Uit protest tegen het verbod op actiegroep Palestine Action vond voor de tweede keer een massale uiting van burgerlijke ongehoorzaamheid plaats in Londen, waarbij zeker 425 mensen werden gearresteerd. Opvallend: de helft van hen was zestigplus. ‘Wij ouderen hebben minder te verliezen.’
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
John Joyce heeft een treinreis van een uur gemaakt in de hoop te worden gearresteerd. Met een bord waarop de tekst ‘I oppose genocide. I support Palestine Action’ staat, loopt de 76-jarige pensionaris zaterdagmiddag over het parlementsplein in Londen, ter hoogte van het standbeeld van Mahatma Gandhi.
Een paar meter verderop wordt een vrouw weggeleid omdat ze steun betuigt aan Palestine Action, de pro-Palestijnse actiegroep die door de regering is bestempeld als terroristische organisatie. ‘Ik zal mijn naam niet geven als ik word gearresteerd’, zegt Joyce, ‘want dan moeten ze me meenemen naar het bureau. Ons doel is om het justitiële systeem te verlammen.’
Het wordt lang wachten voor Joyce, die proviand heeft meegebracht in zijn rugtas. Honderden sympathisanten van Palestine Action verzamelen zich op het veld bij het paleis van Westminster. Een bejaarde vrouw met een witte hoed zit op een opklapstoel die ze heeft meegebracht. ‘Geen commentaar, ik protesteer in stilte’, zegt ze. Vanaf een podium klinkt rockmuziek van AC/DC, een helikopter ronkt in de lucht en er wordt ‘shame on you’ geroepen wanneer er weer een deelnemer wordt weggeleid. De een loopt mee, de ander laat zich dragen. Te midden van de hectiek deelt een jonge vrouw, met een keffiyeh losjes over haar hoofd, zonnebrandcrème uit.
Toeristen proberen foto’s van Big Ben te maken zonder dat er een Palestijnse vlag in beeld komt. Vanwege het protest is de omgeving rondom het parlement en Westminster Abbey autovrij. Het is het tweede massale vertoon van burgerlijke ongehoorzaamheid binnen een maand. Op 9 augustus, ruim een maand nadat Palestine Action verboden werd, werden 522 mensen gearresteerd op basis van de terrorismewetgeving, wie z’n naam gaf werd direct op borgtocht vrijgelaten. Het was het grootste aantal arrestanten bij een protest sinds demonstraties tegen nucleaire wapens begin jaren zestig.
Opvallend was dat de helft van de arrestanten die dag bestond uit zestigplussers. De leeftijdscategorie waar ook Joyce tot behoort. ‘Wij ouderen hebben minder te verliezen’, zegt hij. ‘Ik heb geld genoeg en geen baan meer. Bovendien ben ik al twee keer gearresteerd in de jaren zeventig, wegens landlopen in Genève en wegens een verlopen visum in Colombia. Ik was een beetje een hippie.’
Hij vertelt dat hij eind jaren zeventig als Brits vertegenwoordiger voor het bedrijf Kaemingk in Saoedi-Arabië werkte. ‘Ik had toen Palestijnse vrienden en kreeg interesse in hun lot. Ze hebben onze steun nodig, meer dan ooit.’
Hij verwacht dat het Britse gerechtshof het verbod op Palestine Action zal opheffen. ‘Het is toch duidelijk dat geweldloos verzet geen terrorisme is.’
De acties van de groepering die nu vijf jaar bestaat hebben inmiddels wel effect. Eind vorige week maakte The Guardian bekend dat de Britse tak van de Israëlische wapenfabrikant Elbit Systems een vestiging in Bristol onverwacht lijkt te hebben gesloten. Het bedrijf, dat wapens levert aan de IDF, is al jarenlang het doelwit van Palestine Action-protesten. De laatste actie in Bristol was op 1 juli, net voordat de groep werd verboden op grond van de terrorismewet.
‘Bedrijven die wapens leveren, dat zijn de terroristen, niet wij’, zegt actievoerder Mark Chevreton uit graafschap Surrey. In de schaduw van het standbeeld van Nelson Mandela is de docent wetenschap, ook een zestigplusser, net op vrije voeten gesteld door vier agenten, nadat ze hem hadden gearresteerd. ‘Ik ben gered door een punt’, lacht hij. Hij wijst op zijn aan beide kanten bedrukte protestbord. ‘Stop genocide in Palestine. Action is necessary’. ‘Ze lazen ‘Palestine Action is nodig’, maar hadden de punt niet gezien tussen ‘Palestine’ en ‘Action’. Die punt was mijn ‘verlaat de gevangenis’-kaart.’
Op zijn borden staan parafrasen van rechters die kritisch commentaar hebben gegeven op het verbod. Voor de zekerheid heeft Chevreton erbij gezet dat hij geen verboden organisaties steunt of aanmoedigt. Hij vertelt dat zijn dochter al vijf keer is gearresteerd in de voorbije maanden, en al een keer is voorgeleid. ‘Ik maak me zorgen over de vrijheid van meningsuiting. Zelfs nu pas ik op mijn woorden. Als jij opschrijft dat ik Palestine Action steun, kom ik in de problemen’, zegt Chevreton, die het juridische lemma van de Palestine Action’s Wikipediapagina heeft geschreven.
Ook hij is al decennialang betrokken bij de Palestijnse zaak. ‘Begin jaren tachtig heb ik Engelse les gegeven in de Gazastrook, en ik heb ook gewerkt op een van de kibboetsen die op zo’n vreselijke wijze is aangevallen op 7 oktober 2023. Tevens heb ik les gegeven aan de Universiteit van Bethlehem. Wat er nu gebeurt in de Gaza is afschuwelijk, het doden van artsen en journalisten, van vrouwen en kinderen. Dat tegengaan is een noodzaak.’ Bij het vorige protest liep hij een armblessure op door het politieoptreden. ‘Vandaag is het beter, de meeste agenten zijn beleefd en vriendelijk. Zij vinden het ook absurd, vermoed ik.’
Het massaprotest valt samen met de eerste werkdag van de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood. De juridische status van Palestine Action is een van haar hoofdpijndossiers.
Die avond blijkt dat het politiekorps iets terughoudender is geweest dan vier weken geleden. De Metropolitan Police heeft zeker 425 mensen gearresteerd, ongeveer een kwart van de aanwezigen. Daarbij ging het volgens de politie niet alleen om ‘steun aan een terroristische organisatie’, maar ook om een ‘reeks van overtredingen, inclusief het aanvallen van een politieagent’.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant