Met een investering van 1,3 miljard euro wordt ASML de grootste aandeelhouder van de Franse AI-belofte Mistral. De chipmachinefabrikant uit Veldhoven krijgt waarschijnlijk ook een plek in de raad van bestuur.
Dat meldt persbureau Reuters op basis van anonieme betrokkenen. Mistral wil het Europese antwoord worden op Amerikaanse AI-reuzen als OpenAI en Google en het Chinese DeepSeek. Volgens de bronnen van Reuters wil ASML de Europese afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese AI-modellen verminderen.
ASML gebruikt zelf AI om zijn lithografiemachines, nodig voor de productie van computerchips, efficiënter te laten werken. Daarvoor zou het de modellen van Mistral kunnen gebruiken.
ASML geeft geen commentaar op de berichtgeving. Zeker is dat het bedrijf al geruime tijd tamboereert op het belang van een innovatieve Europese techsector. Zo zei financieel directeur Roger Dassen eerder dit jaar tegen de Volkskrant dat Europa minder relevant wordt op het wereldtoneel als het zijn eigen AI-industrie niet verder aanjaagt.
Volgens Dassen ligt de nadruk in Europa te veel op de regulering van AI en te weinig op stimulering van de bedrijven die het ontwikkelen, zoals Mistral. ‘Als je geen serieuze speler bent, ziet niemand je staan, hoe mooi je ideeën over de waarden en beperkingen van AI ook zijn’, aldus de financieel directeur. ‘Ik ben van mening dat het evenwicht op dit moment niet goed is.’
Dassen staat niet alleen met die boodschap. Zo concludeerde TNO dit voorjaar nog dat er een gebrek is aan Nederlands en Europees kapitaal om start-ups te laten doorgroeien. Het onderzoeksinstituut deed zijn analyse naar aanleiding van een adviesrapport van de Italiaanse econoom en politicus Mario Draghi, die Europa in 2023 waarschuwde voor een groot ‘innovatiegat’ met de Verenigde Staten en China.
De 1,3 miljard euro die ASML in Mistral steekt is onderdeel van een investeringsronde waarmee het Franse bedrijf in totaal 1,7 miljard euro heeft opgehaald, volgens Reuters. Daarmee zou het bedrijf het meest waardevolle AI-bedrijf van Europa worden, met een waardering van 10 miljard euro.
Om die bedragen in perspectief te plaatsen: het Amerikaanse AI-lab Anthropic (bekend van ChatGPT-alternatief Claude) haalde vorige week in een nieuwe investeringsronde maar liefst 13 miljard dollar op. Hiermee wordt dit bedrijf gewaardeerd op 183 miljard. OpenAI zit ondertussen ook niet stil in zijn jacht op vers kapitaal en is volgens Amerikaanse media op weg naar een waardering van 500 miljard dollar.
Samen met het Duitse Aleph Alpha geldt Mistral al jarenlang als het pronkstuk van de – vergeleken met de Amerikanen – bescheiden Europese AI-industrie. Het Franse bedrijf werd in 2023 opgericht door drie Franse AI-onderzoekers, die eerder ervaring opdeden bij Google DeepMind en Meta.
Net als de Chinese en Amerikaanse concurrentie ontwikkelt Mistral zogeheten Large Language Models (LLM’s), die als basis dienen voor chatbots en verschillende taken kunnen uitvoeren. De chatbot van Mistral heet Le Chat.
Belangrijk verschil met Google en OpenAI is dat Mistral heilig gelooft in de open source-benadering. Hierbij mogen andere software-ontwikkelaars de code kopiëren, verbeteren en gebruiken, bijvoorbeeld om een eigen chatbot te bouwen.
Mistral is niet het enige Europese AI-bedrijf dat er in slaagt veel geld op te halen. Volgens de Britse zakenkrant Financial Times tonen investeerders momenteel opmerkelijk veel meer interesse in Europese AI-startups dan de afgelopen jaren. Neem het Poolse AI-audiobedrijf ElevenLabs, dat inmiddels op meer dan 5 miljard euro wordt gewaardeerd. Of het Zweedse Lovable, dat AI-gereedschap maakt om mee te programmeren en zijn waardering onlangs zag stijgen tot 1,5 miljard euro.
Voor ASML is een investering van deze grootte in een ander bedrijf ongebruikelijk. Doorgaans verwerft de chipmachinebouwer nieuwe technologieën door ze zelf te ontwikkelen, samen te werken met andere bedrijven of complete ondernemingen op te kopen.
Wel stak het in 2023 samen met andere investeerders, waaronder NXP, VDL Groep en de Nederlandse overheid, 100 miljoen euro in de Nederlandse chipfabrikant Smart Photonics. Daarnaast bezit ASML bijna een kwart van de aandelen van de Duitse lenzenfabrikant Zeiss, waarmee het al decennialang nauw samenwerkt.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant