokken zijn bij de ‘militaire educatie’ van Oekraïense kinderen. In totaal staan er ruim 80 personen en organisaties op de zwarte lijst. Het Internationaal Strafhof vaardigde in 2023 een arrestatiebevel uit tegen de Russische president Vladimir Poetin, die persoonlijk verantwoordelijk wordt gehouden voor de ontvoeringen.
Thom Canters
Tijdens een een-op-eengesprek in Beijing heeft de Russische president Vladimir Poetin de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un bedankt voor het sturen van militairen om mee te vechten tegen Oekraïne. De twee leiders zagen elkaar voor het eerst sinds het bezoek van Poetin aan Pyongyang juni vorig jaar.
‘Het Noord-Koreaanse leger heeft geholpen Koersk te bevrijden’, zo zei Poetin tegen Kim. Oekraïne viel de Russische grensprovincie in 2024 binnen, maar is daar inmiddels vrijwel volledig verdreven. Beide leiders zijn in China voor de militaire parade om de Japanse overgave tijdens de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Volgens Poetin hebben de Noord-Koreaanse militairen dapper gevochten.
Pyongyang heeft volgens Oekraïense en Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten twaalf- tot vijftienduizend Noord-Koreaanse manschappen gestuurd om mee te vechten aan Russische zijde. Kim bevestigde de Noord-Koreaanse inzet afgelopen week toen hij een ceremonie bijwoonde waar 250 militairen werden herdacht die aan Russische zijde zijn omgekomen. Er zouden plannen zijn om nog eens zesduizend militairen te sturen.
In de richting van Poetin zei Kim ‘alles te zullen doen’ om Rusland bij te staan. De twee landen tekenden tijdens hun ontmoeting vorig jaar al een verdrag waarin ze beloofden elkaar te hulp te schieten als hun territorium wordt aangevallen.
Thom Canters
Terwijl de Russische president Vladimir Poetin in Beijing een grote militaire parade bijwoonde, heeft Rusland een van de zwaarste luchtaanvallen op Oekraïne uitgevoerd sinds het begin van de oorlog. Volgens de Oekraïense luchtmacht heeft Rusland afgelopen nacht 502 drones en 24 raketten afgevuurd.
Daarvan zouden drie raketten en 69 drones doel hebben getroffen, schrijft de luchtmacht op Telegram. Verspreid over het hele land is het luchtalarm afgegaan. Ook in de hoofdstad Kyiv zijn explosies gehoord, bericht The Kyiv Independent. Over eventuele slachtoffers daar is vooralsnog niets bekend.
Bij een aanval op de stad Znamjanka, in de centraal gelegen provincie Kirovohrad, zijn volgens de lokale autoriteiten minstens vijf gewonden gevallen. Zeker 28 residentiële gebouwen zouden bovendien zijn beschadigd. In de noordelijke provincie Tsjernihiv zijn volgens gouverneur Vjatsjeslav Tsjaoes zo’n 30 duizend mensen zonder stroom komen te zitten als gevolg van Russische aanvallen op energie-infrastructuur.
Thom Canters
De Slowaakse premier Robert Fico heeft vandaag in Beijing gesproken met de Russische president Vladimir Poetin. Na zijn gesprek met Poetin zei Fico dat hij de samenwerking tussen Rusland en Slowakije wil ‘verdiepen en verbreden’. Ook hekelen de twee leiders de Oekraïense aanvallen op de Russische olie- en gasindustrie. Oekraïense aanvallen leidden er vorige maand toe dat er enkele dagen geen olie stroomde door de Russische Droezjba-pijplijn, die olie levert aan onder meer Slowakije en Hongarije.
Fico en Poetin zijn in China voor de herdenking van de Japanse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog, precies tachtig jaar geleden. De Slowaakse premier is de enige regeringsleider van een EU-lidstaat die bij de militaire parade in Beijing aanwezig is. Fico geldt, samen met de Hongaarse premier Viktor Orbán, als de meest pro-Russische regeringsleider van de Europese Unie. In mei was Fico ook al de enige EU-regeringsleider bij de jaarlijkse militaire parade in Moskou.
Poetin beweerde na het gesprek met Fico dat Rusland de afgelopen maanden ‘geen enkele actie heeft ondernomen’ tegen de Oekraïense infrastructuur en dat zijn land de Oekraïense aanvallen ‘lange tijd heeft getolereerd’. Die bewering klopt niet: het Russische leger bestookt Oekraïense steden al jaren vrijwel elke dag met drones en raketten. Ook de Oekraïense energie-infrastructuur is daarbij geregeld doelwit. Vorige week leidde een Russische luchtaanval nog tot een grote stroomstoring, waarbij meer dan 100 duizend Oekraïense huishoudens tijdelijk zonder elektriciteit kwamen te zitten.
Fico zegt dat hij vrijdag in gesprek gaat met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die volgens Fico een bezoek brengt aan het oosten van Slowakije. In zijn gesprek met Zelensky wil de Slowaakse premier onder meer de Oekraïense aanvallen op de Droezjba-pijplijn aankaarten.
Daan de Vries
De Navo neemt het verstoren van de gps-signalen van vliegtuigen door Rusland ‘heel serieus’, zegt Navo-chef Mark Rutte. Het vliegtuig van Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen werd afgelopen zondag getroffen door een gps-storing. De piloot moest bij de landing in Bulgarije noodgedwongen gebruikmaken van papieren kaarten. De Europese Commissie vermoedt dat Rusland achter de verstoring zat.
Europese inlichtingendiensten beschuldigen Rusland al langer van het ‘jammen’ van gps-signalen. Boven de Oostzee en in het luchtruim van Polen, de Baltische staten en Scandinavische landen hebben passagiersvliegtuigen de afgelopen jaren geregeld last gehad van storingen.
Dergelijke sabotageacties zijn volgens Rutte een voorbeeld van hybride oorlogsvoering door Rusland. ‘Ik heb altijd een hekel gehad aan het woord ‘hybride’, omdat het onschuldig klinkt. Maar het zijn ernstige incidenten, die grote gevolgen kunnen hebben’, aldus Rutte. Behalve de gps-storingen wijst de Navo-chef ook naar de vermeende poging om de directeur van het Duitse wapenfabrikant Rheinmetall te vermoorden en een hack van de Britse nationale gezondheidsdienst.
Daan de Vries
De Zuid-Koreaanse inlichtingendienst NIS schat dat er zo’n tweeduizend Noord-Koreaanse militairen zijn gesneuveld die aan Russische zijde meevochten tegen Oekraïne. Dat melden twee Zuid-Koreaanse parlementariërs die zich achter gesloten deuren hebben laten informeren door de NIS. De inlichtingendienst ging tot dusver uit van een dodental van 600.
Pyongyang helpt Rusland volgens Oekraïense en Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten met twaalf- tot vijftienduizend Noord-Koreaanse manschappen. Ondanks het dodental zou de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un volgens de NIS van plan zijn nog eens zesduizend manschappen naar Rusland te sturen. Duizend daarvan zouden al gearriveerd zijn.
Kim bevestigde afgelopen week met zoveel woorden de inzet van Noord-Koreaanse militairen in de oorlog tegen Oekraïne. Hij woonde een ceremonie bij waar 250 militairen werden herdacht die aan Russische zijde zijn omgekomen.
Noord-Korea heeft de banden met buurland Rusland aangehaald sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne in 2024. Dat baart Zuid-Korea zorgen. De vrees bestaat dat Rusland als tegenprestatie geavanceerde technologie levert voor het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma.
Thom Canters
Er zijn geen concrete plannen voor een top met de leiders van Rusland, Oekraïne en eventueel de Verenigde Staten, zegt een topfunctionaris van het Kremlin. De Amerikaanse president Donald Trump zei eerder hieraan te werken.
'Iedereen praat nu over een trilaterale top of een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky, maar er is geen concreet akkoord hierover tussen Poetin en Trump', zei topadviseur Joeri Oesjakov aan de zijlijn van de Shanghai-samenwerkingsorganisatie (SCO) in China. Ook Poetin was bij die bijeenkomst in Tianjin. Hij is inmiddels in Beijing, waar hij de Chinese president Xi Jinping spreekt en een militaire parade bijwoont.
Trump verwelkomde Poetin vorige maand in de staat Alaska om te praten over de oorlog in Oekraïne. Hij nodigde daarna Zelensky en andere Europese leiders uit voor overleg in het Witte Huis. De Europese landen beweren dat Rusland tijd probeert te winnen door te doen alsof het bereid is de oorlog te stoppen met dialoog.
ANP
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky overlegt donderdag met de leiders van ongeveer dertig bondgenoten over de veiligheidsgaranties die Oekraïne na een eventueel vredesakkoord met Rusland moet krijgen. Het overleg vindt plaats in Parijs, een deel van de regeringsleiders en staatshoofden woont de bijeenkomst digitaal bij. Het is niet bekend of de Verenigde Staten ook zullen zijn vertegenwoordigd.
Behalve de veiligheidsgaranties zullen de leiders ook spreken over de manier waarop Rusland de onderhandelingen in hun ogen tegenwerkt. Dat schrijft het kantoor van de Franse president Emmanuel Macron, die de bijeenkomst samen met de Britse premier Keir Starmer voorzit. Verschillende Europese politici hebben de laatste dagen verklaard dat de aanhoudende Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden aantonen dat Rusland niet uit is op vrede. ‘Terwijl de wereld zoekt naar vrede, reageert Rusland met raketten’, schreef EU-buitenlandchef Kaja Kallas na de dodelijke aanval op Kyiv van afgelopen donderdag.
Macron en Starmer spelen een coördinerende rol bij de ‘coalitie van bereidwilligen’, een groep veelal Europese landen die Oekraïne steunen. De groep werd opgericht in februari, toen de Amerikaanse steun voor Oekraïne met het aantreden van president Donald Trump onzeker werd. De dertig leden komen geregeld bijeen om te bespreken hoe de Oekraïense veiligheid gegarandeerd kan worden, mochten Rusland en Oekraïne het eens worden over een staakt-het-vuren of vredesakkoord.
Daan de Vries
Een vliegtuig met daarin de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, is vandaag getroffen door een GPS-storing. Bij de landing in de Bulgaarse stad Plovdiv maakte de piloot noodgedwongen gebruik van papieren kaarten. Drie betrokken functionarissen vertellen de Financial Times dat het incident wordt behandeld als een Russische verstoringsoperatie.
De Europese Commissie en de Bulgaarse luchtvaartautoriteit hebben het incident bevestigd. Sinds februari 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel, is het aantal dergelijke incidenten volgens de Bulgaarse autoriteit sterk toegenomen. Veiligheids- en inlichtingendiensten gebruiken GPS-verstoring al langer om gevoelige locaties te beveiligen, maar recentelijk zetten landen als Rusland het ook in tegen burgerdoelen.
Von der Leyens vliegtuig cirkelde een uur boven het vliegveld van Plovdiv, voordat de piloot besloot met behulp van papieren kaarten te landen. ‘Rond het hele vliegveld ging de GPS op zwart’, zegt een betrokken functionaris tegen de Financial Times. ‘Het was ontegenzeggelijk verstoring.’ Het Kremlin ontkent de beschuldiging.
Maarten Albers
In Oekraïne is een verdachte opgepakt die de Oekraïense politicus Andri Paroebi (54) zaterdag zou hebben doodgeschoten. President Zelensky meldt op Telegram dat de verdachte een verklaring heeft afgelegd. Over zijn identiteit is niets bekendgemaakt. Het politieonderzoek loopt nog, aldus Zelensky.
Paroebi, de voormalige voorzitter van het Oekraïense parlement, werd doodgeschoten in de stad Lviv, in het westen van het land. De schutter, volgens The Kyiv Independent vermomd als een bezorger op een elektrische fiets, schoot acht kogels op Paroebi af. 'Alle omstandigheden van deze gruwelijke moord moeten worden opgehelderd', schreef Zelensky op X.
Paroebi was van 2016 tot 2019 voorzitter van het parlement. Hij deed ook mee aan grote pro-Europese bewegingen in zijn land. Eerst de Oranjerevolutie in 2004, die tot nieuwe verkiezingen leidde, en daarna de Maidanrevolutie van 2013 en 2014. Die laatste revolutie leidde tot de val van de pro-Russische president van Oekraïne en de komst van een pro-Europese koers.
ANP, Belga
Europa is bezig met het opstellen van 'vrij precieze plannen' voor een multinationale troepeninzet in Oekraïne als onderdeel van veiligheidsgaranties na het conflict. Dat heeft de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen gezegd in een interview met de Britse zakenkrant Financial Times.
Volgens Von der Leyen kan het Europese plan rekenen op Amerikaanse steun. 'President Trump verzekerde ons dat er ook een Amerikaanse aanwezigheid zal zijn', zei ze. De Amerikaanse steun zou 'heel duidelijk en herhaaldelijk' zijn bevestigd.
De inzet omvat naar verwachting tienduizenden door Europa geleide militairen, gesteund door Amerikaanse hulp, inclusief controle- en commandosystemen en inlichtingen- en bewakingsmiddelen, aldus Von der Leyen.
De afspraken zouden zijn gemaakt tijdens een ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump, de Oekraïense president Zelensky en Europese leiders eerder deze maand in Washington.
Europese leiders, onder wie Navo-chef Mark Rutte, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Britse premier Keir Starmer en Von der Leyen, komen naar verwachting donderdag bijeen in Parijs, aldus The Financial Times. Ze bespreken er op uitnodiging van de Franse president Emmanuel Macron de situatie in Oekraïne.
Belga
Oekraïne heeft nieuwe aanvallen diep in Rusland voorbereid, meldt Volodymyr Zelensky op X in een update over de situatie aan het front. Daarin schrijft hij ook dat de Russen er voorlopig niet in slagen ‘hun strategische doelstellingen’ te behalen.
Wanneer Oekraïne van plan is om toe te slaan en op wat voor manier, heeft Zelensky logischerwijs niet gedeeld. Het is dus de vraag of Rusland moet vrezen voor een nieuwe Operatie Spinnenweb, de grootschalige droneaanval op Russische luchtmachtbasis van eerder dit jaar. Toen wisten de Oekraïners meer dan veertig vliegtuigen aan te vallen op verschillende plekken tot ver in Rusland.
Naast de aangekondigde nieuwe militaire acties stelt Zelensky dat de Russen ‘de zwaarste’ verliezen lijden rondom Pokrovsk, de strategisch belangrijke stad in de provincie Donetsk die de Russen proberen in te nemen. Afgelopen vrijdag meldde de Oekraïense president nog dat zo’n honderdduizend Russische militairen zich rond de stad hadden verzameld. ‘Onze eenheden blijven hun toegewezen taken in de regio Donetsk uitvoeren en blijven de bezetter methodisch vernietigen’, aldus Zelensky.
De Oekraïense president stelt verder dat de in de eerste acht maanden van dit jaar al 290 duizend Russische militairen werden gedood of zwaar verwond. Dat aantal is niet onafhankelijk te verifiëren. Eerder deze week schatten de onafhankelijke nieuwssites Meduza en Mediazona de dodelijke verliezen aan Russische zijde nog op 220 duizend sinds het begin van de oorlog.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
De Russische president Vladimir Poetin is aangekomen in de Chinese stad Tianjin, waar hij deelneemt aan een top van de Shanghai-samenwerkingsorganisatie SCO. De organisatie, opgericht in 2001, bestaat uit acht landen die gedeelde politieke, economische en militaire belangen hebben. Belangrijke leden zijn onder meer Iran en India.
De top kan niet los gezien worden van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Voorafgaand aan de top sprak president Poetin nog zijn onvrede uit over de ‘discriminerende’ westerse sancties tegen Rusland en China. China is een belangrijke handelspartner van de Russen sinds het Westen Rusland heeft gesanctioneerd vanwege de Russische invasie van Oekraïne in 2022.
Daarbij zal Poetin maandag de Indiase premier Narendra Modi ontmoeten. Die sprak zaterdag nog met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, waarna Zelensky zei dat India bereid is ‘de nodige inspanningen’ te leveren voor een wapenstilstand en ‘het juiste signaal’ af te geven aan Poetin.
Ook is woensdag in Beijing een Chinese militaire parade. Daar is naast Poetin naar verwachting ook de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un bij aanwezig. Noord-Korea steunt de Russen in de oorlog tegen Oekraïne en heeft zeker 12 duizend militairen naar Rusland gestuurd.
Yassin Boutayeb
De Russische president Vladimir Poetin is aangekomen in de Noord-Chinese stad Tianjin. Hij neemt daar deel aan een top van de Shanghai-samenwerkingsorganisatie (SCO), waar ook vertegenwoordigers uit onder meer Iran, China en India bij aanwezig zijn.
Maandag heeft Poetin in de marge van de top een overleg met de Indiase premier Narendra Modi. Modi sprak zaterdag telefonisch met Volodymyr Zelensky. De Oekraïense president liet na dat gesprek weten dat India volgens hem bereid is 'de nodige inspanningen te leveren en het juiste signaal af te geven aan Rusland en andere leiders' op de top in China.
Woensdag is Poetin in Beijing voor een militaire parade waarmee China de capitulatie van Japan aan het eind van de Tweede Wereldoorlog herdenkt. Ook de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en onder meer de regeringsleiders van Servië, Slovenië, Belarus, Iran en Indonesië worden daar verwacht.
De Oekraïense oud-parlementsvoorzitter Andri Paroebi is gedood in de westelijke stad Lviv, meldt president Volodymyr Zelensky. Hij spreekt op X van een ‘gruwelijke moord’. Naar de dader wordt nog gezocht, heeft gouverneur Maksym Kozytsky van de provincie Lviv laten weten. Over het motief is vooralsnog niets bekend.
De nationale politie meldde eerder vandaag op Telegram dat ‘een bekend publiek en politiek figuur’ was gedood bij een schietpartij in Lviv. Het slachtoffer overleed ter plekke aan zijn verwondingen.
Over de schietpartij zijn op dit moment weinig verdere details bekendgemaakt. Bronnen melden aan de Oekraïense nieuwssite Suspilne dat een man vermomd als bezorger op een elektrische fiets richting Paroebi zou zijn gereden en hem meermaals zou hebben beschoten.
De 54-jarige Paroebi was van 2016 tot 2019 voorzitter van het parlement. Hij was betrokken bij de grote protestbewegingen in Oekraïne van deze eeuw: eerst de Oranjerevolutie in 2004, en de Euromaidan-revolutie tegen de pro-Russische president Viktor Janoekovytsj die begon in 2013.
Paroebi was sinds 2019 lid van de partij Europese Solidariteit van Petro Porosjenko, die president van Oekraïne werd na de Euromaidan-revolutie. Porosjenko verloor in 2019 de presidentsverkiezingen van Zelensky. Als parlementsvoorzitter keerde hij zich tegen het besluit van de net aangetreden Zelensky om het parlement te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven.
Thom Canters
Oekraïne heeft twee bruggen opgeblazen in Rusland, in een regio die grenst aan Charkiv, meldt CNN. Daarvoor gebruikte het twee drones van maar een paar honderd dollar. Met de drones werden mijnen opgeblazen die Rusland zelf op de bruggen in Belgorod had aangebracht.
Het vernietigen van bruggen is een belangrijk onderdeel van elke oorlog en kan zowel defensief als offensief worden gedaan. Rusland heeft de mijnen aangebracht om te voorkomen dat Oekraïne de bruggen ooit zou kunnen gebruiken om in de regio op te trekken. Andersom heeft Oekraïne ook in eigen land bruggen opgeblazen om de Russische opmars te vertragen.
Oekraïne valt daarnaast met enige regelmaat bruggen aan in bezet gebied of op Russische bodem om de logistiek van het Russische leger te ontregelen. Die gedachte zat ook achter het vernietigen van de bruggen nabij Charkiv. Vanuit de regio valt Rusland regelmatig Oekraïense doelen aan.
Voor het aanvallen van bruggen gebruikt Oekraïne vaak dure raketten zoals de Oekraïense Himars. In dit geval waren goedkope drones voldoende. Een verkenningsdrone ontdekte de mijnen en Oekraïne besloot van de situatie gebruik te maken, vertelt een commandant aan CNN. Ook bij een nabijgelegen brug bleken mijnen te zijn aangebracht.
Joram Bolle
Bij de grootschalige Russische aanval van vannacht op Oekraïne zijn zeker drie doden gevallen, melden plaatselijke autoriteiten. Ook vielen er minstens 45 gewonden.
De grootste schade werd aangericht in Zaporizja, waar volgens de gouverneur veertig huizen, veertien appartementencomplexen en een onbekend aantal bedrijfspanden werden getroffen. Er vielen daar een dode en 28 gewonden.
Volgens Oekraïne vuurde Rusland 537 drones, 8 ballistische raketten en 37 kruisraketten af. 5 raketten en 24 drones raakten hun doel. Door een grote hoeveelheid projectielen af te schieten, weet Rusland de Oekraïense luchtverdediging te overrompelen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky roept opnieuw op tot stevige maatregelen tegen Moskou. In een ontmoeting tussen hem en de Russische president Poetin, waar de afgelopen weken sprake van was, heeft Rusland volgens Zelensky geen interesse: ‘Het is overduidelijk dat Moskou de tijd om een top tussen leiders te organiseren heeft gebruikt om nieuwe zware aanvallen voor te bereiden.’
Twitter bericht wordt geladen...
Afgelopen week heeft Rusland meermaals grote aanvallen uitgevoerd op Oekraïne. Eergisteren vielen in Kyiv zeker 25 doden bij een van de grootste Russische aanvallen sinds de oorlog begon.
Joram Bolle
Rusland krijgt zijn bevroren tegoeden niet terug na een eventueel vredesakkoord met Oekraïne als het land geen herstelbetalingen belooft. Dat zegt EU-buitenlandcoördinator Kaja Kallas. Wat er met de bevroren Russische tegoeden moet gebeuren is al tijden onderwerp van discussie binnen de EU.
Na de invasie in 2022 werd voor meer dan 200 miljard euro aan Russische tegoeden in de EU bevroren. Er gaan stemmen op om dat geld aan te wenden voor de wederopbouw van Oekraïne, maar politiek en juridisch ligt dat ingewikkeld. Landen als Frankrijk, Duitsland en België liggen dwars, terwijl Polen en de Baltische staten vóór zijn. Op dit moment gebruikt de EU wel de winst op de tegoeden, zoals rente en dividend, om Oekraïne mee te steunen.
Kallas, de voormalig premier van Estland, zwengelt met haar uitspraak de discussie opnieuw aan. Zaterdag zijn de ministers van Defensie van de EU-lidstaten in Kopenhagen bijeen om het onder meer te hebben over Oekraïne en Gaza. Een van de onderwerpen betreft het gebruik van de Russische tegoeden.
Overeenstemming over confiscatie is zeer onwaarschijnlijk, wel zouden de lidstaten het erover eens kunnen worden om met de tegoeden meer risicovolle beleggingen te doen zodat er meer winst naar Oekraïne kan vloeien.
Joram Bolle
Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op Oekraïne. De Oekraïense luchtmacht meldde meer dan 100 gevechtsdrones in verschillende delen van het land.
In de steden Tsjerkasy en Tsjernihiv waren explosies te horen. Ook in de hoofdstad Kyiv werden meerdere explosies gemeld. Het was onduidelijk of die te wijten waren aan de luchtverdediging of aan inslagen. In de zuidelijke stad Zaporizja zou brand zijn uitgebroken bij een bedrijf. Voorlopig zijn er geen slachtoffers gemeld.
De gouverneur van de centraal gelegen regio Dnipropetrovsk, Serhi Lysak, maakte op Telegram melding van een 'massale' aanval. Hij meldt inslagen in de steden Dnipro en Pavlohrad en roept inwoners op om te schuilen.
Vrijdag meldde de gouverneur al dat een Russische nachtelijke aanval in de regio twee mensen het leven had gekost. Hoeveel slachtoffers er bij de nieuwe aanvallen zijn gevallen, is nog niet duidelijk.
Dnipropetrovsk ligt vlak bij de frontlijn en heeft sinds de Russische invasie van februari 2022 relatief weinig grootschalig geweld gekend. Maar Moskou claimde deze week dat zijn troepen voet aan de grond hebben gekregen in de regio, iets wat Kyiv voor het eerst ook bevestigde.
De regio behoort niet tot de vijf Oekraïense gebieden - Donetsk, Loehansk, Cherson, Zaporizja en de Krim - die Rusland eenzijdig heeft geannexeerd. De annexatie wordt niet erkend door de internationale gemeenschap, met uitzondering van de Russische bondgenoot Noord-Korea. (ANP/Belga)
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft families ontmoet van militairen die zijn gesneuveld aan Russische zijde in de oorlog in Oekraïne. Hij betuigde zijn medeleven met hun 'ondraaglijke pijn', meldde staatspersbureau KCNA zaterdag.
Tijdens de ontmoeting vrijdag beloofde Kim de nabestaanden een monument in de hoofdstad en steun voor de kinderen van de gesneuvelde soldaten. Vorige week vond al een ceremonie plaats ter ere van de militairen.
Pyongyang maakt geen cijfers bekend over het aantal gesneuvelden, maar Zuid-Korea schat dat ongeveer 600 Noord-Koreanen zijn omgekomen en duizenden gewond raakten. Westerse en Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten zeggen dat Noord-Korea in 2024 meer dan 10.000 soldaten naar Rusland stuurde, vooral naar de regio Koersk, samen met munitie en wapensystemen.
Noord-Korea erkende in april voor het eerst dat het troepen naar Rusland had gestuurd en dat daarbij militairen waren omgekomen. (ANP)
De Verenigde Staten hebben vrijdag in de VN-Veiligheidsraad Rusland gewaarschuwd voor nieuwe economische sancties als het Oekraïne blijft aanvallen. Volgens de Amerikaanse diplomaat John Kelley trekt de grote raket- en droneaanval op Kyiv van afgelopen week 'de ernst van de vredeswens van Rusland in twijfel'.
Kelley riep Moskou op het geweld te staken en 'constructief mee te werken aan een einde van de oorlog'. Rusland begon donderdag een grootschalige aanval op Oekraïne met raketten en drones, waarbij burgerdoelen werden getroffen.
De Oekraïense premier Joelia Svyrydenko zei dat Rusland 'blijft kiezen voor doden in plaats van vrede' en pleitte voor een onmiddellijk staakt-het-vuren en stevige veiligheidsgaranties. De Russische VN-gezant Dmitri Poljanski verklaarde dat Moskou een top met Oekraïne niet uitsluit, mits 'grondig voorbereid'. (ANP)
Reddingswerkers in Kyiv hebben vrijdag de bergingswerkzaamheden afgerond na de grote Russische drone- en raketaanval uit de nacht van woensdag op donderdag. Het dodental is nu vastgesteld op 25.
De Oekraïense hulpdiensten DSNS hebben op hun Telegramkanaal foto's geplaatst van vernietigde gebouwen. 22 van de doden waren inwoners van een appartementengebouw dat werd verwoest. Vier van hen waren kinderen.
De reddingswerkers waren in verschillende delen van de stad bezig met het zoeken naar overlevenden en het bergen van doden. Volgens president Volodymyr Zelensky was het de een na grootste aanval van Rusland sinds het begin van de oorlog in februari 2022. Ook een kantoor van de Europese Unie werd geraakt. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump werkt nog steeds aan een ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Een functionaris van het Witte Huis zegt dat en meldt dat de VS in gesprek blijven met Russische en Oekraïense functionarissen.
Trump kondigde vorige week aan te werken aan een ontmoeting tussen de presidenten. Dit deed hij na een ontmoeting met Poetin in de staat Alaska en een overleg met Zelensky en andere Europese leiders in Washington. De reacties vanuit Rusland leiden tot twijfels over of de ontmoeting wel zal plaatsvinden. Er zijn nog geen afspraken gemaakt en het is niet duidelijk wanneer en waar de top zou moeten plaatsvinden.
Zelensky dringt al langer aan op een direct overleg met Poetin en reisde afgelopen mei naar Turkije met een uitnodiging aan Poetin om hem daar te treffen. De Russische president kwam niet opdagen. De twee hebben elkaar slechts een keer ontmoet. Dat was in 2019 in Parijs. Ze spraken toen samen met de leiders van Frankrijk en Duitsland over Oost-Oekraïne, waar in 2014 een oorlog uitbrak tussen de prowesterse regering van Oekraïne en door Rusland gesteunde separatisten.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz verklaarde donderdag niet meer te rekenen op een ontmoeting tussen de leiders. De Franse president Emmanuel Macron zei vrijdag nog te hopen dat de ontmoeting zal plaatsvinden. Ook zei hij dat als Poetin de deadline van maandag niet haalt om akkoord te gaan, dit 'opnieuw laat zien dat Poetin Trump heeft bespeeld'. Macron hoopt dat Rusland dan met nieuwe sancties zodanig onder druk wordt gezet, dat het wordt gedwongen te onderhandelen. (ANP)
De Oekraïense anti-corruptiedienst Nabu is een onderzoek gestart naar defensiebedrijf Fire Point wegens mogelijke misleiding van de overheid. Dat meldt The Kyiv Independent op basis van ingewijden. Fire Point verwierf onlangs nog enige bekendheid in westerse media vanwege de productie van de nieuwe langeafstandsraket Flamingo.
Fire Point is volgens de krant één van de grootste partners van het Oekraïense ministerie van Defensie. Het bedrijf trad onlangs uit de anonimiteit met de promotie van de FP-5-kruisraket, beter bekend als de Flamingo – naar de kleur die de punt van de raket in de testfase had. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde de Flamingo vorige week nog de ‘succesvolste’ in het arsenaal.
De producent van de raket is nu doelwit van een onderzoek van de Oekraïense corruptiewaakhond. Nabu probeert vast te stellen of er sprake is geweest van misleiding van de Oekraïense overheid in de totstandkoming van de contracten met Fire Point. Mogelijk heeft het bedrijf de waarde van de onderdelen of het aantal drones die het aan het leger levert, overdreven.
Nabu doet eveneens onderzoek naar de banden met Timur Mindich, een zakenpartner van Zelensky. Mindich is mede-eigenaar van Kvartal 95, het tv-productiebedrijf dat de Oekraïense president oprichtte met jeugdvrienden. De onderzoekers zouden aanleiding hebben om te geloven dat Mindich de eigenaar is van Fire Point.
In een reactie aan The Kyiv Independent heeft Fire Point bevestigd dat er een onderzoek loopt. Het bedrijf ontkende de beschuldigingen; het onderzoek zou zijn gebaseerd op geruchten, verspreid door tegenstanders.
Jasper Daams
Sinds het begin van de invasie van Oekraïne zijn meer dan tweehonderdduizend Russische militairen gesneuveld. Uit een nieuwe analyse van de onafhankelijke Russische nieuwssites Meduza en Mediazona blijkt dat Rusland vorig jaar kampte met recordverliezen. Omdat de nieuwssites zich baseren op openbare bronnen en Rusland geen officiële gegevens vrijgeeft, kan het werkelijke aantal afwijken.
De nieuwssites houden de Russische verliezen sinds 2023 bij. Omdat Rusland de gegevens over algemene sterfte onder de bevolking niet meer openbaar maakt, baseren ze zich op het Russische erfrechtregister en andere openbare bronnen. Mediazona houdt in samenwerking met de BBC een lijst bij met gesneuvelde Russische militairen door onder meer te kijken naar overlijdensberichten op sociale media en verklaringen van regionale autoriteiten.
Uit de nieuwe analyse blijkt dat Rusland vorig jaar een recordaantal verliezen leed. In totaal sneuvelden naar schatting zo’n 93 duizend Russische militairen, bijna twee keer zo veel als een jaar eerder. Aan het einde van 2024, tijdens het Russische offensief in de Oekraïense Dobas, werden wekelijks tweeduizend militairen gedood. In november lag dat aantal zelfs op drieduizend. In totaal sneuvelden sinds het begin van de oorlog ongeveer 220 duizend Russische militairen.
Een mogelijke verklaring voor de toename is een nieuwe bron waarop de nieuwssites zich baseren. In de tweede helft van 2024 vond een golf aan rechtszaken plaats met als doel Russische militairen officieel als vermist of dood te verklaren. Deze zaken worden doorgaans aangespannen door het ministerie van Defensie, om verdwenen soldaten van de loonlijst te kunnen schrappen. Deze werden voorheen niet meegenomen in de schatting.
Jasper Daams
België maakt 100 miljoen euro vrij voor de aankoop van Amerikaanse wapens voor Oekraïne. Dat heeft de Belgische minister van Defensie Theo Francken vandaag bekendgemaakt, voorafgaand aan een bijeenkomst met zijn Europese collegaministers in Kopenhagen.
Ook gastland Denemarken breidt zijn steun aan Oekraïne uit. In de begroting voor volgend jaar investeert de Deense regering omgerekend 1,3 miljard euro extra in defensie, waarvan een deel voor Oekraïne is bestemd. ‘Onze steun aan Oekraïne draait niet alleen om de veiligheid van Oekraïne, maar om die van heel Europa’, aldus defensieminister Troels Lund Poulsen. Welk aandeel van die 1,3 miljard naar Oekraïne gaat, is nog niet bekend.
In aanloop naar het overleg in Kopenhagen hebben vrijwel alle EU-lidstaten zich fel uitgesproken over de dodelijke Russische luchtaanval op Kyiv, in de nacht van woensdag op donderdag. Bij die aanval, de op een na grootste sinds het begin van de oorlog, vielen zeker 23 doden. De Europese defensie- en buitenlandministers zullen onder meer bespreken welke rol Europa kan spelen in veiligheidsgaranties voor Oekraïne, mocht er een vredesakkoord of staakt-het-vuren komen. Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas staat ook een mogelijke uitbreiding van de Europese sancties tegen Rusland op de agenda, evenals de levering van extra wapensteun aan Oekraïne.
Daan de Vries
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant