is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
De Russische televisie kan niet genoeg krijgen van alweer een ‘historisch bezoek’ van Vladimir Poetin, na zijn recente top met de Amerikaanse president Donald Trump in Alaska. De beelden van Poetin in Beijing, schouder aan schouder met de Chinese leider Xi Jinping en andere staatshoofden, domineren alle nieuws-uitzendingen.
Ze moeten er geen misverstand over laten bestaan dat Rusland, ondanks de westerse inspanningen, allerminst geïsoleerd is op het wereldtoneel.
Historisch was Poetins bezoek beslist. Het was zijn langste bezoek aan China en ook de langste buitenlandse reis die hij sinds 2012 heeft gemaakt. Maar nu het stof van alle plenaire zittingen, toespraken en de imposante militaire parade is neergedaald, lijkt het netto resultaat voor Rusland vooralsnog aan de magere kant.
Poetin en Xi hebben wederom gedemonstreerd dat Rusland en China bereid zijn de toch al nauwe banden verder aan te halen. Als blijk van vriendschap krijgen Russen nu de mogelijkheid om tot dertig dagen zonder visum China te bezoeken. Nog een gebaar van goede wil richting Moskou was de ondertekening van een memorandum over een nieuwe gaspijpleiding: Kracht van Siberië 2. Die zal, hoopt Rusland, het verlies van de Europese markt deels kunnen ondervangen.
De luid geproclameerde doorbraak, na jarenlange onderhandelingen, roept veel vragen op. De intentieverklaring herinnert aan de eerdere afspraken over de Kracht van Siberië, de pijpleiding die sinds 2019 Siberisch gas naar China brengt. Gesprekken over dat project namen meer dan zeventien jaar in beslag en eindigden in een voor Rusland verliesgevend, maar voor China uiterst voordelig project.
Gazprom-bestuurder Aleksej Miller blijft vaag over de nieuwe principeafspraken. Over de gasprijs en de termijn waarop het project kan worden gerealiseerd is niets bekend. Kracht van Siberië 1 was vijf jaar na ondertekening van het contract operationeel en kwam na tien jaar op stoom.
Maar ditmaal gaat het over een veel langer traject van 2.600 kilometer en zal er meer tijd nodig zijn, als het contract er daadwerkelijk komt. Het verliesgevende Gazprom moet de aanleg zelf bekostigen, maar beschikt niet over die middelen en kan dus niet zonder staatssteun.
Voor Poetin bood de top de gelegenheid nog eens publiekelijk de Russische inval in Oekraïne te rechtvaardigen. De ‘crisis’ is volgens Poetin niet het gevolg van ‘de Russische aanval op Oekraïne’, maar van een door het Westen geïnspireerde ‘staatsgreep’ en ‘de voortdurende pogingen van het Westen Oekraïne binnen de Navo te brengen’.
De aanwezige leiders hoorden Poetins uitleg zwijgend aan, al is bekend dat velen Poetins visie niet delen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Indiase premier Narendro Modi, president Kassym-Jomart Tokajev van Kazachstan en president Ilham Aliëv van Azerbeidzjan. Die hebben eerder allemaal het belang onderstreept van de territoriale integriteit van Oekraïne.
Dat de top in China de eerste aanzet is tot het vormen van een anti-westers blok is een vertekend beeld, schrijft de zakenkrant Kommersant. ‘Met machtsvertoon vriendschap sluiten tegen een ander is niet de beste manier om vooruitgang te boeken.’
Poetin zelf zei in ieder geval niets dat Trump tegen hem in het harnas zou kunnen jagen. Er is het Kremlin veel aan gelegen de zich herstellende banden met Washington niet te schaden. Dat verklaart ook de milde reactie op Trumps uitlating op Truth Social, waarin hij de leiders van China, Rusland en Noord-Korea ervan beticht ‘samen te zweren tegen de Verenigde Staten’.
‘Ik denk dat hij dat niet zonder ironie heeft gezegd,’ zei Poetins adviseur Joeri Oesjakov in de wandelgangen tegen de Russische televisie. ‘Niemand heeft hier enige samenzwering voorbereid.’ Volgens Oesjakov, die met Poetin in Alaska op bezoek was, ‘begrijpt iedereen’ de rol die Trump speelt op het internationale toneel.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant