ZAP Veel programma’s gaan over liefde, maar zijn niet per se liefdevolle programma’s. Donderdagavond was het anders. Op een enkele uitzondering na dook de liefde overal op.
Zanger Frans Duijts in een emotioneel gesprek met Kefah Allush voor ‘De Kist’. Beeld EO
In de media is de liefde vaak een zachtaardig onderwerp. Een fijn onderwerp, maar iets voor in de weekendbijlage, voor in het feelgoodblokje tussen de zware onderwerpen door. Mensen die liefde prediken worden al gauw weggezet als goedgelovig en naïef of ervan beschuldigd de grote problemen te bagatelliseren. En dus gaat het er weinig over, en zien we het niet. „Love has never been a popular movement”, zei schrijver James Baldwin in 1970 al. Ja, je hebt B&B Vol Liefde natuurlijk, en al die andere datingshows. Maar hoewel die programma’s óver liefde gaan, zijn het niet per se liefdevolle programma’s. Ze worden toch vooral gedreven door de wens om te gniffelen.
Donderdagavond was het anders. Op de belangrijke maar vreselijke documentaire The Bibi Files na (NPO 2), dook de liefde overal op. Bijvoorbeeld in de eerste aflevering van het vijftiende seizoen van de satirische quiz Dit was het nieuws (NPO 1), waar het duo Henry van Loon en Jelka van Houten vaste gast Peter Pannekoek verving, die dit seizoen niet meedoet. Van Loon en Van Houten werden begin dit jaar getrouwd door de andere gast van vanavond: cabaretier Peter Heerschop. Bij Andere Tijden (NPO 2) was de liefde het onderwerp van de 25-jarige jubileumcompilatie. Verboden liefde wel te verstaan, zoals die van prinses Beatrix en prins Claus. „Als het maar geen Duitser is”, had premier Cals verzucht toen hij de eerste foto’s in handen had gekregen van De Telegraaf.
Zelfs in het vreemde programma Jonge Adel: Van de Jacht tot het Bal (RTL 5), een oppervlakkige nieuwe realityshow over jonge adellijke mensen die oude adellijke dingen doen, was de rode draad een shakespeareaans liefdesverhaal. Een soort Burcht & Balzaal Vol Liefde: Clemens van Steijn, organisator van het prestigieuze Tulpenbal dat centraal stond in deze aflevering, had jaren geleden een relatie met jonkvrouw Clementine van Nispen tot Sevenaer. Clemens, die zelf niet van adel is, is nog altijd smoorverliefd op Clementine. Helaas gaat die binnenkort trouwen met ene Maikel, en Clemens is niet uitgenodigd voor de bruiloft. Toevallig loopt het op het bal helemaal mis met de tafelschikking van Clementine.
Ook bij de talkshows was er liefde: naast de veelbesproken geopolitieke driehoeksverhouding tussen de beer, de draak en de olifant, voerde Frans Timmermans bij Pauw & De Wit (NPO 1) een liefdevol verhaal over de middenpartijen die elkaar wat meer moeten vasthouden. Hij noemde ook dat de tweets van Wilders hem aan nazipropaganda deden denken en gaf toe te begrijpen dat mensen hem niet mogen. Maar goed, hij neemt het niet meer persoonlijk. Hij is gewoon zichzelf: de juiste man voor zijn positie. Volgens de Vlaamse filosoof Martha Claeys is trots pas iets positiefs als er een specifieke vorm van zelfliefde aan ten grondslag ligt. „Zelfliefde zoals ik het begrijp betekent dat je ook je privileges, je blinde vlekken en je dikke ego grondig onderzoekt”, schrijft ze in haar boek Trots.
Een programma dat echt zonder ironie liefdevol was deze avond, was De Kist (NPO 2). Het gesprek van Kefah Allush met de stoere doch kwetsbare zanger Frans Duijts, vond plaats op het terechte tijdstip van half negen. Primetime. De twee deelden een glaasje cognac. Waar veel kunstenaars proberen om hun diepste zieleroerselen aan de buitenwereld te tonen, ligt dat bij Duijts anders. Echt persoonlijke liedjes lukken hem niet, bijvoorbeeld over zijn overleden vader. Hij heeft het één keer geprobeerd: ‘Beroofd’, over een gewapende overval die zijn ouders hebben meegemaakt. „Ik kan daar geen seconde naar luisteren. Dan huil ik en dan is het klaar. Ik denk niet dat ik het moet doen, dat soort dingen.” Allush wierp z’n armen in de lucht: „Maar dan ben je op je best! Toch? Als ik in je ziel mag kijken!” ,,Een stukje in m’n ziel kijken mag soms, maar niet tot aan…” De tranen welden op. „Is het zo heftig dat je het inderdaad allemaal weer voelt?”, vroeg Allush. „Ja, dus dat moet ik niet doen, dan kan ik niet meer zingen.” Zo werkt de liefde dus ook: verlammend.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC