De vijfjaarlijkse Tollensprijs gaat voor het eerst naar een auteur die het grootste deel van haar oeuvre voor kinderen heeft gemaakt: schrijver, tekenaar en podiumartiest Joke van Leeuwen.
schrijft voor de Volkskrant over jeugdliteratuur.
De winnaar van deze oudste literaire prijs van Nederland is bij volwassen lezers bekend van haar succesvolle romans Feest van het begin (2012, AKO-Literatuurprijs) en de bestseller Ik dacht dat jij (2023). Haar bekendste kinderboeken zijn Deesje (1985, Gouden Griffel) en Iep! (1996, Zilveren Griffel). De jury roemt haar toegankelijke en veelzijdige oeuvre en noemt haar werk ‘geestig, ontroerend en confronterend tegelijkertijd’.
Joke van Leeuwen is geboren in Den Haag in 1952 en brengt haar jeugd onder meer door in Amsterdam en Brussel, waar ze eerst grafische kunsten studeert aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en het Hoger Sint Lucas Instituut in Brussel en later geschiedenis aan de Vrije Universiteit van Brussel.
Ze debuteert in 1978 met het door haar geschreven en getekende kinderboek De Appelmoesstraat is anders. In datzelfde jaar wint ze ook de Cameretten-cabaretprijs en begint ze naast haar schrijverschap een carrière op de planken. Tegenwoordig woont en werkt Van Leeuwen in Antwerpen. Haar boeken en optredens zijn ook in Vlaanderen zeer geliefd.
Tweederde van haar oeuvre is ‘voor kinderen en andere mensen’, zoals ze zelf graag zegt. Haar recente werk omvat de bundel kindergedichten Hee daar mijn twee voeten (2019), het lange gedicht voor volwassenen Aan tafels (2022) en het vorige maand verschenen kinderboek Die dag.
Het werk van Van Leeuwen is een zeer eigenzinnige mix van taalvondsten, grappige tekeningen, filosofische beschouwingen en ironische omkeringen. Haar kenmerkende hand is meestal meteen op het omslag al te zien en ze grossiert in markante titels. Soms niet meer dan een kreet of een verzuchting, soms zo lang dat ze het hele omslag vullen. Bijvoorbeeld: Het verhaal van Bobbel die in een bakfiets woonde en rijk wilde worden (1987).
De Tollensprijs gaat elke vijf jaar naar een schrijver van wie het werk volgens de jury de afgelopen vijf jaar de hoogste literaire waarde had, maar mag gerust gezien worden als een prijs voor het hele oeuvre. De prijs is vernoemd naar de Rotterdamse verfhandelaar en dichter Hendrik Tollens (1780-1856) en ging eerder naar literaire grootheden als Louis Couperus en Willem Kloos. Recente winnaars zijn Ellen Deckwitz, Hans Dorrestijn, Paulien Cornelisse en Jules Deelder.
De Tollensprijs 2025 wordt op zondag 5 oktober uitgereikt in Museum Rijswijk, dat gevestigd is in het laatste woonhuis van Tollens. Eerder is Joke van Leeuwen bekroond met de Theo Thijssenprijs voor haar kinderboekenoeuvre (2000), de Gouden Ganzenveer (2010) en de Constantijn Huygensprijs (2012) voor haar hele oeuvre. De boeken van Joke van Leeuwen verschijnen bij uitgeverij Querido.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant