Uit protest tegen het verbod op actiegroep Palestine Action was er dit weekend voor de tweede keer een massale uiting van burgerlijke ongehoorzaamheid in Londen, waarbij 857 mensen werden gearresteerd. Een groot deel van hen is boven de 60. ‘Het is toch duidelijk dat dit geen terrorisme is.’
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
John Joyce heeft een treinreis van een uur gemaakt in de hoop te worden gearresteerd. Met een bord met de tekst ‘I oppose genocide. I support Palestine Action’ loopt de 76-jarige gepensioneerde zaterdagmiddag over het Londense Parliament Square, ter hoogte van het standbeeld van Mahatma Gandhi.
Een paar meter verderop wordt een vrouw afgevoerd omdat ze steun betuigt aan Palestine Action, de pro-Palestijnse actiegroep die door de regering tot terroristische organisatie is verklaard. ‘Ik ga mijn naam niet geven als ik word gearresteerd’, zegt Joyce, ‘want dan moeten ze me meenemen naar het bureau. Ons doel is om het justitiële systeem te verlammen.’
Het wordt lang wachten voor Joyce, die proviand heeft meegenomen in zijn rugtas. Honderden sympathisanten van Palestine Action verzamelen zich op het veld bij het paleis van Westminster. Een bejaarde vrouw met een witte hoed zit op een meegebrachte klapstoel. ‘Geen commentaar, ik protesteer in stilte’, zegt ze. Vanaf een podium klinkt rockmuziek van AC/DC, in de lucht ronkt een helikopter, en telkens als er een demonstrant wordt weggeleid, wordt er ‘Shame on you!’ geroepen. De een loopt mee, de ander laat zich dragen. Te midden van de hectiek deelt een jonge vrouw, met een keffiyeh losjes over haar hoofd, zonnebrandcrème uit.
Toeristen proberen foto’s van de Big Ben te maken zonder dat er een Palestijnse vlag in beeld komt. Vanwege het protest is de omgeving rond het parlementsgebouw en Westminster Abbey autovrij. Het is het tweede massale vertoon van burgerlijke ongehoorzaamheid binnen een maand. Op 9 augustus, ruim een maand nadat Palestine Action werd verboden, werden 522 mensen gearresteerd op grond van de terrorismewetgeving; wie zijn naam gaf, kwam direct op borgtocht vrij. Het was het grootste aantal aanhoudingen bij een protest sinds de antikernwapendemonstraties begin jaren zestig.
Opvallend is dat de helft van de arrestanten zaterdag net als Joyce boven de 60 is. ‘Wij ouderen hebben minder te verliezen’, zegt hij. ‘Ik heb geld genoeg en geen baan meer. Bovendien ben ik al twee keer eerder gearresteerd, in de jaren zeventig, wegens landloperij in Genève en wegens een verlopen visum in Colombia. Ik was een beetje een hippie.’
Hij vertelt dat hij eind jaren zeventig als Brits vertegenwoordiger voor het decoratiebedrijf Kaemingk in Saoedi-Arabië heeft gewerkt. ‘Ik had toen Palestijnse vrienden en raakte geïnteresseerd in hun lot. Ze hebben onze steun nodig, nu meer dan ooit.’
Hij verwacht dat het Britse gerechtshof het verbod op Palestine Action zal opheffen. ‘Het is toch duidelijk dat geweldloos verzet geen terrorisme is.’
De acties van de groepering die nu vijf jaar bestaat hebben inmiddels wel effect. Eind vorige week meldde The Guardian dat de Britse tak van de Israëlische wapenfabrikant Elbit Systems een vestiging in Bristol onverwacht lijkt te hebben gesloten. Het bedrijf, dat wapens levert aan het Israëlische leger, is al jaren het doelwit van Palestine Action-protesten. De laatste actie in Bristol was op 1 juli, net voordat de groep werd verboden op grond van de antiterrorismewet.
‘Bedrijven die wapens leveren, dát zijn de terroristen, niet wij’, zegt actievoerder Mark Chevreton uit het graafschap Surrey. In de schaduw van het standbeeld van Nelson Mandela is de techniekdocent, ook zestigplusser, net vrijgelaten door vier agenten die hem even eerder hadden gearresteerd. ‘Ik ben gered door een punt’, lacht hij. Hij wijst op zijn aan beide kanten bedrukte protestbord. ‘Stop genocide in Palestine. Action is necessary’. ‘Ze lazen: ‘Palestine Action is nodig’, maar ze hadden de punt niet gezien tussen ‘Palestine’ en ‘Action’. Die punt was mijn verlaat-de-gevangeniskaart.’
Op zijn borden staan teksten van rechters die kritisch commentaar hebben gegeven op het verbod. Voor de zekerheid heeft Chevreton erbij gezet dat hij geen verboden organisaties steunt of aanmoedigt. Hij vertelt dat zijn dochter de afgelopen maanden al vijf keer is gearresteerd en zelfs al een keer is voorgeleid. ‘Ik maak me zorgen over de vrijheid van meningsuiting. Zelfs nu pas ik op mijn woorden. Als jij opschrijft dat ik Palestine Action steun, kom ik in de problemen’, zegt Chevreton, die het juridische deel van de Wikipediapagina van Palestine Action heeft geschreven.
Ook hij is al decennia betrokken bij de Palestijnse zaak. ‘Begin jaren tachtig heb ik Engelse les gegeven in de Gazastrook, en ik heb ook op een van de kibboetsen gewerkt die op zo’n vreselijke wijze zijn aangevallen op 7 oktober 2023. Daarnaast heb ik lesgegeven aan de Universiteit van Bethlehem. Wat er nu gebeurt in de Gaza is afschuwelijk: het doden van artsen en journalisten, van vrouwen en kinderen. Het is absoluut noodzakelijk om dat tegen te gaan.’ Bij het vorige protest liep hij een armblessure op door het politieoptreden. ‘Vandaag gaat het beter, de meeste agenten zijn vriendelijk en beleefd. Zij vinden het ook een absurde toestand, vermoed ik.’
Het massaprotest valt samen met de eerste werkdag van de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Shabana Mahmood. De juridische status van Palestine Action is een van haar hoofdpijndossiers.
Op zondag maakt het politiekorps bekend dat er maar liefst 857 mensen zijn gearresteerd: meer dan de helft van de aanwezigen, en veel meer dan vorige keer. Bij de aanhoudingen gaat het volgens de politie niet alleen om ‘steun aan een terroristische organisatie’, maar ook om een ‘reeks andere vergrijpen, waaronder het aanvallen van een politieagent’. Onder de arrestanten bevindt zich ook Joyce. ‘Ik moet in november voorkomen’, laat hij weten, ‘maar tegen die tijd is het verbod denk ik al opgeheven door de rechter.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant