Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Veel stelde huisarts Shakib Sana in het werk om Jud Awad naar Nederland te halen, een meisje van 15 maanden met acute lymfatische leukemie, in Nederland goed te behandelen en in Gaza niet. Er was een ziekenhuis bereid gevonden, er was financiering, maar Nederland wil geen zieke kinderen uit Gaza. Die kunnen beter in het Midden-Oosten terecht, vindt dit kabinet, dat ‘diplomatiek aan het kijken is’ naar mogelijkheden. In de Tweede Kamer probeerde Dilan Yesilgöz dat beleid menselijk te maken: ‘Als je zo ziek bent, moet je niet zo lang reizen en wil je in de regio geholpen kunnen worden’.
Staande dat debat stierf Jud Awad. Daarna stelde België z’n grenzen open voor medische noodgevallen uit Gaza, net zoals Luxemburg. En Ierland, Italië, Roemenië. In Nederland werd een motie om het te regelen weggestemd.
Het is om cynisch van te worden, zegt Shakib Sana in zijn drukke huisartsenpraktijk in Leerdam, maar cynisme helpt niet, ‘hoe pijnlijk ook’. Hij maakt tijd vrij in de lunchpauze, want dit is belangrijk. Misschien zet de dood van Jud Awad een deurtje open: ‘Laten we ervoor zorgen dat het niet voor niets is geweest. Ik ben er heel verdrietig over, ze was een dierbare patiënt, maar de belangrijkste vraag is nu hoe we nu als dokters vanuit onze professionaliteit verder kunnen.’
Sana steunt artsen in Gaza met videoconsultaties. Alle 36 ziekenhuizen zijn er aangevallen, medicatie is schaars, ‘de zorg is vernietigd’. De vader van de Gazaanse arts met wie hij samenwerkt, stierf in pijn aan prostaatkanker bij gebrek aan tumorremmende middelen, en aan morfine voor palliatieve zorg. Diezelfde arts bracht hem in contact met de moeder van Jud Awad: de baby had plotseling blauwe plekken gekregen, de diagnose was duidelijk, net als de remedie. De overlevingskans is groot met chemotherapie, maar die is in Gaza niet voorhanden.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het lukte hem Jud Awad op de evacuatielijst te krijgen van wereldgezondheidsorganisatie WHO. De grootste drempel is toestemming van Israël; volgens Artsen zonder Grenzen kan het helpen als bevriende naties zoals Nederland een beroep doen op het land.
Maar Buitenlandse Zaken verwees Sana voor een spoedvisum naar de Immigratie- en Naturalisatiedienst, die naar Buitenlandse Zaken terugverwees. ‘Er is geen regeling voor Gaza. Die is er wel voor Oekraïne. Daar kunnen de ambtenaren niets aan doen, het ontbreekt gewoon aan politieke wil. Blijkbaar zijn er in Nederland vijftig tinten naastenliefde.’
De huisartsenpraktijk van Shakib Sana en zijn echtgenote bevindt zich aan de rand van een achterstandswijk. Veel stelde hij in het werk om tijdens de coronapandemie mensen te overtuigen van het nut van vaccineren. Nederland is een van de rijkste landen ter wereld, zegt hij, maar het maakt sociaal-economisch nogal uit in welke postcode je woont. Wat Gaza betreft is er ook sprake van ‘een soort postcodepolitiek.’ En hij vertelt over het zieke kind van een rijke zakenman uit Turkije, dat wel een spoedvisum kreeg.
Dat de Tweede Kamer geen regeling wil, noemde het Amsterdam UMC in een verklaring ‘inhumaan’: ‘Waar is dan onze menselijkheid?’ Sana zegt: ‘We laten bepaalde waarden los. Wij vroegen niet om een oplossing voor de oorlog, we vroegen om zorg voor een meisje van 15 maanden, dat te genezen was. De politiek heeft daar het hele conflict aan gekoppeld, je krijgt alles erbij, de hele geopolitiek. Dat maakt het zo verdrietig.’
Waarom alleen naar Gaza kijken en niet naar andere brandhaarden, is inmiddels een veelgehoord argument dat ook hem bereikt. Kamerlid Isa Karahman (van NSC, dat voor de motie stemde) vroeg deze week zelfs (vergeefs) een debat aan over ‘vergeten conflicten in de wereld’: Soedan, Congo, Syrië. Whataboutisme heet dat, de kwestie slim verleggen en Shakib Sana zegt: ‘Zorg voor kinderen kun je niet nuanceren.’
Of hij hoop heeft? ‘Niet meer voor Jud, maar haar dood heeft deze kwestie wel een gezicht gegeven. Ik ben niet naïef, maar het brengt iets in beweging. Politiek is een dominospel; er hoeft vaak maar één steentje de andere kant op te vallen. De volgende keer lukt het misschien wel.’
Later die dag heeft hij nog twee videoconsultaties in Gaza. Hij hoopt dat de arts ter plekke niets is overkomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant