Hoe beïnvloeden werk en relatie elkaar? Wat zeggen onderzoekers hierover? Leuk werk is goed voor je relatie. En een fijne relatie is goed voor je werk. Maar er zijn ook verrassingen.
Ooit gehoord op een bruiloft. Wat is een huwelijk? Samen problemen oplossen die je in je eentje niet zou hebben. Hier is zo’n probleem: als ik thuis ruzie heb, kan ik me niet concentreren op mijn werk. De beste oplossing is meestal om het snel goed te maken. Dan kan ik tenminste weer door.
Ben Tiggelaar schrijft wekelijks, vanaf nu op donderdag, over persoonlijk leiderschap, werk en management.
Tja. Wat zeggen onderzoekers hierover? Hoe beïnvloeden werk en relatie elkaar? En wat zijn praktische tips?
De rode draad in de research is – zoals wel vaker – iets waarvan je denkt: heb je daar nou al dat onderzoek voor nodig? Hier komt-ie: leuk werk is goed voor je relatie. En een fijne relatie is goed voor je werk. Gelukkig kom je, als je er wat dieper in duikt, ook leuke verrassingen tegen. Ik noem er een paar.
Onderzoekers Jakob Stollberger, Mireia Las Heras en Yasin Rofcanin vonden bijvoorbeeld een opwaartse spiraal. Heb je collega’s die je steunen én een fijne relatie? Dan ondersteun je thuis je partner meer. Die levert daardoor ook weer betere prestaties op het werk. Enzovoort.
Maar het kan ook flink misgaan. Dat bleek uit onderzoek van Angela Dionisi en Julian Barling naar het gedrag van managers. Als een leidinggevende thuis problemen heeft – een slechte werk-privébalans, conflicten of depressieve gevoelens – dan merken medewerkers dat direct. Ze zien dan vaker grensoverschrijdend gedrag bij hun baas, zoals het kleineren van collega’s, en passiviteit, zoals het vermijden van verantwoordelijkheid.
Als het gedrag van je partner invloed heeft op jou, dan heet dat een crossover-effect. Een mooi voorbeeld komt van de Australische onderzoekers Brittany Solomon en Joshua Jackson. Zij stelden vast dat de persoonlijkheid van je partner jouw loopbaansucces beïnvloedt.
Dat geldt vooral wanneer je partner hoog scoort op de eigenschap consciëntieusheid; als hij of zij verantwoordelijk, zorgvuldig en betrouwbaar is. Dat zorgt bij jou voor meer tevredenheid met je werk, meer salaris en meer kans op promotie. Hoe werkt dat?
Drie mogelijke oorzaken. Consciëntieuze partners – mannen en vrouwen – doen meer in het huishouden, waardoor jij meer tijd hebt voor je werk. Daarnaast is gedrag besmettelijk: wie een zorgvuldige partner heeft, neemt daar iets van mee naar de werkvloer. En dat blijkt goed voor je loopbaan. Ten slotte heeft de consciëntieusheid van je partner doorgaans een positief effect op de relatie. En dat is – wisten we al – goed voor je prestaties.
Veel mensen hebben last van hoge werkdruk. Heeft die stress ook effect op de relatie? Ja, maar anders dan ik dacht.
Onderzoekers Justin Lavner en Malissa Clark volgden 172 pasgetrouwde koppels vier jaar lang. Belangrijkste bevinding: wanneer je last hebt van hoge werkdruk, heeft dat doorgaans geen meetbare invloed op jouw tevredenheid met je relatie. Maar je partner krijgt wel steeds minder lol in de liefde. Weer zo’n crossover-effect.
Best verraderlijk. Jij gelooft dat alles nog dik voor mekaar is, maar je partner denkt daar heel anders over. Hoe kan dat? Een mogelijke oorzaak is dat je zelf het effect van je werkdruk op jullie relatie relativeert: dit moet nu even, dit hoort erbij. Je partner ervaart echter vooral minder aandacht en meer stress.
Goed. Als je graag vooruit wilt in je werk, moet je ook werken aan je relatie. Maar wat ís dan een goede relatie? Waar moet ik voortaan nog beter op letten, thuis?
In 2020 verscheen in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) een bijzonder artikel: 86 academici analyseerden 43 grote relatie-onderzoeken met data over 11.196 (ook Nederlandse) stellen.
Belangrijkste vraag: wat bepaalt of je tevreden bent met je relatie? Belangrijkste antwoord: niet de eigenschappen van je partner, maar jouw persoonlijke beleving van de onderlinge dynamiek, die geeft de doorslag. En binnen die beleving blijken dit de vijf belangrijkste bouwstenen.
Werk en thuis zijn nog meer met elkaar verweven dan ik dacht. Dit zijn, voor mij, de drie belangrijkste conclusies.
Je kunt dit met z’n tweeën doen, maar natuurlijk ook onder begeleiding. Ik las in het AD dat relatietherapie booming business is. Vooral jonge mensen gaan steeds eerder, preventief, samen in therapie. Mooi voor hen en – weet ik nu – ook nog eens goed voor de economie.
Stukken die je helpen om je leven fijner en je carrière beter te maken