Maar liefst 75 procent van alle Nederlandse jongeren tussen de 15 en 25 jaar heeft een (bij)baan. Dat komt volgens het UWV doordat veel jongeren naast hun studie werken. In andere Europese landen is dat minder gebruikelijk.
Van het totale aantal werkenden in Nederland is 17 procent tussen de 15 en 25 jaar oud. Dat komt neer op 1,7 miljoen jongeren in het tweede kwartaal van dit jaar, blijkt uit cijfers van Eurostat.
Drie kwart van de Nederlandse jongeren heeft werk. Dat percentage is flink hoger dan in de rest van Europa, waar dit gemiddeld voor maar een derde van de jongeren geldt.
In de EU is gemiddeld 8 procent van alle werkenden tussen de 15 en 25 jaar oud, zoals in de onderstaande afbeelding is te zien.
Zeven op de tien Nederlandse jongeren die werken, combineren een studie met een bijbaan. In het buitenland is dat minder gangbaar, schrijft het UWV vrijdag in een analyse.
Volgens UWV-arbeidsmarktadviseur Michel van Smoorenburg is er in sommige landen wetgeving waardoor studenten naast hun opleiding minder uren kunnen werken. "In bijvoorbeeld Frankrijk kan je de status als student verliezen wanneer je meer dan 19,5 uur per week werkt", legt hij uit.
Daarnaast ontmoedigen universiteiten in andere landen hun studenten soms om naast hun studie te werken. "We hebben in Nederland een cultuur van kleine baantjes", zegt hoogleraar arbeidsmarkt Pierre Koning. Volgens Koning en Van Smoorenburg maakt het minimumjeugdloon het voor werkgevers aantrekkelijker om kleine banen aan te bieden.
Ben je jonger dan 21 jaar, dan ontvang je per uur minder loon dan oudere werknemers. Het minimumjeugdloon is onder meer ingesteld om werkgevers te stimuleren jongeren aan te nemen. Zo ontvang je als vijftienjarige 4,32 euro per uur, tegenover 14,40 euro voor een 21-plusser.
Onder meer Tsjechië, Duitsland, Estland, Hongarije, Polen en Spanje hebben geen minimumjeugdloon. In Duitsland verdien je als achttienjarige bijvoorbeeld 12,82 euro per uur, tegenover 7,20 euro in Nederland. Koning: "Door dit lage loon is het aantrekkelijker voor werknemers om jongeren in te schakelen."
De meeste Nederlandse jongeren werken in de horeca. Daar is 60 procent van het personeel jonger dan 25 jaar. In de detail- en groothandel is 33 procent onder de 25. Dat die sectoren meer jongeren aantrekken, komt volgens arbeidsmarktdeskundige Bart van Krimpen door een vorm van gewenning.
De horeca draait al jaren voor een groot deel op jongere werknemers en is daar dus ook op ingespeeld. "Werkgevers zorgen bijvoorbeeld voor flexibele werktijden en kleine banen", legt hij uit. "Maar ook andersom: sommige sectoren kennen van nature pieken in het werkaanbod, zoals dus de horeca. Jongeren zijn dan vaak een welkome aanvulling om die op te vangen."
Hoewel het aandeel werkende jongeren in Nederland groot is ten opzichte van andere Europese landen, is het de laatste jaren wel wat afgenomen. Zo was in het tweede kwartaal van 2023 niet 75 procent van de jongeren aan het werk, maar 77 procent. En het aandeel jongeren dat geen werk heeft en daar ook niet naar op zoek is, neemt toe. Volgens statistiekbureau CBS kan een deel van hen door ziekte niet werken.
Bovendien gaat het minimumjeugdloon in 2027 omhoog om jongeren meer bestaanszekerheid te geven. Dat maakt het voor werkgevers weer iets minder aantrekkelijk om jongeren aan te nemen. Toch is de afname van het aandeel werkende jongeren in de afgelopen jaren te klein om van een trend te spreken, zegt Koning.
"Het zou kunnen dat jongeren tijdens en na de coronapandemie last hadden van de lockdowns: juist de kleine banen verdwenen", legt hij uit. Maar dat is speculatief, benadrukt hij. "Deze verschillen zijn eigenlijk te klein om er wat over te kunnen zeggen."
Source: Nu.nl economisch