Inzet Nationale Garde Na Washington en Los Angeles zoekt president Trump een nieuwe stad waar hij gardisten en federale handhavers op af kan sturen. Juridisch is het twijfelachtig, maar politiek moet het zijn partij winst opleveren.
Een demonstrant bij het treinstation van Washington, waar de Nationale Garde het gezag heeft overgenomen.
Wordt het „hellepoel” Chicago, „zeer onveilig” Baltimore, of toch „behoorlijk ruig” New Orleans? Sinds zijn vijandige overname van het politie-apparaat van het „vuile, door misdaad geteisterde, dodelijke” Washington, dreigt Donald Trump telkens de Nationale Garde en federale opsporingsdiensten op een volgende Democratisch bestuurde stad af te sturen. De onrechtmatigheid van de militaire inzet in Los Angeles, maakt dat juridisch ingewikkeld. Met wat volgens critici zijn zoveelste stap richting dictatuur is, bereikt de president in ieder geval twee doelen: de vreemdelingenpolitie toegang geven tot vrijhavens voor migranten én zijn politieke tegenstanders dwingen impopulaire standpunten te verdedigen.
De afgelopen dagen bijzonder weinig, zeggen activisten die proberen elke actie van de Nationale Garde en de immigratiepolitie ICE in de stad te volgen. Vanuit een tentenkampje bij het treinstation in Washington monitoren zij de federale ordehandhaving, spreken zij de mannen, en enkele vrouwen, in uniform aan op hun ongewenste aanwezigheid en filmen ze hun optreden.
Het station is recent overgenomen door het federale bestuur. Maar op woensdagmiddag waren er urenlang slechts acht leden van de Nationale Garde te zien, vooral keuvelend met elkaar, de spoorwegpolitie en activisten. „Terwijl ze de eerste weken ook de hele tijd hier buiten stonden om ons en anderen lastig te vallen”, zegt Dominique Moore (28) van ‘verzetsorganisatie’ Flare, op het gras voor de hoofdingang.
Trump pocht ermee dat de misdaad in Washington „100 procent” gedaald is sinds hij op 11 augustus zo’n vijfhonderd agenten van de immigratiepolitie, drugsbestrijding, vuurwapendienst en FBI, plus tweeduizend reservisten uit verschillende staten, de stad in stuurde. Het aantal gerapporteerde moorden, geweldsincidenten en berovingen is de afgelopen weken gedaald, maar zeker niet tot nul. En het dagelijkse aantal arrestaties was in augustus niet heel veel hoger dan in juli, vóór de komst van de troepenmacht.
Trump kan in de hoofdstad dieper ingrijpen dan daarbuiten, omdat Washington een district is en niet binnen een staat met een gouverneur valt. Foto Jose Luis Magana/AP
De landelijke agenten hebben tentenkampen van daklozen geruimd, zonder extra investeringen in opvang. En de vreemdelingenpolitie ICE heeft willekeurig mensen zonder verblijfsvergunning opgepakt – iets wat de lokale politie in sanctuary city Washington nooit deed. Meer dan misdaadbestrijding lijkt de regering-Trump uit op het uitzetten en intimideren van illegale migranten die hier in de horeca, bouw en schoonmaak werken.
Trump kan in de hoofdstad dieper ingrijpen dan daarbuiten, omdat Washington een district is en niet binnen een staat met een gouverneur valt. Al zullen rechters nog bepalen hoe machtig de president hier precies is.
De autoriteiten in de stad hebben zich vanaf het begin af aan verzet tegen de manier waarop de federale overname heeft plaatsgevonden, maar verwelkomen extra blauw op straat. Burgemeester Muriel Bowser kondigde dinsdag aan dat zij permanent met de regering wil samenwerken om criminaliteit terug te dringen. Als Trump de stad langer dan dertig dagen wil bezetten, heeft hij daar formeel instemming van het Congres voor nodig. Dat is niet van plan over de kwestie te stemmen, meldde The Washington Post donderdag. Al zal de Nationale Garde, in ieder geval symbolisch, wel aanwezig blijven.
Dinsdag oordeelde een federale rechter in Californië dat Trumps mobilisering van de reservisten in Los Angeles, afgelopen juni, onrechtmatig was. Dat compliceert de plannen die de regering gemaakt heeft om onder meer Chicago en Baltimore aan te pakken. Niet toevallig liggen deze steden, net als LA, in staten met Democratische gouverneurs die interesse hebben getoond in de presidentsrace van 2028.
Alles wijst erop dat Trump zijn vizier gericht heeft op Chicago. De op-twee-na grootste stad van het land kampt met flinke criminaliteit. Vorig weekend vielen er acht doden en vijftig gewonden bij schietpartijen. Bovendien heeft Chicago een grote migrantengemeenschap waarbinnen lang niet iedereen verblijfspapieren heeft voor de VS. Noch burgemeester Brandon Johnson noch gouverneur JB Pritzker werkt mee met ICE om mensen die geen misdaden begaan hebben uit te laten zetten. „We’re going in”, zei Trump woensdag over de stad. „Ik zeg niet wanneer, maar we gaan erin.”
Leden van de Nationale Garde kijken toe in een metrostation in Washington. Foto Julia Demaree Nikhinson/AP
De afgelopen dagen is met name Pritzker veel en vaak in de media verschenen om te vertellen dat het wel meevalt met de misdaad in Chicago. Zoals Democratische politici de inname van Washington ook hebben afgedaan als onnodig, omdat de criminaliteit al daalt. Het is een begrijpelijke verdediging, maar daarmee stapt Pritzker met open ogen in de val die Trump gezet heeft. Het klopt dat de criminaliteit na een ‘coronapiek’ al jaren daalt, maar is voor de mensen in Chicago die er last van hebben en de mensen buiten Chicago die er met afschuw naar kijken, nog altijd onnodig hoog. „Ik denk dat we er nooit van afkomen”, zei de gouverneur dinsdag in een interview over criminaliteit.
Trump, beseffende dat hij zich juridisch op glad ijs begeeft, opperde woensdag dat hij misschien liever eerst naar New Orleans trekt. Dit is weliswaar ook een Democratische stad met een zwarte burgemeester, maar in een Republikeinse staat waar de gouverneur formeel zijn federale hulp kan inroepen om de plaatselijke misdaad te bestrijden.
De Republikeinse Partij, Trump voorop, lijkt besloten te hebben dat criminaliteitsbestrijding, law and order, hét thema van de tussentijdse verkiezingen van 2026 moet worden. Dat zien ze – na immigratie en transrechten – als een zwakke plek van de Democraten. Niets komt ze dan ook beter uit dan Pritzker en anderen die voor camera’s zeggen dat het heel erg meevalt met de criminaliteit.
Misdaad wordt een 80/20-issue genoemd. Hoewel die volgens alle statistieken afneemt, vindt nog altijd ongeveer 80 procent van de Amerikanen dat politici meer moeten doen om die te bestrijden. Democraten die roepen dat een federale overname van steden onnodig is en dat het met criminaliteit wel meevalt, scharen zich zo achter een minderheidsstandpunt dat kan leiden tot electoraal verlies. Dat Trump, zelf veroordeeld voor 34 strafbare feiten, met dergelijk ingrijpen allerlei grondwettelijke en morele grenzen overgaat is voor veel kiezers minder relevant. Ondertussen gaat er veel extra geld en mankracht naar het oppakken van migranten, ten koste van ordehandhaving en misdaadbestrijding.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC